แบบพระเมรุมาศเสร็จม.ค. สานพระราชปณิธานผ้าไทย

"อธิบดีกรมศิลป์" เผยแบบก่อสร้างพระเมรุมาศ “พระพันปีหลวง” แล้วเสร็จ ม.ค.69 บวงสรวงตัดต้นไม้จันทน์หอมสร้างพระโกศ-พระหีบพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ 6 ธ.ค. "ครูช่างทอผ้าไหม" ไม่ลืมรับสั่งให้ความรู้ ช่วยต่อชีวิตชาวบ้าน มุ่งสานพระราชปณิธานฟื้นฟูผ้าไทย ยอดแสดงความอาลัยมากกว่าสองแสนคน

เมื่อวันที่ 3 ธันวาคม เวลา 07.00 น. พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเฉลิมศึกยุคล เสด็จไปในการบำเพ็ญพระราชกุศลพระบรมศพ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในการถวายภัตตาหารเช้า ซึ่งพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ถวายแด่พระพิธีธรรมที่สวดพระอภิธรรมพระบรมศพ ณ พระที่นั่งดุสิตมหาปราสาท พระบรมมหาราชวัง จากนั้น เวลา 11.00 น. พล.อ.กัมปนาท รุดดิษฐ์ องคมนตรี  เป็นประธานในการบำเพ็ญพระราชกุศลพระบรมศพสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ฯ ในการถวายภัตตาหารเพล ซึ่งพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว  ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ถวายแด่พระพิธีธรรมที่สวดพระอภิธรรมพระบรมศพ ณ พระที่นั่งดุสิตมหาปราสาท พระบรมมหาราชวัง ต่อมา เวลา 17.00 น. และเวลา 19.00 น. พล.อ.กัมปนาท รุดดิษฐ์ องคมนตรี เป็นประธานในพิธีบำเพ็ญพระราชกุศลพระบรมศพสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ฯ

ผู้สื่อข่าวรายงานว่า บรรยากาศวันที่ 25 ของการเปิดเข้ากราบถวายบังคมพระบรมศพเบื้องหน้าพระโกศ ณ พระที่นั่งดุสิตมหาปราสาท ในพระบรมมหาราชวัง มีประชาชนทั้งในกรุงเทพฯ   และต่างจังหวัดเดินทางมาเข้ากราบถวายบังคมอย่างต่อเนื่องตลอดทั้งวัน

นายแหลมทอง สีภู ช่างฝีมือสถาบันสิริกิติ์  สวนจิตรลดา แผนกทอผ้าไหม กล่าวว่า เดินทางร่วมกับคณะช่างฝีมือสถาบันสิริกิติ์ 133 คน เข้ากราบถวายบังคมพระบรมศพ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ด้วยน้อมสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณอย่างหาที่สุดมิได้ จากลูกเกษตรกรชาวไร่ชาวนา  ต.ด่านช้าง อ.นากลาง จ.หนองบัวลำภู วันนี้เป็นช่างฝีมือทอผ้าไหม เป็นครูสอนการทอผ้าไหมให้กับชาวบ้าน ย้อนไปปี 2528 สมเด็จพระพันปีหลวงเสด็จฯ แปรพระราชฐาน ณ พระตำหนักภูพานราชนิเวศน์ จ.สกลนคร แม่พร้อมกับชาวบ้านทราบว่าพระองค์ท่านรับซื้อผ้าทอ พากันนำผ้าไหมมัดหมี่ไปขาย ท่านผู้หญิงสุประภาดา เกษมสันต์ อดีตราชเลขานุการในพระองค์ รับผ้าไหมของแม่ไว้ 1 ผืน ถามถึงครอบครัวและลูกๆ แม่ตอบมีลูก 4 คน ลูกคนที่สองชื่อ แหลมทอง สีภู ไม่ได้เรียนหนังสือไปรับจ้างขายรองเท้าที่ จ.กาฬสินธุ์ ท่านผู้หญิงชวนให้นำลูกมาฝึกอาชีพพระตำหนักภูพานฯ แม่ได้รับซองพระราชทานเงิน 1,000 บาท เป็นค่ารถไปรับตนกลับมาที่สกลนคร เริ่มจากฝึกปักผ้า ลายดอกคูน ลายกุหลาบพระนาม จากนั้นมีโอกาสเรียนต่อที่ศิลปาชีพพิเศษ สวนจิตรลดา กรุงเทพฯ ช่วงหนึ่งเป็นทหารเกณฑ์ มีหนังสือเรียกกลับให้มาปฏิบัติหน้าที่ที่ศิลปาชีพสวนจิตรลดา เป็นจุดเริ่มต้นได้ตามเสด็จสมเด็จพระพันปีหลวง ในฐานะครูสอนทอผ้าไหม

 “ตามเสด็จไปสอนชาวบ้านครั้งแรกที่วังไกลกังวล หัวหิน หลังจากนั้นติดตามขบวนเวลาทรงแปรพระราชฐานไปตามภูมิภาคต่างๆ พระตำหนักภูพานราชนิเวศน์ พระตำหนักทักษิณราชนิเวศน์ พระตำหนักภูพิงคราชนิเวศน์ สอนทั้งปักผ้า ฟอกย้อม สาวเส้นไหม และทอผ้า หลังเสด็จฯ กลับมีพระราชเสาวนีย์ให้ครูแหลมทองไปสอนตามศูนย์ต่างๆ ทั่วประเทศไทย ครั้งหนึ่งในการปฏิบัติหน้าที่ถวายงานที่ศูนย์ศิลปาชีพภูขัด ภูเมี่ยง ภูสอยดาว จ.พิษณุโลก มีความประทับที่สุดในชีวิต จำได้ชัดเจนวันที่ 3 เม.ย.2545 สมเด็จพระพันปีหลวงเสด็จฯ ได้เข้าเฝ้าฯ พระองค์ท่านตรัสถามว่า “สอนชาวบ้านยากมั้ยจ๊ะ” ผมกราบบังคมทูลว่า ไม่ยากพระพุทธเจ้าค่ะ เพราะคนพื้นถิ่นมีพื้นฐานทอผ้าอยู่แล้ว แต่ข้าพระพุทธเจ้ามาสอนการทำเส้นไหม การทอลายผ้าไหม ทรงแย้มพระสรวลให้ พร้อมรับสั่ง "การให้ความรู้เป็นการให้ที่ยิ่งใหญ่ มีคุณค่ามากกว่าสิ่งอื่นใด การให้ความรู้เปรียบเสมือนให้ชีวิต ต่อชีวิต ให้มีความรู้ มีรายได้ ทำให้ความเป็นอยู่ดีขึ้น ครูช่วยด้วยนะจ๊ะ" พระสุรเสียงก้องอยู่ในความรู้สึกตลอดมา นับตั้งแต่วันนั้นนำพระราชดำรัสไว้เหนือเกล้าฯ จะปฏิบัติหน้าที่ครูให้เต็มที่" นายแหลมทองกล่าวทั้งน้ำตา

นายแหลมทองกล่าวว่า ตนถวายงานตามพระราชดำริฟื้นฟูลายผ้าเก่าโดยถอดลายจากฉลองพระองค์ของพระองค์ท่าน รับสั่งให้ลงพื้นที่ศูนย์ศิลปาชีพบ้านเนินธัมมัง จ.นครศรีธรรมราช ศึกษาและถอดแบบลายผ้ายกเมืองนครศรีธรรมราชที่จัดแสดงในพิพิธภัณฑ์นครศรีธรรมราช ชุบชีวิตขึ้นใหม่สู่ผืนผ้าจริง ตนยึดพระราชดำรัส แม้ยากแค่ไหนจะทำให้สำเร็จ ยกระดับการทอ ถือเป็นงานประณีตศิลป์ ช่วยชาวบ้านมีรายได้จากการเพิ่มมูลค่า ปัจจุบันผ้ายกเมืองนครนำมาจัดสร้างเครื่องแต่งกายโขนมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ สิ่งเหล่านี้คือมรดกที่ทรงฝากไว้ให้แผ่นดิน ตราบที่ยังมีชีวิตอยู่จะถ่ายทอดความรู้และสืบสานพระราชปณิธานพระองค์จนกระทั่งชีวิตจะหาไม่ ปลูกฝังครอบครัวให้ตอบแทนคุณแผ่นดิน แม้พระองค์สิ้นแล้ว ทำให้ดีที่สุดตามหน้าที่ที่ได้รับมอบหมาย ภรรยาเป็นช่างฝีมือแผนกทอผ้าไหม ส่วนลูกชายขณะนี้ฝึกงานในส่วนกองศิลปาชีพ ติดตามศูนย์โครงการส่วนภูมิภาค

ทั้งนี้ วันที่ 24 ของการเปิดเข้ากราบถวายบังคมพระบรมศพ รวมจำนวนทั้งสิ้น 6,744 คน  ยอดสะสมรวม 199,468 คน (ตั้งแต่วันที่ 27 ต.ค.68) หากรวมประชาชนที่เดินทางมากราบพระบรมศพในวันที่ 3 ธ.ค. ยอดสะสมรวมมากกว่า 200,000 คน

นายพนมบุตร จันทรโชติ อธิบดีกรมศิลปากร เปิดเผยว่า ความคืบหน้าการออกแบบพระเมรุมาศ และอาคารประกอบ ในพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์   พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง  ภายหลังจากสำนักสถาปัตยกรรม กรมศิลปากร ได้ดำเนินการออกแบบพระเมรุมาศและอาคารประกอบ เสนอองค์ที่ปรึกษาให้คำแนะนำเรียบร้อยแล้ว ขณะนี้อยู่ในขั้นตอนของการพัฒนาแบบร่างพระเมรุมาศไปสู่แบบก่อสร้างจริง และคำนวณโครงสร้างทางวิศวกรรมศาสตร์ เพื่อนำไปสู่การประมาณราคาและเสนอของบประมาณ  คาดว่าจะแล้วเสร็จภายในเดือน ม.ค.2569

ทั้งนี้ น.ส.ซาบีดา ไทยเศรษฐ์ รมว.วัฒนธรรม ได้เน้นย้ำแผนการปฏิบัติงานด้านต่างๆ โดยให้เป็นไปอย่างถูกต้องตามโบราณราชประเพณี มีความสง่างามสมพระเกียรติสูงสุด ในฐานะแม่แห่งแผ่นดิน ในส่วนกรมศิลปากร จะทุ่มเทสรรพกำลังทุกอย่างเพื่อให้การดำเนินการเป็นไปด้วยความเรียบร้อย สมพระเกียรติ โดยแบบพระเมรุมาศสมเด็จพระพันปีหลวง จะเน้นแนวคิดการออกแบบที่ทรงคุณค่า มีความงดงามตามโบราณราชประเพณี และความสมพระเกียรติสูงสุด

ส่วนความคืบหน้าการบูรณปฏิสังขรณ์ราชรถ  พระยานมาศ และโบราณวัตถุ ศิลปวัตถุ ดำเนินการโดยสำนักพิพิธภัณฑสถานแห่งชาตินั้น กลุ่มวิทยาศาสตร์เพื่อการอนุรักษ์ สำนักพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ได้สำรวจความเสียหายเบื้องต้นของพระมหาพิชัยราชรถ เวชยันตราชรถ และราชรถน้อย 3 องค์ เกรินบันไดนาค 2 เกริน พระยานมาศสามลำคาน 2 องค์ พระที่นั่งราเชนทรยาน และพระวอสีวิกากาญจน์ ขณะที่กรมสรรพาวุธทหารบกและกรมอู่ทหารเรือ ได้เข้ามาสำรวจระบบกลไก ล้อ เพลา การเคลื่อนที่ของราชรถ รวมถึงได้มีการติดตั้งนั่งร้าน เพื่อเตรียมดำเนินการด้านต่างๆ โดยทั้งหมดจะมีการคำนวณค่าใช้จ่ายเพื่อเสนอของบประมาณกลางในการดำเนินการต่อไป

นอกจากนี้ กรมศิลปากรได้ประสานงานกับกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่าและพันธุ์พืช กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ในการสำรวจต้นจันทน์หอมเพื่อใช้ในการสร้างพระโกศไม้จันทน์และพระหีบไม้จันทน์ ในงานพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ซึ่งค้นพบที่อุทยานแห่งชาติกุยบุรี อ.กุยบุรี จ.ประจวบคีรีขันธ์ แล้วจำนวน 20 ต้น โดยในวันที่ 6 ธ.ค.นี้ เวลา 12.19 น. จะมีพิธีบวงสรวงตัดไม้จันทน์หอมเพื่อใช้ในพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพฯ ณ อุทยานแห่งชาติกุยบุรี จ.ประจวบคีรีขันธ์ โดยมี พล.อ.อ.จารึก สนิทวงศ์ ณ อยุธยา เป็นประธานในพิธี.