สถาปัตยกรรมพระเมรุมาศ'พระพันปีหลวง' รวมสัญลักษณ์ถวายพระเกียรติยศสูงสุด

ก่อนวันพระราชพิธียกพระนพปฎลมหาเศวตฉัตรประดับพระเมรุมาศสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวงในวันที่ 25 พฤศจิกายน 2569  นายพนมบุตร จันทรโชติ อธิบดีกรมศิลปากร นำสื่อมวลชนและกลุ่มนักวิชาการเข้าชมการจัดสร้างพระเมรุมาศและสิ่งปลูกสร้างประกอบพระเมรุมาศ งานพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ณ บริเวณมณฑลพิธีท้องสนามหลวง เมื่อวานนี้

โอกาสนี้ อธิบดีกรมศิลปากรนำคณะสื่อมวลชนและกลุ่มนักวิชาการด้านสถาปัตยกรรมจากสมาคมสถาปนิกสยาม เยี่ยมชมภายในมณฑลพิธี เขตรั้วราชวัตรพระเมรุมาศ ประกอบด้วย พระเมรุมาศ พระที่นั่งทรงธรรม อาคารประกอบพระเมรุมาศ ได้แก่ ศาลาลูกขุน ทิม ทับเกษตรพลับพลายกสนามหลวง การตกแต่งภูมิทัศน์และประติมากรรมประดับพระเมรุมาศ     

นายพนมบุตร  จันทรโชติ กล่าวว่า กรมศิลปากรได้รับมอบหมายจากรัฐบาลในการออกแบบและก่อสร้างพระเมรุมาศ และสิ่งปลูกสร้างประกอบ ซึ่งเป็นไปตามแผนการดำเนินงานและกรอบเวลาที่กำหนดไว้ ขณะนี้มีความคืบหน้าเกือบ 100 เปอร์เซนต์ อยู่ระหว่างประดับประติมากรรมให้สมบูรณ์ตามตำแหน่งที่กำหนด  และเก็บรายละเอียดงานภูมิสถาปัตย์ รวมถึงประดับผ้าม่านและประดับพื้นพรม โดยวันที่ 24 พ.ย. สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ จะเสด็จพระราชดำเนินไปเป็นประธานในพิธีบวงสรวงพระนพปฎลมหาเศวตฉัตร จากนั้นวันที่ 25 พ.ย. เวลา 18.00 น. พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินี จะเสด็จพระราชดำเนินไปทรงประกอบพระราชพิธียกพระนพปฎลมหาเศวตฉัตรยอดพระเมรุมาศ

ทั้งนี้ ภายหลังจากพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพฯ เสร็จสิ้น กรมศิลปากรจะปรับรายละเอียดของพระเมรุมาศเพื่อใช้ในพระราชพิธีพระราชทานพระเพลิงพระศพ สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา นเรนทิราเทพยวดี กรมหลวงราชสาริณีสิริพัชร มหาวัชรราชธิดา เพื่อให้เหมาะสมกับพระอิสริยยศ และพระกรณียกิจ ได้แก่ ฉัตร หน้าบัน และสีหลักของสถาปัตยกรรมพระเมรุมาศ เปลี่ยนเป็นโทนสีส้ม ซึ่งเป็นสีประจำวันพระราชสมภพ กำหนดแล้วเสร็จ ภายในเดือน ก.พ. 2570 หลังจากพระราชพิธีพระราชทานเพลิงพระศพแล้วเสร็จ จะจัดนิทรรศการเกี่ยวกับพระเมรุมาศพร้อมกันทั้ง 2 พระองค์ เพื่อเปิดให้ประชาชนเข้าชมต่อไป 

แนวความคิดหลักในการออกแบบ นายพนมบุตร กล่าวว่า การวางผังพระเมรุมาศและอาคารประกอบหลังต่าง ๆ เป็นการออกแบบตามโบราณราชประเพณี โดยจำลองรูปแบบตามคติภูมิจักรวาลมีองค์พระเมรุมาศตั้งอยู่บนฐานชั้นชาลายกสูงซ้อนชั้นเป็นอาคารประธานแทนเขาพระสุเมรุอันเป็นแกนหลักของจักรวาลที่สถิตของเทพยดา ณ สวรรค์ชั้นต่าง ๆ เป็นลำดับชั้นสูงขึ้นไป แวดล้อมด้วยลานประทักษิณและอาคารประกอบ ซึ่งหมายถึงเขาสัตบริภัณฑ์ และมหานทีสีทันดรที่อยู่ล้อมรอบเขาพระสุเมรุ การวางผังและออกแบบงานภูมิสถาปัตยกรรม มีวัตถุประสงค์เพื่อให้พึ้นที่สามารถรองรับการใช้งานได้อย่างครบถ้วนสมบูรณ์ถูกต้องตามโบราณราชประเพณี และสื่อความหมายถึงสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ฐานรอบพระเมรุมาศมีลักษณะเป็นสระบัวล้อมรอบพระเมรุมาศ สื่อความหมายถึง “สระโบกขรณี” ภายในสระปลูกบัวเต็มทั้ง 4 สระรอบฐานพระเมรุมาศ เสมือนอาคารพระเมรุมาศตั้งอยู่กลางสระบัว และประดับด้วยสัตว์หิมพานต์ตระกูลหงส์ สื่อถึงความเป็นสตรีเป็นพิเศษ แล้วยังมีกินนรและกินรี

 

ในการถวายพระเกียรติยศสูงสุดนั้น นายพนมบุตร กล่าวว่า องค์พระเมรุมาศเป็นอาคารจัตุรมุขเครื่องยอดมงกุฎแปลง ตามอย่างเครื่องศิราภรณ์ของเจ้านาย ประกอบด้วยชั้นหลังคาซ้อน 7 ชั้นเชิงกลอน เทียบได้กับจำนวนชั้นเชิงกลอนของพระมหาปราสาทในพระบรมมหาราชวัง เป็นการแสดงถึงการถวายพระเกียรติยศอย่างสูงสุดแด่พระผู้ทรงดำรงฐานะทั้งพระบรมราชินีนาถและพระบรมราชชนนีแห่งพระมหากษัตริย์  อึกนัยยะเป็นพระ เมรุมาศของเจ้านายฝ่ายใน

นายพนมบุตร กล่าวต่อว่า ส่วนความเป็นขัตติยราชนารีและพระจริยวัตรอันงดงาม สื่อด้วยเครื่องยอดทรงมงกุฎที่ใช้สัดส่วนอ่อนช้อย หลังคา และกรอบซุ้มคูหารูปทรงลวดลายอย่างพระศิราภรณ์ มงกุฎครึ่งวงกลมแบบแฉกรัศมี หรือเทียร่าและมีการประดับลวดลายศิลปกรรมในรูปของดอกไม้ที่ได้รับนามพระราชทาน “ควีนสิริกิติ์”  ได้แก่ บัว กุหลาบ ดอนญ่า และแคทลียา  พระมหากรุณาธิคุณ อันปรากฎในพระราชกรณียกิจน้อยใหญ่แสดงออกด้วยการประดับจิตรกรรมรูปเหล่าเทวดา ประกอบลายปักผ้าไหมที่ฉากบังเพลิง ฐานอาคารพระเมรุมาศประดับด้วยรูปเทวดา

ทั้งนี้ กรมศิลปากรได้ประสานความร่วมมือกับคณะกรรมการฝ่ายต่าง ๆ ทำให้การดำเนินการเป็นไปด้วยความเรียบร้อย เหมาะสม เป็นไปตามโบราณราชประเพณี และสมพระเกียรติยศทุกประการ  

เพิ่มเพื่อน

ข่าวที่เกี่ยวข้อง

ศิลปินแห่งชาติ เผยแนวคิด งานภูมิสถาปัตย์พระเมรุมาศ

ภูมิสถาปัตยกรรมพระเมรุมาศคืบหน้า 98% เนรมิตสระโบกขรณีประดับบัวหลวงราชินี บัวควีนสิริกิติ์ นกยูง หงส์ ดุจสรวงสวรรค์ สื่อพระคู่บารมี ร.9  

ครม. กำหนด 16 ธ.ค.69 วันหยุดราชการกรณีพิเศษ เนื่องในพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ พระพันปีหลวง

โฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี เปิดเผยว่า ที่ประชุมคณะรัฐมนตรี (ครม.) มีมติกำหนดให้วันพุธที่ 16 ธ.ค.69 เป็นวันหยุดราชการกรณีพิเศษ เนื่องในพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ

ในหลวง จะเสด็จฯ ประกอบพิธียกพระนพปฎลมหาเศวตฉัตรยอดพระเมรุมาศ 25 พ.ย.นี้

นายพนมบุตร จันทรโชติ อธิบดีกรมศิลปากร กล่าวว่า สำหรับความคืบหน้าการจัดสร้างพระเมรุมาศ สิ่งปลูกสร้างภายในบริเวณมณฑลพิธีท้องสนามหลวง เป็นไปตามแผนการดำเนินงานและกรอบเวลาที่กำหนดไว้

นายกฯอนุทิน ลงพื้นที่ตรวจงานจัดสร้างพระเมรุมาศ คืบหน้า 99%

นายกฯ อนุทิน ตรวจติดตามความคืบหน้าการจัดสร้างพระเมรุมาศ และสิ่งปลูกสร้างประกอบพระเมรุมาศ งานพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ พระพันปีหลวง เผยความคืบหน้า 99%

สุดวิจิตร! ติดตั้งประติมากรรมวรรณคดีทรงโปรด-โขนรามเกียรติ์รอบพระเมรุมาศ

ติดตั้งประติมากรรมประดับพระเมรุมาศ “พระพันปีหลวง” ช่างศิลปาชีพเกาะเกิดรังสรรค์ตัวละครวรรณคดีทรงโปรด-โขนรามเกียรติ์สุดวิจิตร แล้วเสร็จ15 พ.ย.