อิหร่านไม่คุยสหรัฐ ซัดทรยศวิถีการทูต

อิหร่านไม่มีแผนเข้าร่วมการเจรจากับสหรัฐฯ หลังจากที่ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ สั่งให้คณะเจรจาของวอชิงตันเดินทางไปยังปากีสถานเพียงไม่กี่วันก่อนที่ข้อตกลงหยุดยิงในตะวันออกกลางจะหมดอายุลง ขณะที่ประธานาธิบดีอิหร่านยืนยันพร้อมปกป้องประเทศจากการกระทำที่สุ่มเสี่ยงของสหรัฐฯ-อิสราเอล "สีหศักดิ์" เผย "กลาโหมโอมาน" ประสานไทยส่งรายชื่อเรือไทยผ่านช่องแคบฮอร์มุซอีกครั้ง หลัง "เรือ SCG" ผ่านได้อย่างปลอดภัย

เอเอฟพีรายงานเมื่อวันจันทร์ที่ 20 เมษายน 2569 ว่า การเจรจาเพื่อยุติสงครามตะวันออกกลางเริ่มติดขัดอีกครั้ง เมื่อสื่อของรัฐรายงานว่าขณะนี้อิหร่านไม่มีแผนเข้าร่วมการเจรจารอบสองกับสหรัฐอเมริกา แม้ฝั่งสหรัฐฯ โดยประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ จะได้สั่งให้คณะเจรจาเดินทางไปยังปากีสถานแล้วก็ตาม

การปิดล้อมท่าเรืออิหร่านของสหรัฐฯ ยังเป็นประเด็นสำคัญที่ทำให้การเจรจาติดขัด และยิ่งทำให้ซับซ้อนขึ้นไปอีกจากเหตุการณ์ที่เรือพิฆาตของสหรัฐฯ ได้ยิงและยึดเรืออิหร่านลำหนึ่งที่พยายามหลบเลี่ยงการปิดล้อมเมื่อวันอาทิตย์

ทั้งนี้ รัฐบาลเตหะรานระบุจะทำการตอบโต้ โดยสำนักข่าวทัสนิมรายงานว่า อิหร่านได้ส่งโดรนไปยังเรือรบของสหรัฐฯ หลังจากเรือของตนถูกยึด

สถานีโทรทัศน์ของรัฐบาลรายงานเมื่อวันอาทิตย์ โดยอ้างแหล่งข่าวจากอิหร่านว่า "ขณะนี้ยังไม่มีแผนที่จะเข้าร่วมการเจรจารอบต่อไประหว่างอิหร่านและสหรัฐฯ"

สำนักข่าวฟาร์สและทัสนิมได้อ้างแหล่งข่าวที่ไม่เปิดเผยชื่อก่อนหน้านี้ว่า "บรรยากาศโดยรวมไม่สามารถประเมินได้ว่าดีนัก" พร้อมเสริมว่าการยกเลิกการปิดล้อมของสหรัฐฯ เป็นเงื่อนไขเบื้องต้นสำหรับการเจรจา

ขณะเดียวกัน สำนักข่าว IRNA ของรัฐบาลอิหร่าน ชี้ไปที่การปิดล้อมและข้อเรียกร้องที่ไม่สมเหตุสมผลและเกินจริงของรัฐบาลวอชิงตัน โดยระบุว่า "ในสถานการณ์เช่นนี้ ค่อนข้างเลือนรางที่จะมีการเจรจาที่ได้ผล"

อิหร่านและสหรัฐฯ พร้อมด้วยอิสราเอลกำลังจะสิ้นสุดข้อตกลงหยุดยิงสองสัปดาห์ในอีกไม่กี่วันข้างหน้า ซึ่งเป็นข้อตกลงที่ยุติสงครามในตะวันออกกลางที่จุดชนวนขึ้นจากการโจมตีอิหร่านอย่างไม่ทันตั้งตัวของสหรัฐฯ และอิสราเอลเมื่อวันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2569

จนถึงขณะนี้มีการเจรจายาวนาน 21 ชั่วโมงเพียงครั้งเดียวในกรุงอิสลามาบัด ปากีสถาน เมื่อวันที่ 11 เมษายน และจบลงโดยไม่มีข้อสรุป แม้ว่าจะมีการเตรียมการสำหรับการเจรจาครั้งต่อไปหลังจากนั้น

ช่วงชิงช่องแคบฮอร์มุซ

"เรากำลังเสนอข้อตกลงที่ยุติธรรมและสมเหตุสมผลมาก และผมหวังว่าพวกเขาจะรับข้อเสนอนี้" ทรัมป์กล่าวในโพสต์เมื่อวันอาทิตย์ พร้อมทั้งย้ำคำขู่ว่าจะทำลายโครงสร้างพื้นฐานของอิหร่านหากไม่มีการบรรลุข้อตกลง

ทรัมป์อยู่ภายใต้แรงกดดันให้หาทางออก นับตั้งแต่รัฐบาลเตหะรานดำเนินการปิดกั้นช่องแคบฮอร์มุซในช่วงต้นสงคราม

เส้นทางน้ำที่สำคัญนี้เป็นเส้นทางขนส่งน้ำมันและก๊าซธรรมชาติเหลวหนึ่งในห้าของโลกในยามสงบ และการปิดกั้นนี้ได้ส่งผลกระทบอย่างหนักต่อเศรษฐกิจโลกและทำให้ตลาดปั่นป่วน                  เมื่อไม่สามารถบังคับให้เปิดอีกครั้งได้ ทรัมป์จึงตอบโต้ด้วยการปิดล้อมทางทะเลต่อท่าเรืออิหร่าน เพื่อพยายามตัดรายได้จากธุรกิจน้ำมันของรัฐบาลเตหะราน

เมื่อวันอาทิตย์ เขาประกาศว่าเรือบรรทุกสินค้าขนาดใหญ่ที่ติดธงอิหร่านพยายามฝ่าการปิดล้อมทางทะเล และมันก็ไม่เป็นผลดีสำหรับพวกเขาเหล่านั้น

ทรัมป์กล่าวว่า เรือพิฆาตของสหรัฐฯ เตือนเรือลำดังกล่าวให้หยุด แล้วบังคับให้หยุดโดยการระเบิดห้องเครื่องยนต์ พร้อมเสริมว่าขณะนี้นาวิกโยธินสหรัฐฯ ควบคุมเรือลำนั้นอยู่

ทรัมป์ระบุเพิ่มว่า เรือ "Touska" ซึ่งติดธงอิหร่าน อยู่ภายใต้มาตรการคว่ำบาตรของกระทรวงการคลังสหรัฐฯ เนื่องจากประวัติการกระทำผิดกฎหมายในอดีต

ต่อมาสำนักข่าว ISNA อ้างคำพูดของโฆษกศูนย์บัญชาการกลางของอิหร่านที่เตือนว่า "กองทัพของสาธารณรัฐอิสลามอิหร่านจะตอบโต้และแก้แค้นต่อกระบวนการโจรสลัดติดอาวุธของกองทัพสหรัฐฯ ในไม่ช้า"

สำนักข่าวทัสนิมรายงานว่า รัฐบาลเตหะรานได้ส่งโดรนไปยังทิศทางของเรือรบสหรัฐฯ หลังถูกโจมตีและยึดเรือ Touska

ทั้งนี้ อิหร่านได้เปิดช่องแคบอีกครั้งเมื่อวันศุกร์ เพื่อเป็นการยอมรับการหยุดยิงระหว่างอิสราเอลและฮิซบอลเลาะห์ในเลบานอน แต่ก็ปิดอีกครั้งในวันรุ่งขึ้นเพื่อตอบโต้ที่สหรัฐฯ ยังคงปิดล้อมอยู่

กองกำลังพิทักษ์ปฏิวัติอิหร่านเตือนว่า การพยายามแล่นเรือผ่านช่องแคบโดยไม่ได้รับอนุญาตจะถือเป็นการร่วมมือกับศัตรู และเรือที่ฝ่าฝืนจะถูกโจมตี

คุมเข้มกรุงอิสลามาบัด

เรือบรรทุกน้ำมันและก๊าซจำนวนหนึ่งได้แล่นผ่านช่องแคบในช่วงเช้าวันเสาร์ระหว่างการเปิดฮอร์มุซชั่วคราว แต่ข้อมูลการติดตามในช่วงเช้าวันอาทิตย์แสดงให้เห็นว่า เส้นทางน้ำว่างเปล่าจากเรือขนส่งสินค้า โดยในช่วงบ่ายก่อนหน้านั้นได้เกิด 3 เหตุการณ์ที่เกี่ยวข้องกับการยิงและการข่มขู่เรือพาณิชย์โดยอิหร่าน แสดงให้เห็นถึงอันตรายของการพยายามแล่นเรือผ่านช่องแคบดังกล่าว

แม้จะมีความไม่แน่นอนเกี่ยวกับการเจรจาในปากีสถาน แต่การรักษาความปลอดภัยในกรุงอิสลามาบัดก็ถูกยกระดับขึ้นอย่างเห็นได้ชัดในวันอาทิตย์ เพื่อเตรียมพร้อมสำหรับการเจรจา ทางการได้ประกาศปิดถนนและจำกัดการจราจรทั่วเมือง รวมถึงในเมืองราวัลปินดีที่อยู่ใกล้เคียงด้วย

ประธานาธิบดีสหรัฐฯ กล่าวว่า คณะเจรจาของเขาซึ่งเขาไม่ได้ระบุชื่อ จะเดินทางถึงเมืองหลวงของปากีสถานในเย็นวันจันทร์

ประธานาธิบดีมาซูด เปเซชเคียน ของอิหร่านกล่าวว่า  อิหร่านมีความมุ่งมั่นที่จะป้องกันตนเองอย่างครอบคลุมต่อการกระทำสุ่มเสี่ยงใดๆ ก็ตามที่สหรัฐอเมริกาและอิสราเอลจะก่อขึ้นซ้ำอีก

สำนักข่าวซินหัวของจีนรายงานว่า ทำเนียบประธานาธิบดีอิหร่านแถลงว่า ประธานาธิบดีเปเซชเคียนได้หารือทางโทรศัพท์กับนายกรัฐมนตรีเชห์บาซ ชารีฟ ของปากีสถานในวันอาทิตย์ เกี่ยวกับสถานการณ์ล่าสุดในภูมิภาค ตลอดจนการเจรจาสันติภาพระหว่างอิหร่านกับสหรัฐฯ ในกรุงอิสลามาบัด รวมถึงประเด็นที่เกี่ยวข้องกับการหยุดยิงระยะเวลา 2 สัปดาห์

ในระหว่างการสนทนานั้น ประธานาธิบดีเปเซชเคียนได้เตือนถึงผลกระทบที่จะตามมาจากการที่สหรัฐฯ และอิสราเอลมีพฤติกรรมสุ่มเสี่ยงครั้งใหม่ที่มุ่งเป้าต่อต้านอิหร่าน ซึ่งจะมีผลต่อความมั่นคงในภูมิภาคเอเชียตะวันตกและต่อโลก พร้อมกับกล่าวว่า สหรัฐฯ ได้ผิดคำสัญญาอย่างต่อเนื่องในระหว่างการเจรจาสันติภาพและช่วงเวลาหยุดยิง นอกจากนี้เขาได้ประณามการดำเนินการที่ "ยั่วยุและผิดกฎหมาย" อย่างต่อเนื่อง จากการที่สหรัฐฯ บังคับใช้สิ่งที่เรียกว่ามาตรการปิดล้อมทางทะเลต่ออิหร่าน ซึ่งถือเป็นการละเมิดข้อตกลงหยุดยิงอย่างชัดเจน และขัดต่อกฎบัตรสหประชาชาติ (UN)

สงสัยในความจริงจังของสหรัฐฯ

ประธานาธิบดีอิหร่านกล่าวว่า การกระทำดังกล่าว ประกอบกับวาทกรรมข่มขู่จากเจ้าหน้าที่สหรัฐฯ ที่มีต่ออิหร่าน มีแต่จะทำให้อิหร่านเพิ่มความสงสัยในความจริงจังของสหรัฐฯ และยิ่งเผยให้เห็นข้อเท็จจริงที่ว่าสหรัฐฯ กำลังพยายามจะทำพฤติกรรมแบบเดิมซ้ำๆ และทรยศต่อวิถีทางการทูต

ทั้งนี้ เขาย้ำว่าอิหร่านมีความมุ่งมั่นที่จะรักษาและปรับปรุงความสัมพันธ์กับประเทศเพื่อนบ้านทั้งหมด ตามหลักการความเป็นเพื่อนบ้านที่ดีและการเคารพซึ่งกันและกัน  และคาดหวังว่าเมื่อคำนึงถึงประสบการณ์ที่ผ่านมาเมื่อเร็ว ๆ นี้ ประเทศเพื่อนบ้านและประเทศในภูมิภาคจะร่วมกันพยายามสร้างหลักประกันสันติภาพและความมั่นคงในภูมิภาค โดยอาศัยความร่วมมือร่วมกันที่ปราศจากการแทรกแซงที่ "บ่อนทำลาย" จากตัวแสดงนอกภูมิภาค โดยเฉพาะอย่างยิ่งสหรัฐฯ

ด้านนายกรัฐมนตรีชารีฟได้อธิบายถึงความพยายามของปากีสถานในการยุติความขัดแย้งและสร้างสันติภาพในภูมิภาค พร้อมทั้งสรุปผลการหารือล่าสุดของเขากับประเทศต่างๆ ในภูมิภาคเกี่ยวกับประเด็นดังกล่าวให้ประธานาธิบดีอิหร่านรับทราบ

คำเตือนดังกล่าวของอิหร่านมีขึ้นหลังจากประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ผู้นำสหรัฐฯ เปิดเผยเมื่อวันอาทิตย์ว่า กองกำลังสหรัฐฯ ได้สกัดกั้นและควบคุมเรือขนส่งสินค้าสัญชาติอิหร่านที่พยายามจะหลบเลี่ยงการปิดล้อมในอ่าวโอมาน ขณะที่รายงานข่าวล่าสุดระบุว่า อิหร่านได้โจมตีเรือทหารของสหรัฐฯ เพื่อเป็นการตอบโต้ที่สหรัฐฯ ยึดเรือของตน

ที่ศูนย์ประชุมสหประชาชาติ กรุงเทพฯ นายสีหศักดิ์ พวงเกตุแก้ว รองนายกรัฐมนตรีและ รมว.การต่างประเทศ  ให้สัมภาษณ์ว่า วันที่ 19 เม.ย.ที่ผ่านมา กระทรวงกลาโหมโอมานได้ประสานงานมา เพื่อขอรายชื่อของเรือไทยที่ยังติดค้างอยู่ในพื้นที่อีกครั้ง ท่าทีดังกล่าวอาจมองว่าเป็นสัญญาณที่ดีที่เกิดขึ้นหลังการไปเยือนโอมานครั้งนี้ และหวังว่าเรือไทยลำอื่นๆ จะสามารถเดินทางผ่านได้อย่างปลอดภัยเช่นกัน แต่ด้วยสถานการณ์ในภูมิภาคขณะนี้ ซึ่งเกิดความตึงเครียดเพิ่มมากขึ้น อาจส่งผลกระทบให้เรือต่าง ๆ เดินทางผ่านช่องแคบฮอร์มุซยากขึ้น ซึ่งไทยก็ต้องการให้เรือทุกสัญชาติสามารถเดินทางผ่านได้อย่างปลอดภัย รวมทั้งปรารถนาที่จะเห็นสันติภาพในภูมิภาคตะวันออกกลาง และการเจรจาทางการทูตอย่างจริงจังและต่อเนื่อง.