สสส. เปิด “ThaiHealth Watch 2024” จับตาทิศทางสุขภาพไทย Next Gen- Living ท่ามกลางโลกเดือด คนรุ่นใหม่ตกเป็นเป้า 7 ทิศทางสุขภาพ ครอบครัวข้ามรุ่นเพิ่ม ห่วงเยาวชนเล่นการพนัน-ยาเสพติดไร้พรมแดน ส่อปัญหาสุขภาพจิต ปีใหม่อ่วมอรทัย สูดลมหายใจในม่านฝุ่น ทำคนไทยป่วยระบบหายใจเกือบ 2 ล้านคน หวั่นอีก 5 ปี โลกร้อนขึ้น กระทบความมั่นคงทางอาหาร

นางเบญจมาภรณ์ ลิมปิษเฐียร ผู้ช่วยผู้จัดการอาวุโส สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) และรักษาการผู้อำนวยการศูนย์เรียนรู้สุขภาวะ สสส. เปิดงาน ThaiHealth Watch 2024 จับตาทิศทางสุขภาพคนไทยปี 2567 : Next Gen Living คุณภาพชีวิตในอนาคต เมื่อวันที่ 22 ธ.ค. 2566 ที่อาคารศูนย์เรียนรู้สุขภาวะกรุงเทพฯ พร้อมให้ข้อมูลว่า สสส.มุ่งสร้างความตระหนักรู้ เพื่อให้คนไทยปรับเปลี่ยนพฤติกรรมดูแลสุขภาพ สานพลังภาคีเครือข่ายวิชาการ พัฒนานวัตกรรมการสื่อสาร ThaiHealth Watch หรือจับตาทิศทางสุขภาพคนไทย เพื่อสะท้อนอนาคตทิศทางสุขภาพ พร้อมแนวทางลดความเสี่ยงทางสุขภาพที่มีแนวโน้มเกิดขึ้นใหม่
“ThaiHealth Watch 2024 จากรายงานสุขภาพคนไทยปี 2566 รวบรวมองค์ความรู้ผ่านหลักการ 3S ได้แก่ 1.Situation สถานการณ์พฤติกรรมสุขภาพ 2.Social Trend กระแสความสนใจในสื่อสังคมออนไลน์ 3.Solution ข้อแนะนำทั้งระดับปัจเจกบุคคลและข้อเสนอเชิงนโยบายต่อสังคมเกิดเป็น 7 ประเด็นทิศทางสุขภาพสำคัญ มุ่งกระตุ้นสังคมปรับตัว พร้อมรับมือกับสถานการณ์ในสังคมอย่างเข้าใจและเท่าทัน ลดความเหลื่อมล้ำการเข้าถึงนวัตกรรมสุขภาพ เพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตของทุกคนในสังคมอย่างเท่าเทียม” นางเบญจมาภรณ์เปิดเผย
นางเบญจมาภรณ์ชี้แจงว่า 7 ประเด็นสุขภาพที่น่าจับตามองในปี 2567 คือ 1.ปรับมุมมอง เปลี่ยนความคิด เมื่อวันที่ไทยต้องเป็นครอบครัวข้ามรุ่น โครงสร้างของครอบครัวที่เปลี่ยนแปลงส่งผลต่อสุขภาพจิตของสมาชิก พบ Gen X เสาหลักของบ้านรู้สึกเครียดกับปัญหาทางการเงิน 65% Gen Z พบความขัดแย้ง เผชิญความเครียดทางอารมณ์และความบกพร่องทางจิตใจ 51% การพัฒนา "นักสื่อสารสุขภาวะ" ของคนหลากหลายวัย ช่วยลดช่องว่างระหว่างวัยได้ 2.ขนมขบเคี้ยว และเครื่องดื่มรสหวาน มิตรยามว่างหรือศัตรูเรื้อรังเด็กไทยพบ 1 ใน 3 ของเด็กไทย กินขนมพร้อมน้ำที่มีส่วนผสมของน้ำตาลทุกวัน เนื่องจากกลยุทธ์การส่งเสริมการตลาดอาหารและเครื่องดื่มทำลายสุขภาพซึ่งเด็กที่อ้วนมีแนวโน้มเป็นผู้ใหญ่ที่ป่วยด้วยโรค NCDs โดยเฉพาะโรคเบาหวานถึง 31%

นางเบญจมาภรณ์ให้ข้อมูลด้วยว่า ทิศทางสุขภาพประเด็นที่ 3 เยาวชนไทยบนโลกแห่งการพนันไร้พรมแดน พบโทรศัพท์มือถือเป็นช่องทางเล่นพนันมากที่สุด เกมสล็อตครองแชมป์ยอดนิยม ที่น่าห่วงคือ นักเล่นพนันหน้าใหม่คิดว่าการพนันไม่อันตราย สสส.ผลักดันให้เกิดกลไกเครือข่ายเฝ้าระวังและสื่อสาร สร้างความรู้เท่าทันการพนัน ลดผลกระทบจากการพนันระดับพื้นที่ทุกภูมิภาค 4.สุราท้องถิ่นนอกระบบ คุณค่าความหลากหลายบนความเสี่ยงทางการควบคุม ความเสี่ยงจากสุราเถื่อนพบสารแปลกปลอมอ้างสรรพคุณด้านชูกำลัง หรือเสริมสมรรถนะทางเพศ ทั้งพิษจากสัตว์ สารเคมีกำจัดวัชพืชและแมลง ส่งผลกระทบทางสุขภาพถึงขั้นเสียชีวิตทั้งผู้ผลิตและผู้บริโภค 5.เยาวชนกับภูมิคุ้มกัน ในยุคที่ยาเสพติดเข้าถึงง่าย พบปัจจัยที่ทำให้วัยรุ่นใช้ยาเสพติด 1) อยากลอง 2) ความรุนแรงในครอบครัว 3) ปัญหาด้านการเงิน 4) สังคม สิ่งแวดล้อม การเสริมศักยภาพและสร้างกลไกป้องกันให้เยาวชนใช้เวลาเป็นประโยชน์จึงเป็นสิ่งสำคัญ
“ประเด็นที่ 6 ลมหายใจในม่านฝุ่น ต้นตอปัญหาที่แตกต่างหลากหลาย จำเป็นต้องเร่งสร้างความร่วมมือลดปัญหาจาก 3 แหล่งกำเนิด 1) ท่อไอเสียรถยนต์ 2) โรงงานอุตสาหกรรมและการก่อสร้าง 3) การเผาในที่โล่งที่ทำให้ปี 2566 พบ 1,730,976 คนเป็นผู้ป่วยโรคที่เกี่ยวข้องกับมลพิษทางอากาศ 7.โลกเดือดสะเทือนไทย ทางออกในวิกฤติความมั่นคงทางอาหาร มีโอกาส 50% ที่จะร้อนขึ้นอีก 1.5 องศาเซลเซียส ในอีก 5 ปี กระทบความมั่นคงทางอาหาร กลไกการบริหารจัดการระบบอาหาร จัดสรรพื้นที่สาธารณะในชุมชนใช้ผลิตอาหารปลอดภัยเพื่อการบริโภคและสร้างรายได้ ช่วยสร้างความมั่นคงทางอาหารให้ชุมชนได้อย่างยั่งยืน ทั้งนี้ผู้สนใจสามารถดาวน์โหลดข้อมูลได้ที่เว็บไซต์ https://resourcecenter.thaihealth.or.th/thaihealth-watch และสามารถรับข้อมูลสุขภาพเฉพาะรายบุคคลได้ที่แอปพลิเคชัน Persona Health” นางเบญจมาภรณ์ กล่าว

ดร.นพ.ไพโรจน์ เสาน่วม ผู้ช่วยผู้จัดการกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) เปิดเผยว่า การสร้างความรอบรู้ให้แก่ประชาชนทางด้านเศรษฐกิจ สิ่งแวดล้อมในระบบอาหารยั่งยืน ตั้งแต่ต้นทางถึงปลายทางเป็นเรื่องสำคัญ สสส.โฟกัสตลอดห่วงโซ่อาหาร คนไทยยังบริโภคโซเดียมในปริมาณที่สูงกว่าที่องค์การอนามัยโลกได้กำหนดไว้ ดังนั้นต้องมีการรณรงค์ระบบภาษีกำกับ บริษัทผู้ผลิตใช้นโยบายด้านการตลาดมุ่งเป้าโฆษณาเพื่อให้เด็กหลงเชื่อ เป็นการเลียนแบบการเรียนรู้จากต่างประเทศ
การรณรงค์ให้ประชาชนทั่วไปบริโภคผักผลไม้ เป็นพื้นฐานการดูแลสุขภาพตลอดห่วงโซ่อาหาร ขณะนี้ภาคธุรกิจปรับสูตรลดน้ำตาลได้สำเร็จ ด้วยการเพิ่มระบบภาษี ถ้าผู้ผลิตทำสินค้ายิ่งหวานก็จะเสียภาษีหวานเพิ่มขึ้น เห็นผลถึงผู้บริโภคอร่อยได้โดยไม่ต้องบริโภคน้ำตาลในปริมาณที่สูง แต่ปัจจุบันคนไทยติดรสหวานมากส่งผลกระทบต่อสุขภาพ เมื่อ 200 ปีก่อนสังคมไทยบริโภคไม่หวานจนเกิดความเคยชิน อาทิ ส้มตำมีน้ำตาล น้ำปลา น้ำปลาร้าก็อร่อย
ดร.นพ.ไพโรจน์เปิดเผยตัวเลขอายุเฉลี่ยเกษตรกร 55 ปี เด็กรุ่นใหม่ได้รับการสั่งสอนว่าเป็นเกษตรกรมีความยากลำบาก ทุกวันนี้มีการนำเทคโนโลยีเข้ามาช่วยตั้งแต่ต้นทาง การชลประทาน การมีเมล็ดพันธุ์ที่ดี การแบนสารเคมีในการผลิต ผู้บริโภคสามารถพบผู้ผลิตได้โดยตรง ทุกวันนี้คนไทย 74% เสียชีวิตจากโรค NCDs จากการกินเป็นอันดับแรก โภชนาการเกินหรือขาด “รุ่นผมขาดโภชนาการ ปัจจุบันมีทั้งโภชนาการขาดและเกิน ผมนั่งนับเด็กอ้วนและไม่อ้วนในโรงเรียนระหว่างรอรับลูก นักโภชนาการวิทยาต้องรักษาโรคที่เกิดจากอ้วนมากเพราะการกิน โมเดลโรงเรียนที่มีประสิทธิภาพต้องเอาใจใส่ดูแลเด็กทั้งสภาพสังคม สติปัญญา”
ด้วยระบบอาหารที่พึ่งพาธรรมชาติ ผึ้งผสมเกสรดอกไม้ แต่วันนี้มีสารเคมีผลผลิตอาหารตกต่ำ คน 60 ล้านคนสูญเสียความหลากหลายทางชีวภาพ การใช้ประโยชน์จากทรัพยากรเหมืองแร่มีผลกระทบต่อสภาพชีวิตด้วย ระบบนิเวศชุมชนพื้นเมือง ท้องถิ่นถูกพังทลายในอัตราที่สูงขึ้น ระบบนิเวศถูกพังทลายลง สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมทำเป็นอาหาร 40 กว่าชนิด หมู วัว ไก่ พืชผักเป็นแสนชนิด อุตสาหกรรมอาหาร 200 ชนิดที่นำมาบริโภค แหล่งอาหารถูกทำลายเพราะไม่เห็นคุณค่า จะเห็นได้ว่าคนกว่า 11% เผชิญกับภาวะทุพโภชนาการ พันธุกรรมอาหารลดลง เพราะพฤติกรรมการบริโภคที่ไม่สมดุล มีการเร่งผลิตกันมาก เร่งจับปลาในจำนวนมหาศาลโดยเฉพาะการประมงอยู่ในอันดับต้นๆ ของโลก
ขณะนี้ผู้ผลิตอาหารรายย่อยมีสถานะยากจนเผชิญกับความเหลื่อมล้ำในสังคม รัฐบาลต้องใช้ความกล้าจัดทำกฎระเบียบกติกาให้เกิดประโยชน์ต่อส่วนรวม ธุรกิจอาหารมีมูลค่า 7-8 แสนล้านบาท จะส่งผลต่อการเปลี่ยนแปลงอย่างมาก ธุรกิจอาหารต้องช่วยกันมองถึงผลประโยชน์ส่วนรวม ต้องร่วมมือกันทำตามกฎกติกา ไม่ทำให้สิ่งแวดล้อมแย่ลงกว่าเดิม.
ผศ.ชล บุนนาค อาจารย์ประจำคณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ผู้อำนวยการศูนย์วิจัยและสนับสนุนเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDG Move)
FAO ยืนยันตัวเลขว่า อาหารมีเพียงพอสำหรับคนทั้งโลก แต่ปัญหาการเข้าถึงแหล่งอาหารในปี 2021 มีความมั่นคงทางอาหารในระดับปานกลาง โดยมีจำนวนเพิ่มขึ้น 7% ของประชากรไทย ประเทศไทยเป็นประเทศที่ผลิตอาหาร โภชนาการเด็กที่มีอายุน้อยกว่า 5 ปีมีร่างกายแคะแกร็น 13% ของเด็กในวัย 5 ขวบผอมแห้งเพิ่มจำนวนขึ้นกว่าปี 2019 เป็นเรื่องน่าตกใจ เพราะเมืองไทยเป็นเมืองที่ผลิตอาหารส่งออกในระดับโลก เรื่องความมั่นคงทางอาหารต้องดูระบบอาหาร SDG-Interlinkage trade-off & Benefit น้ำ พลังงาน ทะเล ป่าครบ SDGs Index อาหารมีผลกระทบทั่วโลก อาหารกระทบต่อความยั่งยืนในทุกมิติ วัฒนธรรมชุมชนเราต้องมองในเรื่อง Food Security
ในโลกนี้มีมาตรการในกลุ่มประเทศอียูให้ส่งสินค้าเข้าไปในกลุ่มประเทศอียู มีการกกดดันทางการค้าระหว่างประเทศ Cross-border Mechanismการอิมพอร์ตเอ็กซ์พอร์ตนั้นเมื่อทำงานร่วมกับรัฐบาล จำเป็นที่หน่วยราชการต้องร่วมมือประสานการทำงาน ไม่ใช่ปล่อยให้ระบบราชการเป็นแท่งไซโล รัฐต้องมีความพร้อมทำงานเสมือนหนึ่งเป็นช่างเชื่อม มีเงินหรือไม่มีเงินก็พร้อมที่จะทำงานในระบบอาหารยั่งยืน ใช้วิทยาศาสตร์เทคโนโลยี่เพื่อการทำงานอย่างเป็นระบบ โดยเฉพาะการทำงานวิจัยในระดับพื้นที่ ถ้ารัฐบาลละเลย คนยากจนลง รวมทั้งส่งผลปัญหาสุขภาพ ปล่อยให้น้ำสกปรกเป็นสีชมพู สีเขียว ส่งผลกระทบฐานการท่องเที่ยว ถ้าไม่มีการแก้ไขในระบบอาหารทั้งระยะสั้นและระยะยาว เนื่องจากเรื่องระบบความมั่นคงทางอาหารไม่ใช่ประเด็นร้อนนักการเมืองจะไม่หยิบมานำเสนอ แต่ถ้าถกกันต่อไปวันข้างหน้าถ้าสิ่งแวดล้อมเสียหาย เราไม่มีโลกให้อยู่ ไม่มีอากาศให้หายใจ เราจะไม่มีที่อยู่ ดังนั้นวันนี้เราต้องรีบแก้ไขสถานการณ์ก่อนที่จะสายจนเกินไป.
ข่าวที่เกี่ยวข้อง
เปิดฉากเวทีสัมมนาฯ ความปลอดภัยทางถนน “ศปถ.-คมนาคม-สสส.” ผนึกภาคีเครือข่าย ยกระดับถนนปลอดภัย ตั้งเป้าลดอัตราการเสียชีวิตเหลือ 12 คนต่อแสนประชากร ภายในปี 2570
วันที่ 19 พ.ย. 2569 ที่ ศูนย์การประชุม อิมแพ็ค ฟอรั่ม เมืองทองธานี ศูนย์อำนวยการความปลอดภัยทางถนน (ศปถ.) กระทรวงคมนาคม กองทุนเพื่อความปลอดภัยในการใช้รถใช้ถนน สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ร่วมกับ กรมการขนส่งทางบก กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย กรมควบคุมโรค มูลนิธินโยบายถนนปลอดภัย
อย่ารอ..ให้สูงวัยแล้วค่อยดูแลสุขภาพ ชูยุทธศาสตร์ “สร้างนำซ่อม” ลด NCDs
ประเทศไทยกำลังก้าวเข้าสู่สังคมสูงอายุอย่างรวดเร็ว โดยโจทย์สำคัญไม่ใช่เพียงการรองรับประชากรสูงวัยที่เพิ่มขึ้น แต่คือการทำอย่างไรให้คนไทยมีอายุยืนอย่างมีคุณภาพ
25 ปี สสส. นวัตกรรมการสร้างเสริมสุขภาพ 25 ปี เปลี่ยนชีวิตทุกคนบนแผ่นดินไทย
ครบรอบ 25 ปี สสส. แสดงผลงานการขับเคลื่อนการสร้างเสริมสุขภาพ ชูความสำเร็จลด NCDs เหล้า-บุหรี่-อุบัติเหตุ ซึ่งทุกผลลัพธ์พิสูจน์ความคุ้มค่า
สสส.โชว์ผลงานปี 2567-2568 สร้างผลลัพธ์สุขภาวะรอบด้าน สส.รัฐบาล-ฝ่ายค้าน ร่วมชื่นชมผลงาน ประสานเสียงค้านแก้กฎหมายที่มารายได้กองทุน หวั่นกลไกป้องกันโรคถูกทำลาย 'อภิสิทธิ์' ยันวินัยการเงินการคลังแค่ข้ออ้าง
ในการประชุมสภาผู้แทนราษฎร ครั้งที่ 24 (สมัยสามัญประจำปีครั้งที่ 2) วาระรายงานประจำปี 2567-2568 สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) นพ.พงศ์เทพ วงศ์วัชรไพบูลย์ ผู้จัดการกองทุน สสส. เป็นผู้ชี้แจง กล่าวถึงการขับเคลื่อนงานสร้างเสริมสุขภาพ 23 ผลงานเด่น ครอบคลุมการลดปัจจัยเสี่ยงทางสุขภาพ สร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อสุขภาวะ และลดความเหลื่อมล้ำด้านสุขภาพ มีผลงานเป็นรูปธรรม
'สสส.' แจงปมฝ่ายการเมืองของบ ยัน 510 ล้านกระจายลงจังหวัด
ผู้จัดการกองทุน สสส. แจงกลางสภาฯ หลัง 'สาทิตย์' จี้ถามปมฝ่ายการเมืองของบ ยืนยันไม่ใช่การร้องขอจากฝ่ายการเมือง แ
'สาทิตย์' ปูดปมแก้กฎหมาย สสส. นักการเมืองขอเงินพันล้านไม่สำเร็จ
สภาฯ ถกรายงาน สสส. 'สาทิตย์' เปิดปมข่าวลือนักการเมืองระดับสูงฝ่ายรัฐบาลและกระทรวงสาธารณสุขขอเงินรวมกว่า 1,000 ล้านบ

