พลิกฟื้น'บ้านพระพิทักษ์' แลนด์มาร์กใหม่ย่านเมืองเก่า

บ้านพระพิทักษ์ได้เปิดบ้านเก่าแก่สองชั้นโดดเด่นด้วยสถาปัตยกรรมรัตนโกสินทร์ผสมวัฒนธรรมตะวันตกในตรอกตึกดินอายุกว่า 88 ปี ให้ทุกคนได้เข้ามาสัมผัสกลิ่นอายประวัติศาสตร์  เรื่องราว วิถีชีวิตดั้งเดิมของคนในชุมชน และการอนุรักษ์ร่วมกัน  บรรยากาศคึกคึกตั้งแต่สองฝั่งถนนดินสอเป็นแหล่งรวมร้านดังระดับตำนาน อย่างครัวอัปสร ข้าวหมูแดงนายซุน มิตรโกหย่วน เป็ดย่างเทียนซ้ง มนต์นมสด ฯลฯ  ทำให้ผู้มาเยือนซึมซับบรรยากาศอันเป็นเอกลักษณ์ของชุมชนเก่าใกล้เสาชิงช้า ศาลาว่าการกรุงเทพมหานคร และได้เข้าไปรู้จักบ้านเก่าของครอบครัวข้าราชการทหารในรัชกาลที่ 5  ในมุมที่ลึกซึ้ง

กิจกรรมการเปิดบ้านพระพิทักษ์ คือ ส่วนหนึ่งของพิธีลงนามบันทึกข้อตกลงความร่วมมือ (MOU)  ระหว่างบริษัทบริหารสินทรัพย์ กรุงเทพพาณิชย์ จำกัด (มหาชน) หรือ BAM  กับสถาบันอาศรมศิลป์ ผู้เชี่ยวชาญด้านการออกแบบเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน ด้วยการผสานศิลปะและภูมิปัญญาชุมชน ภายใต้ “โครงการทรัพย์แผ่นดิน ต้นแบบการฟื้นฟูสินทรัพย์เพื่อเศรษฐกิจสร้างสรรค์”  เป้าหมายคืนชีวิตบ้านพระพิทักษ์ที่เคยทิ้งร้าง เพื่อขับเคลื่อนเศรษฐกิจและสังคมอย่างยั่งยืน ควบคู่การฟื้นย่านเมืองเก่าตรอกตึกดินที่มีคุณค่าทางประวัติศาสตร์สู่พื้นที่สร้างสรรค์เชื่อมโยงผู้คน ช่วยยกระดับคุณภาพชีวิตให้กับชุมชน และเกิดเป็นโมเดลต้นแบบในการพัฒนาสินทรัพย์

ดร.รักษ์ วรกิจโภคาทร ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร BAM  เล่าถึงจุดเริ่มต้นการพลิกฟื้นบ้านเก่าทรงคุณค่าว่า  โครงการทรัพย์แผ่นดินฯ ภายใต้วิสัยทัศน์ “พลิกฟื้นสินทรัพย์เพื่อขับเคลื่อนเศรษฐกิจและสังคมอย่างยั่งยืน” เริ่มต้นจากการพัฒนาบ้านพระพิทักษ์ บ้านไม้สองชั้นเก่าแก่อายุ 88 ปี บนเนื้อที่ 135.1 ตารางวา มูลค่ากว่า 36.78 ล้านบาท ให้กลายเป็นโมเดลต้นแบบของการนำสินทรัพย์รอการขาย หรือ  NPA มาคืนชีวิตและต่อยอดให้เกิดประโยชน์ เพื่อมอบโอกาสใหม่ สร้างรายได้ให้กับชุมชน ควบคู่ไปกับการอนุรักษ์คุณค่าทางประวัติศาสตร์ และอัตลักษณ์ของพื้นที่ สะท้อนความตั้งใจยกระดับการบริหารสินทรัพย์ด้อยคุณภาพให้เป็นเครื่องมือแห่งการสร้างมูลค่าใหม่ที่เชื่อมโยงทั้งมิติเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม เข้าด้วยกันอย่างมีความหมาย 

“ การพัฒนาบ้านพระพิทักษ์มุ่งเน้นความยั่งยืนด้วยการผสมผสานแนวคิดพื้นที่สุขภาวะ (Well-being) เข้ากับย่านศิลปะและการออกแบบอย่างลงตัวภายใต้การออกแบบโดยผู้เชี่ยวชาญด้านการออกแบบสถาบันอาศรมศิลป์ ตั้งใจให้พื้นที่แห่งนี้เป็นย่านศิลปะและการออกแบบที่มีชีวิต คาดว่าจะใช้เวลาดำเนินการประมาณ 8 เดือน ระยะแรกจะใช้พื้นที่บริเวณบ้านพระพิทักษ์จัดกิจกรรมแสดงผลงานด้านศิลปะช่วงปลายปี 2569 และจะผลักดันเป็นแลนด์มาร์กการท่องเที่ยวแห่งใหม่เชื่อมต่อเศรษฐกิจกับย่านเมืองเก่าโดยรอบ “  ดร.รักษ์ กล่าว

ด้วยทำเลศักยภาพย่านเมืองเก่าใกล้เสาชิงช้าและจวนผู้ว่าฯ กทม. โดดเด่นรายล้อมด้วยร้านดัง ดร.รักษ์บอกเมื่อโครงการเสร็จสมบูรณ์ย่านนี้จะกลับมามีชีวิตชีวา เกิดการเปลี่ยนแปลงเชิงบวกในวงกว้าง ยกระดับคุณภาพชีวิตของคนในพื้นที่กว่า 600 คนให้ดีขึ้น ผ่านการดึงดูดกลุ่มคนใหม่ๆ ให้เข้ามาสัมผัสเสน่ห์ของย่านนี้อย่างมีนัยสำคัญ มีผู้สัญจรผ่านพื้นที่ในชุมชน 3,000 คนต่อวัน เม็ดเงินจับจ่ายใช้สอยเพิ่มสูงขึ้น สร้างโอกาสใหม่ให้กับผู้ประกอบการในพื้นที่ กระตุ้นให้เกิดกิจกรรมระดับชุมชนทั้งในเชิงสังคมและเศรษฐกิจ

ย้อนอดีตบ้านพระพิทักษ์ยุทธภัณฑ์ ปลูกสร้างเมื่อปี พ.ศ.2480  อยู่ในตรอกตึกดิน  ถนนดินสอ แขวงเสาชิงช้า เขตพระนคร  ซึ่งเป็นพื้นที่ในเขตเมืองเก่ารัตนโกสินทร์ใกล้กับเสาชิงช้า และวัดสุทัศน์เทพวรารามฯ วัดคู่บ้านคู่เมือง    ขณะนั้น (16 เม.ย. 2468 – 20 ก.พ. 2484) ผู้ถือครองกรรมสิทธิ์ คือ นางพิทักษ์ ยุทธภัณฑ์ (มณี สุวรรณเหม) พิทักษ์ยุทธกิจ เป็นภริยาของพันเอกพระพิทักษ์ยุทธภัณฑ์  (ทอง สุวรรณเหม) อดีตปลัดกรมบัญชีทหารบก ประวัติความเป็นมาพันเอก พระพิทักษ์ยุทธภัณฑ์  เกิด พ.ศ. 2422 อ.เมือง จ.นครราชสีมา เริ่มรับราชการใน พ.ศ. 2437 เสมียนกรมทหารบก มณฑลนครราชสีมา หลัง พ.ศ. 2457 ย้ายไปกรมยกบัตรทหารบก สมุห์บัญชี รพ. สภากาชาด, กรมแพทย์สุขาภิบาล     ตำแหน่งสุดท้ายนั่งปลัดกรมบัญชีทหารบก  ออกจากประจำการหลัง พ.ศ. 2475 ถึงแก่อนิจกรรม พ.ศ. 2500 สิริอายุ 78 ปี

การคืนคุณค่าที่ยั่งยืนปรับปรุงบ้านเก่าที่ไม่ได้ใช้ประโยชน์ให้สามารถใช้งานและเป็นแหล่งท่องเที่ยวใหม่ของเกาะรัตนโกสินทร์  วสันต์ เทียนหอม กรรมการอิสระ ประธานกรรมการตรวจสอบ และประธานคณะกรรมการสรรหาและพิจารณาค่าตอบแทน BAM กล่าวว่า  BAM มีบทบาทดูแลเสถียรภาพเศรษฐกิจไทยผ่านการบริหารสินทรัพย์รอการขาย หรือ NPA มุ่งเปลี่ยนสินทรัพย์ที่เคยทิ้งร้างหรือหยุดนิ่งให้กลับมาสร้างคุณค่าได้อีกครั้ง ขับเคลื่อนธุรกิจภายใต้หลักการเติบโตควบคู่ความรับผิดชอบต่อสังคม ที่เรียกว่า CSR in Process ผสานมิติเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม การพัฒนาจะเกิดคุณค่าได้อย่างแท้จริงต้องตั้งอยู่บนความเข้าใจของบริบทพื้นที่ ประวัติศาสตร์ และผู้คน เป็นที่มาของโครงการทรัพย์แผ่นดินฯ ยกระดับการพัฒนา NPA ให้ก้าวไปไกลกว่าการบริหารสินทรัพย์ทั่วไปสู่การสร้างคุณค่าร่วมที่ยั่งยืน

“ MOU นี้ให้ความสำคัญการมีส่วนร่วมของชุมชนผสานความเชี่ยวชาญสถาปัตยกรรมเชิงวัฒนธรรมจากสถาบันอาศรมศิลป์ ตอบโจทย์อนุรักษ์คุณค่าของพื้นที่และการใช้งานในปัจจุบัน รวมถึงอนาคตได้อย่างเหมาะสม เป็นโมเดลสร้างมูลค่าของสินทรัพย์รอการขายที่ตอบโจทย์ทั้งด้านสังคมและด้านธุรกิจแบบยั่งยืน เชื่อจะเป็นต้นแบบการพัฒนานำไปต่อยอดในพื้นที่อื่นๆ  ขับเคลื่อนพัฒนาเมืองอย่างมีคุณภาพ” นายวสันต์ กล่าว

ด้านอาจารย์ธีรพล นิยม ประธานกรรมการบริหาร บริษัท สถาปนิกชุมชนและสิ่งแวดล้อม อาศรมศิลป์ จำกัด กล่าวว่า สถาบันอาศรมศิลป์จะร่วมสร้างการเปลี่ยนแปลงเชิงบวกให้กับย่านเมืองเก่าที่มีคุณค่าทางประวัติศาสตร์ของกรุงเทพฯ  โดยมีบ้านพระพิทักษ์เป็นคานงัดสำคัญ ริเริ่มพัฒนาเมืองรูปแบบใหม่ผสานมุมมองหลากหลายและความร่วมมือจากทุกภาคส่วน ตลอดจนภาควิชาการและวิชาชีพในด้านต่าง ๆ เช่น ประวัติศาสตร์ สถาปัตยกรรม การออกแบบเมือง และการบริหารจัดการ ร่วมฟื้นฟูย่านให้กลับมามีชีวิตอีกครั้งและสร้างคุณค่าระยะยาวต่อชุมชน เมือง และสังคม

ถือเป็นอีกการขับเคลื่อนพื้นที่เล็กๆ สู่ความยั่งยืน