F1 ‘พริกอินทรีย์’สายพันธุ์ใหม่ ผลงานนวัตกรรมอาจารย์ วิทยาลัยโพธิวิชชาลัย มศว.

“ ผมเป็นอาจารย์เกษตรกร ศึกษาเรื่องพริกมาทั้งชีวิต เรียนมาด้านการปรับปรุงพันธุ์พริกอย่างเดียวเพราะเป็นพืชในดวงใจเลยก็ว่าได้เพราะผมก็ชอบกินเผ็ดมาก แถมพ่อแม่ผมก็เป็นเกษตรกรทำไร่ไถนา แต่เขาคงภูมิใจที่ถึงแม้ผมจะไม่ไดเป็นเกษตรกรเหมือนเขา แต่ก็ได้ใช้ความรู้วิชาการเกษตรให้เป็นประโยชน์กับสังคม ช่วยเกษตรกรและปลูกฝังให้เด็กยุคใหม่อยากทำเกษตร อยากเป็นนวัตกรการเกษตรได้ไม่มากก็น้อย” ดร.ธนประสงค์ อยู่พิศิษฐ์ไตรวัติ รองคณบดีฝ่ายบริหาร ภาควิชานวัตกรรมเกษตร วิทยาลัยโพธิวิชชาลัย มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ (มศว) อาจารย์นักวิจัยหนุ่มคนรุ่นใหม่ผู้ที่ชื่นชอบการกินอาหารรสเผ็ดที่มาจากพริก กระทั่งสนใจศึกษาเรื่อง “พริก” อย่างรู้ลึกรู้จริง

แม้ “พริก” จะมีต้นกำเนิดในลาตินอเมริกา และมาถึงไทยเมื่อศตวรรษที่ 16 แต่ทว่า “พริก” กลับกลายเป็นพืชที่ช่วยชูรสเผ็ดให้อาหารไทย มีความเอร็ดอร่อยขึ้น ถูกปากคนไทยหลายเมนู

สำหรับอาจารย์แบงก์ ผู้ร่ำเรียนมาทางด้าน การปรับปรุงพันธุ์พริกต้านทานโรคแอนแทรกโนส และการผลิตพืชอินทรีย์ ในโครงการที่ทำการปรับปรุงพริกสายพันธุ์ไทยให้มีความต้านทานโรคเหมาะสมกับการปลูกในระบบเกษตรอินทรีย์ ทำให้รู้เรื่องพริกมากกว่าพืชอย่างอื่น

“ เหตุที่ผมสนใจเกษตร   ส่วนหนึ่งก็เพราะพ่อแม่ทำเกษตรอยู่โคราช ผมเป็นเด็กต่างจังหวัด เป็นคนโคราช โตมากับสภาพแวดล้อมวิถีชีวิตชนบท รู้เรื่องเกษตรกรรมบ้างแต่ตอนนั้นก็ยังไม่อิน เลยไปเอาดีเรียนจบปริญญาตรีรัฐศาสตร์ซึ่งก็เป็นคนละฟิลด์กับการหันเหมาเรียนด้านการเกษตร หลังจากจบปริญญาตรี วิชารัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ (มศว) ปริญญาโท วิทยาศาสตร์ สาขาการจัดการเกษตรอินทรีย์ที่มหาวิทยาลัยธรรมศาสต ร์และไปเรียนจบปริญญาเอกที่สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง ซึ่งเป็นคนละเรื่องกันเลยก็จริง”อาจารย์แบงก์เล่า

 ช่วงหนึ่งอาจารย์แบงก์  เคยทำงานชุมชนที่วิทยาลัยโพธิวิชชาลัยที่ มศว มาก่อน ได้คลุกคลีใกล้ชิดกับผู้คนเกษตรกรและชุมชนสังคมชนทบทในการลงพื้นที่เกษตรกรรมบ่อย จนซึมซับและรู้สึกว่าเกษตรมันเป็นเรื่องใกล้ตัว  ที่เราควรเรียนรู้และมีความสำคัญในการมีชีวิต เพราะอาหารเป็นหนึ่งใน 5 ปัจจัยหลักของมนุษย์

“ทุกวันนี้คนเรามีทางเลือกในการบริโภคอาหารหลากหลาย สำคัญสุดคืออาหารต้องสะอาดปลอดภัยไร้สารเคมีได้ก็จะดีที่สุด พืชผักออร์แกนิค ผักอินทรีย์ที่ว่าปลอดสารเคมีก็ราคาสูงแต่จริงๆ เราปลูกกินได้ ปลูกขายได้ ผมเองก็ทั้งปลูกกินปลูกวิจัยไปในตัว ก็ได้กินได้ศึกษาควบคู่ หรืออย่างคนรุ่นใหม่บางคนก็หันมาสนใจปลูกผักอินทรีย์ ปลูกในพื้นที่จำกัดอย่างเช่นบนดาดฟ้าก็ทำได้ผล นิสิตที่ผมสอนวิชานวัตกรรมการเกษตรนี่พวกเขาก็ตั้งใจเรียนไปเพื่อเป็นเกษตรกรรุ่นใหม่ที่เรียกว่า ‘นวัตกรการเกษตร’ เรียกว่าเรากำลังปลุกกระแสเทรนด์อาชีพให้เด็กเจน Z ได้มีธุรกิจจากการทำฟาร์มทำเกษตรทั้งที่เมื่อก่อนก็มองกันว่ามันเป็นเรื่องไกลตัวและเป็นอาชีพของคนรุ่นพ่อรุ่นแม่ปู่ย่าตายายเรา เด็กรุ่นหลังๆ ไม่สนใจ บางคนครอบครัวเป็นคนต่างจังหวัด พ่อแม่เป็นชาวไร่ชาวนา มีที่นามีไร่สวนมากมายแต่ไม่คิดจะเรียนเกษตรเพื่อเอาไปพัฒนาสร้างเม็ดเงินรายได้ต่อยอดอะไรเลย”อาจารย์แบงก์กล่าว

อาจารย์แบงก์ ยังมีมุมมองอีกว่า แต่ตอนนี้ค่านิยมความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการเรียนเกษตรเปลี่ยนไปตามยุคสมัยและตอบโจทย์สังคมได้ การเรียนนวัตกรรมการเกษตรที่ไม่ใช่เรื่องคร่ำครึ โบราณ  แต่มีความสนุก ท้าทายและสร้างงานสร้างอาชีพได้อย่างมั่งคั่งและเป็นมั่นคง สร้างเทรนด์อาชีพใหม่ได้อย่างน่าอัศจรรย์ เช่น นักสื่อสารเพื่อชุมชน นวัตกรการเกษตร ผู้ประกอบการการเกษตรสร้างสรรค์ นักจัดการสังคม เป็นต้น วิชานี้วิทยาลัยโพธิวิชชาลัย มศว ก็มีการเรียน  รวมทั้ง วิชาเกษตรอินทรีย์ทั้งการปรับปรุงพันธุ์และการปลูกในระบบเกษตรอินทรีย์

ปัจจุบันอาจารย์แบงก์ เป็นอาจารย์ที่ปรึกษานิสิตวิชาเกษตรอินทรีย์ ทั้งหมด 19 คน แม้จะเป็นจำนวนที่น้อยก็จริง แต่ก็เป็นนิมิตหมายที่ดี สะท้อนว่ามีเด็กรุ่นใหม่ที่สนใจและรักการเรียนเกษตรอินทรีย์ เรียนจบแล้วไปเป็นเกษตรกร เป็น Smart Young Farmmer ที่มีคุณภาพ หรือบางคนก็ไปทำงานในศาสตร์สายวิชาด้านนี้เพื่อรับใช้สังคม เพราะมีความรู้ที่เชี่ยวชาญ ทำได้จริง ใช้งานได้ในชีวิต  หรือเด็กบางคนก็เป็นเด็กต่างจังหวัด ครอบครัวทำเกษตรทำไร่ทำนา ปลูกผักขาย หรือบางคนก็เรียนมาทางด้านสายศิลป์คำนวณ สายวิทย์ เป็นเจ้าของกิจการ อุตสาหกรรมการเกษตร แต่ก็ยังมาเรียนเกษตร บางคนก็มีความใฝ่ฝันอยากเป็นนวัตกรเกษตร อยากทำเกษตรเป็น

นอกจากวิชาการปรับปรุงพันธุ์พริกแล้ว ที่วิทยาลัยโพธิวิชชาลัย ยังสอนเรื่องจุลินทรีย์ที่ช่วยในเรื่องการเจริญเติบโตและจุลินทรีย์ที่ช่วยย่อยวัสดุธรรมชาติ เช่น ในพื้นที่องครักษ์  มีวัชพืชอย่างผักตบชวาจำนวนมาก ก็เอามาผสมปุ๋ยมาใช้ในแปลงข้าว เป็นปุ๋ยจุลินทรีย์จากธรรมชาติ  ซึ่งการเรียนของเด็กในวิทยาลัยโพธิฯ มศว ยังเป็นองค์ความรู้แบบบูรณาการ ที่เข้าถึงชุมชนมากกว่าจบด้านพัฒนาชุมชนหรือพัฒนาสังคมเพียงอย่างเดียว  สามารถทำงานในสายอาชีพได้กว้างขวางและหลากหลาย  เช่น นักสื่อชุมชน นวัตกรการเกษตร ก็เป็นเด็กรุ่นใหม่ที่มาจากชุมชนพื้นถิ่น  ที่เข้าใจบริบทชุมชนสังคมของเขา และใช้ความรู้ทางด้านเกษตรสมัยใหม่ เกษตรอินทรีย์นำไปพัฒนาสังคมชุมชนบ้านของเขา   หรือแม้แต่เด็กรุ่นใหม่ที่เป็นเด็กเมือง เกิดมาไม่เคยรู้จักสังคมชนบท ก็ยังสามารถทำงานมีรายได้ดีจากการเรียนนวัตกรรมการเกษตร

ส่วนด้านการไปช่วยเหลือส่งเสริมความรู้เรื่องการปรับปรุงสายพันธุ์พริกเพื่อต้านทานโรคแก่กลุ่มเกษตรกรเพื่อการค้าขายนั้น อาจารย์แบงก์เล่าว่า การปรับปรุงพันธุ์ก็มีหลายด้าน เช่น การปรับปรุงพันธุ์เพื่อให้มีผลผลิตเพิ่มมากขึ้น การปรับปรุงพันธุ์เพื่อให้มีความต้านทานต่อสภาพแวดล้อม ต้านทานต่อแมลง ต้านทานต่อโรค ซึ่งโรคฮิตที่เน้นคือโรคเน่าในพริกที่ตนเองทำอยู่ และปลูกพริกระบบอินทรีย์ที่ภาคใต้   เพราะถ้าได้พริกสายพันธุ์ดี ความต้านทานโรคก็จะสูงด้วย 

อาจารย์แบงก์ กล่าวอีกว่า งานวิจัยที่ทำขณะนี้มีชื่อว่า ‘การวิจัยพันธุ์พริกที่มีความต้านทานต่อโรคแอนแทร๊กซ์’ ผลก็คือพริกพันธุ์ที่เราปรับปรุงแล้วอยู่ในรุ่น F One ก็คือมีความต้านทานต่อโรคแอนแทร็กซ์สูงและสามารถปลูกในระบบเกษตรอินทรีย์ได้ ให้ผลผลิตสูงและเกษตรกรลดการใช้ปุ๋ยได้ จัดการได้โดยไม่ต้องใช้สารเคมีได้เลยก็จะปลอดภัยกับผู้บริโภคและทำให้เกษตรกรมีรายได้ดี ขายได้ในราคาดี พันธุ์นี้ชื่อว่าเอฟวัน คือ การที่จะได้สายพันธุ์แท้มันต้องสกัดจากสายพันธุ์แท้ก่อน รุ่นเอฟวันนี้  ได้ส่งเสริมให้เกษตรกรที่อำเภอวัฒนานคร จ.สระแก้วปลูก ในพื้นที่ของวิทยาลัยโพธิวิชชาลัย จะให้เกษตรกรได้ลองปลูกในพื้นที่จริงว่าปลูกได้ไหมจากที่เราได้ผลสำเร็จแล้วที่องครักษ์ นครนายก ที่แปลงปลูกใน มศว องครักษ์ ซึ่งเกษตรกรต้องมาขอพันธุ์เอฟวันนี้จากที่วิทยาลัยของเรา เราจะรับรองพันธุ์ให้เพราะเราจะต้องผสมพันธุ์ให้จากการผสมข้ามสายพันธุ์ 2 พันธุ์มาผสมกัน ถ้าไปปลูกเป็นรุ่นที่ 2 ความคงที่ของสายพันธุ์มันก็จะลดลงไปเรื่อยๆ หน้าตารูปร่างมันจะไม่เหมือนพ่อแม่มัน หรืออย่างพันธุ์แม่ คือ พริกพันธุ์หอมสุพรรณ ที่เราใช้ผสมข้ามสายพันธุ์เพื่อการต้านทานโรคหรือพันธุ์แม่ชื่อปู่เมธที่สมเด็จพระเทพรัตน ราชสุดาฯ ท่านทอดพระเนตรมาแล้วมีมหาวิทยาลัยแม่โจ้เป็นคนทดลองปลูก แต่ด้วยลักษณะมันจะมีความต้านทานโรคที่ต่ำ เราก็เอามาผสมข้ามสายพันธุ์ มันมีชื่อโค้ดของมัน ถามว่ามีพริกพันธุ์เอฟวันนี้ขายในท้องตลาดแล้วหรือยังตอนนี้

อาจารย์แบงก์ยังยืนยันหนักแน่นว่าเขาจะยังทำหน้าที่ของการเป็นอาจารย์สอนวิชานวัตกรรมการเกษตรต่อไป เวลา 11 ปีที่สอนมา ได้เห็นความสำเร็จของการช่วยส่งเสริมให้เกษตรกร หรือแม้แต่ลูกศิษย์ลูกหาที่เรียนเกษตรอินทรีย์ไปได้ปลูกพืชผักปลอดภัยปลอดสารพิษได้ปลูกกินปลูกขายเพียงแค่นี้ก็ทำให้ยิ้มได้อย่างมีความสุข

 “พืชผักสวนครัวผักที่เราปลูกเองก็มั่นใจว่าปลอดภัยดีต่อสุขภาพร่างกายเรา เรา  กินดีเราก็ห่างไกลจากโรคได้ด้วยทางหนึ่ง” นั่นเอง