ทั้งไบเดนกับทรัมป์ใช้นโยบายที่ก่อเงินเฟ้อ น้ำมันแพง สินค้าขึ้นราคา นี่คือโจทย์สำคัญให้คิดต่อว่ายุทธศาสตร์แม่บทของสหรัฐคืออะไร
เหตุผลที่คนอเมริกันเปลี่ยนใจเทคะแนนให้เดโมแครตไม่ได้พิจารณาจากตัวแทนพรรคเท่านั้น หลายเขตเลือกตั้งให้น้ำหนักพิษเศรษฐกิจ สินค้าขึ้นราคา ค่าครองชีพพุ่ง หลายสื่อพูดถึงสงครามอิหร่าน อีกสงครามที่สำคัญและเกิดก่อนคือสงครามยูเครน

ภาพ : ผลต่อสงครามยูเครนเมื่อเดโมแครตครองสภา 2026
เครดิตภาพ: ปัญญาประดิษฐ์
สงครามยูเครนเริ่มเมื่อกุมภาพันธ์ 2022 กองทัพรัสเซียบุกเข้ายูเครน ตรงกับสมัยรัฐบาลไบเดน จนบัดนี้ยังรบกันอยู่ กลายเป็นข่าวสงครามที่หลายคนชาชิน
ประธานาธิบดีโจ ไบเดน กล่าวใน State of Union 2022 ว่า หน้าที่ของคนอเมริกันคือ ปลดปล่อยให้คนมีเสรีภาพจากทรราชย์ รัสเซียกำลังสะเทือนโลกเสรี สหรัฐจะยืนเคียงข้างยูเครน ตลอดประวัติศาสตร์ชี้ว่าเผด็จการจะต้องชดใช้สิ่งที่กระทำ สหรัฐกับพันธมิตรจะร่วมกันสนับสนุนยูเครนต้านรัสเซีย
ทางฝั่งยุโรปพูดทำนองเดียวกัน Margrethe Vestager รองประธานคณะกรรมาธิการยุโรป (European Commission) ชี้ว่ารัสเซียบุกยูเครนทำให้คิดว่าโลกเข้าสู่ยุคใหม่แล้ว ปูตินเป็นภัยต่อประชาธิปไตย ต่อเสรีภาพของคนยุโรป
ในช่วงนั้นราคาน้ำมัน WTI ทะยานสู่ถึง 125 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล สูงสุดในรอบ 14 ปี (ตั้งแต่ 2008 ที่อยู่แถว 60 ดอลลาร์) ทองคำอยู่แถว 2,000 ดอลลาร์ ตลาดหุ้นปั่นป่วน สินค้าทั่วโลกขึ้นราคา สภาพการณ์ตอนนั้นคล้ายปัจจุบัน น้ำมันแพง สินค้าขึ้นราคา สถานการณ์ขณะนี้ย้อนรำลึกเหตุการณ์เมื่อ 4 ปีก่อน
ยุทธศาสตร์นาโตขยายตัว:
ถ้าอธิบายให้เป็นเรื่องเป็นราว สงครามยูเครนไม่ใช่เหตุบังเอิญ สามารถอธิบายด้วยยุทธศาสตร์นาโตขยายตัว จุดเริ่มต้นคือนายโวโลดีมีร์ เซเลนสกี (Volodymyr Zelenskiy) ผู้นำยูเครนร้องขอเป็นสมาชิกนาโต แม้รัสเซียจะเตือนซ้ำแล้วซ้ำอีก ระดมกองทัพนับแสนซ้อมรบใกล้ชายแดน ชาติตะวันตกเตือนเช่นกันว่ารัสเซียอาจส่งกองทัพบุกยูเครนแต่เซเลนสกีไม่ฟัง ในที่สุดจึงเกิดสงคราม
จุดยืนรัสเซียคือยูเครนต้องไม่เป็นสมาชิกนาโต เป็นเส้นต้องห้าม (redline) ตามยุทธศาสตร์ป้องกันประเทศของรัสเซียที่จะมีแนวรัฐกันชน (buffer state)
เซอร์เกย์ ลาฟรอฟ (Sergei Lavrov) รัฐมนตรีกระทรวงการต่างประเทศ ชี้ว่า รัสเซียกับยูเครนมีแนวพรมแดนยาว 2,259 กิโลเมตร เป็นพรมแดนทางบก 1,974 กิโลเมตร และอีก 321 กิโลเมตรเป็นพรมแดนทางทะเล หากยูเครนเป็นสมาชิกนาโต การเผชิญหน้าทางทหารย่อมเกิดขึ้น ทั้ง 2 ฝ่ายจะต้องส่งทหารเข้าประจำการตามแนวพรมแดน รัสเซียจะไม่ยอมให้เกิดเรื่องทำนองนี้
แต่เซเลนสกียืนกรานขอเป็นสมาชิกนาโต เป็นแนวทางอธิบายหนึ่งว่าทำไมในที่สุดกองทัพรัสเซียบุกเข้ายูเครน
ธันวาคม 2022 รัฐมนตรีลาฟรอฟกล่าวว่า “พฤติกรรมร่วมของพวกตะวันตกกับหุ่นเชิดเซเลนสกี (puppet Zelensky) ตอกย้ำลักษณะวิกฤตยูเครนที่เป็นเหมือนกันทั่วโลก” ไม่ว่าเรื่องนี้จริงหรือเท็จ รัสเซียคิดว่าเซเลนสกีเป็นแค่ “หุ่นเชิด” เท่านั้น
รัฐมนตรีลาฟรอฟชี้ว่า “เป้าหมายทางยุทธศาสตร์ของสหรัฐกับพันธมิตรนาโตคือเอาชนะรัสเซีย โดยใช้สนามรบเป็นกลไกบั่นทอนหรือทำลายประเทศของเรา” อีกทั้งเป็นแผนการของรัฐบาลสหรัฐที่ต้องการทำลายความสัมพันธ์ระหว่างรัสเซียกับยุโรป และทำให้ชาติยุโรปเหล่านั้นขึ้นตรงกับอเมริกามากขึ้น
ข้อสังเกต รัสเซียคิดว่ายูเครนเป็นเครื่องมือบ่อนทำลายรัสเซีย เป็นยุทธศาสตร์แม่บทที่ทุกรัฐบาลทำตาม ไม่ใช่เหตุบังเอิญ ไม่ใช่นโยบายของเดโมแครตหรือรีพับลิกันเท่านั้น
ทรัมป์ที่เคยบอกว่าสามารถหยุดสงคราม:
ในช่วงหาเสียงเลือกตั้ง 2024 ทรัมป์กล่าวว่าถึงเวลาแล้วที่จะยุติสงครามยูเครน เรื่องที่อเมริกาควรทำมากที่สุดคือสร้างสันติภาพ หยุดสงครามรัสเซียกับยูเครน กล่าวว่าเขาสามารถยุติสงครามยูเครนใน 24 ชั่วโมง เรื่องนี้สร้างความหวังแก่คนอเมริกันกับชาวโลกที่อยากเห็นสันติภาพ เศรษฐกิจฟื้น ประชาชนลืมตาอ้าปากได้อีกครั้ง
แต่แล้วจนบัดนี้ที่บริหารประเทศ 2 ปี สงครามยังดำเนินต่อไป เป็นสงครามไฮบริดแบบยืดเยื้อ ที่มีคำเตือนตั้งแต่รัฐบาลที่แล้วทั้งในสหรัฐกับยุโรปว่าศึกยูเครนจะยืดเยื้อ
ตรงตามยุทธศาสตร์ทำสงครามยุคใหม่ที่ผสมผสานทั้งเครื่องมือทางทหารกับไม่ใช่ทางทหารเข้าด้วยกัน และรบต่อเนื่องเป็นเวลานาน เพื่อบั่นทอนเสถียรภาพ ความมั่นคง โดยไม่จำเป็นต้องพึ่งพาการปะทะด้วยกำลังรบตามแบบขนาดใหญ่เพียงอย่างเดียว เป็นไปได้ว่าฝ่ายตะวันตกหวังล้มระบอบปูตินด้วยสงครามไฮบริด
ถ้าอธิบายตามนี้ รัฐบาลสหรัฐกำลังรบตามแผนที่กำหนดล่วงหน้ามานานแล้ว
สถานการณ์ล่าสุดศึกยูเครนส่อรบต่อปีหน้า 2027 ประธานาธิบดีปูตินสั่งระงับการเจรจาหลังยูเครนทำลายสะพานข้ามไครเมีย (Crimean Bridge)
วิเคราะห์: เหตุการณ์นี้ซ้ำเติมสถานการณ์ที่ยุโรปคิดว่ารัสเซียเตรียมบุกยุโรป ซึ่งหากเป็นจริงจะกลายเป็นเรื่องใหญ่ หรืออย่างน้อยสงครามยูเครนจะยืดเยื้อต่อในปี 2027 เพียงแค่โอกาสใช้นิวเคลียร์ลดลงถ้ามหาอำนาจยึดข้อตกลงการประชุมสามฝ่ายระหว่างสหรัฐ จีนและรัสเซียเมื่อไม่กี่วันที่ผ่านมา
เงินเฟ้อ น้ำมันแพง สินค้าขึ้นราคา:
ผู้คนทั่วโลกพูดถึงสงครามอิหร่านต้นเหตุเงินเฟ้อ น้ำมันแพง สินค้าขึ้นราคา หยุดได้ด้วยการยุติสงคราม และชี้ไปที่รัฐบาลทรัมป์ ถ้ายังจำได้ 3-4 ปีก่อนโลกเคยเผชิญสภาพดังกล่าวมาแล้ว
สมัยรัฐบาลไบเดนตัวเลขเงินเฟ้อ CPI อเมริกาสูงถึง 8.6% เป็นสถิติสูงสุดในรอบ 40 ปี IMF เผยเศรษฐกิจโลกเข้าสู่การทดสอบครั้งใหญ่สุดนับจากสงครามโลกครั้งที่ 2 เป็นต้นมา เกิดจากความขัดแย้งระหว่างรัสเซีย-ยูเครน โรคระบาดโควิด-19 ค่าอาหารกับพลังงานที่สูงลิ่วกำลังเป็นภาระหนักของคนทั้งโลก ตัวจุดประเด็นคือสงครามยูเครน รัฐบาลสหรัฐกับพวกเล่นงานรัสเซียด้วยการคว่ำบาตรพลังงานฟอสซิล เริ่มจากก๊าซธรรมชาติ ต่อด้วยน้ำมันและถ่านหิน
ความเข้าใจที่ต้องยึดให้มั่นคือเงินเฟ้อหนักรอบรัฐบาลไบเดนมาจากการที่สหรัฐกับพวกคว่ำบาตรเงินรูเบิล พลังงานฟอสซิลรัสเซีย หลายประเทศโดยเฉพาะชาติพันธมิตรสหรัฐต้องรีบเร่งหาแหล่งเชื้อเพลิงทดแทน ทำให้ระบบการซื้อขายน้ำมันโลกปั่นป่วน
เงินเฟ้อรอบไบเดนจุดชนวนเศรษฐกิจโลกที่ปั่นป่วนอยู่แล้วให้หนักกว่าเดิม ตลาดหุ้นสหรัฐเข้าใกล้ตลาดหมี ราคาบิตคอยน์ร่วงระนาว สินค้าขึ้นราคาถ้วนหน้า นักวิเคราะห์ชี้ว่าเป็นเพียงจุดเริ่มของปัญหาที่จะตามนั่นคือเศรษฐกิจถดถอย กำไรบริษัทลดลง ปลดพนักงาน ฯลฯ
รวมความแล้วการคว่ำบาตรน้ำมันก๊าซธรรมชาติรัสเซียทำให้เศรษฐกิจนานาชาติทรุดหนักและฟื้นช้า
ทรัมป์ 2.0 เงินเฟ้อหนักเช่นกัน:
ทรัมป์ 2.0 หาเสียงตั้งเป้าทำให้คนอเมริกันอยู่ดีมีสุข แต่ IMF กับนักเศรษฐศาสตร์จากหลายสถาบันเตือนว่าการขึ้นภาษีสินค้านำเข้า จำกัดแรงงานต่างด้าว จะเป็นสาเหตุหลักให้เงินเฟ้อพุ่ง นโยบายของทรัมป์จึงย้อนแย้ง (แก้เงินเฟ้อด้วยการขึ้นภาษีสินค้านำเข้า ขับคนต่างด้าวผิดกฎหมายออกนอกประเทศ) เหล่านี้เป็นเรื่องที่พิสูจน์แล้ว
สงครามอิหร่านที่เริ่มปี 2006 ซ้ำเติมเงินเฟ้อสินค้าขึ้นราคาหนักกว่าเดิม คราวนี้มีเรื่องน้ำมันด้วย จากปัจจัยลบทั้งหลาย ตอนนี้สินทรัพย์ต่างๆ ทั่วโลกถูกเทขาย
คนอเมริกันผู้ถือบัตรเครดิตประมาณ 6.9% เข้าสู่ภาวะค้างชำระรุนแรง คือไม่จ่ายมากกว่า 90 วัน ในยามนี้ที่อัตราดอกเบี้ยสูงขึ้นและอาจสูงขึ้นอีก ซ้ำเติมด้วยน้ำมันแพง สินค้าขึ้นราคาไม่หยุด คนกลุ่มนี้จึงตกอยู่ในสภาพลำบาก
ข้อสรุปคือ ทั้งรัฐบาลไบเดนกับทรัมป์ 2.0 ต่างทำให้เงินเฟ้อ น้ำมันแพง สินค้าขึ้นราคา รัฐบาลจากเดโมแครตกับรีพับลิกันจึงคล้ายกันในหลายเรื่อง (ต่างกันตรงข้อปลีกย่อย) 2 พรรคยึดยุทธศาสตร์แม่บทเดียวกัน มองรัสเซียกับอิหร่านเป็นศัตรูที่ต้องจัดการ
ดังที่ทุกคนทราบดีว่านักเศรษฐศาสตร์ สถาบันชั้นนำหลายแห่งเตือนซ้ำแล้วซ้ำอีก แต่ทั้งไบเดนกับทรัมป์ยังเดินหน้านโยบายที่ก่อเงินเฟ้อ น้ำมันแพง สินค้าขึ้นราคา นี่คือโจทย์สำคัญให้คิดต่อว่ายุทธศาสตร์แม่บทของสหรัฐต้องการอะไร กำลังทำอะไร ทุกคนพูดตรงกันว่าเพียงแค่ยุติสงครามก็จบแล้ว แต่จนบัดนี้ความขัดแย้งยังคงอยู่ เพียงแค่จัดการให้อยู่ในระดับที่รับได้ ตามบริบทการเมืองกับบริบทโลกเท่านั้น เช่น 3 มหาอำนาจร่วมกันให้การผลิตและส่งออกน้ำมันสู่ตลาดโลกมากขึ้น บรรเทาสถานการณ์น้ำมันแพง.
ข่าวที่เกี่ยวข้อง
ผลต่อสงครามอิหร่านเมื่อเดโมแครตครองสภา2026
รัฐบาลที่มาจากพรรครีพับลิกันกับเดโมแครตต่างต่อต้านนิวเคลียร์อิหร่าน ถ้าไอเซนคอตสามารถจัดตั้งรัฐบาลอาจจะขยายดินแดนต่อหรือระงับชั่วคราว แต่ไม่คืนดินแดนแน่นอน
2026 กลับมาอีกครั้งของเสื้อกั๊กเหลือง (2)
เรื่องรายได้รัฐบาลไม่พอรายจ่าย สงครามยูเครนซ้ำเติมปัญหาและความเหลื่อมล้ำ เป็นเรื่องที่ทุกคนรู้ รัฐบาลและนักการเมืองต่างรู้ดี แต่ยังแก้ไม่ได้ ทำไมจึงเป็นเช่นนั้น
เลขาฯ สมช.นั่งหัวโต๊ะประชุมรับสถานการณ์โลกผันผวน!
'เลขาฯสมช.' หัวโต๊ะประชุมฝ่ายปฏิบัติทำแผนรองรับสถานการณ์ตะวันออกกลาง - ภัยไซเบอร์ รับสถานการณ์โลกผันผวน ไม่แน่นอน 'ฟูอาดี้-มาโนชญ์' ร่วมให้ข้อสังเกต เล็งเชิญระดับผู้บัญชาการถกอีกรอบ
2026 กลับมาอีกครั้งของเสื้อกั๊กเหลือง (1)
เปลี่ยนหลายรัฐบาลแก้หลายแนวทางแต่ปัญหายังอยู่และเรื้อรังรุนแรงขึ้น บางคนถึงกับสิ้นหวัง มองอนาคตว่ามืดมน แต่ออกมาชุมนุมดีกว่าไม่ทำอะไรเลย
การแบ่งแยกจากนโยบายสร้างเอกภาพมุสลิมโลกของอิหร่าน
ผู้นำจิตวิญญาณอิหร่านย้ำมุสลิมทั่วโลกต้องเป็นเอกภาพ แต่ผลลัพธ์ของคำพูดนี้ตอกย้ำการแบ่งแยก เพราะมีปัจจัยอื่นนอกเหนือจากหลักศาสนาที่ชีอะห์ยึดถือ
อียู-จีน:การค้าเสรีที่อยู่ใต้การควบคุมของรัฐ
ประเด็นรถจีนคล้ายเรื่องแผงรับแสงอาทิตย์ที่สามารถตกลงกันได้ ช่วยขยายเวลาให้อุตสาหกรรมรถอียู


