
ท่ามกลางการเปลี่ยนผ่านของรัฐบาล แนวทางการพัฒนาหลักสูตรการเรียนการสอนในประเทศไทยยังคงเป็นประเด็นสำคัญที่ต้องได้รับความต่อเนื่อง หลักสูตร Active Learning จึงถูกหยิบยกขึ้นมาพิจารณาอย่างจริงจัง ด้วยจุดเด่นที่ช่วยพัฒนาการเรียนรู้ของนักเรียนในแบบที่เห็นผลเป็นรูปธรรม และยั่งยืน โดยไม่เพิ่มภาระค่าใช้จ่ายแก่ผู้ปกครองและรัฐบาล ซึ่งเป็นแนวคิดที่ได้รับการสนับสนุน อย่างแข็งขันจากศาสตราจารย์วิษณุ เครืองาม อดีตรองนายกรัฐมนตรีผู้ขับเคลื่อนนโยบาย ด้านการศึกษา
ศาสตราจารย์วิษณุชี้ว่า หลักสูตร Active Learning โดยเฉพาะในรูปแบบ GPAS 5 Steps มีศักยภาพสูงในการพัฒนาผู้เรียนให้คิด วิเคราะห์ และลงมือปฏิบัติได้อย่างมีประสิทธิภาพ ด้วยการเรียนรู้ที่ไม่จำเป็นต้องพึ่งพาเทคโนโลยีหรือสื่อการสอนราคาแพง อาทิ สมาร์ตบอร์ด หรือแอปพลิเคชันเฉพาะทาง แต่อาศัยเพียงการออกแบบกิจกรรมการเรียนรู้ให้เชื่อมโยงกับชีวิตประจำวัน เช่น การแก้ปัญหา เชิงปฏิบัติ การเรียนรู้แบบโครงงาน (Project-Based Learning) และการคิดวิเคราะห์แบบเชิงระบบ (Systematic Thinking)
นอกจากนี้ ศาสตราจารย์วิษณุยังเปรียบเทียบว่า หากมีการเปลี่ยนไปใช้หลักสูตรอื่น เช่น หลักสูตรฐานสมรรถนะ (Competency-Based Curriculum) หรือปรับหลักสูตรแกนกลาง (หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551) ใหม่ทั้งหมด อาจนำมาซึ่งภาระค่าใช้จ่ายเพิ่มเติมสำหรับรัฐบาลและผู้ปกครอง ทั้งในเรื่องการจัดพิมพ์หนังสือเรียนใหม่ การอบรมครูผู้สอน และ การจัดหาสื่อเทคโนโลยีต่าง ๆ ที่อาจไม่จำเป็นต่อกระบวนการเรียนรู้ในบริบทของโรงเรียนขนาดเล็กหรือในพื้นที่ชนบท

หลักสูตร Active Learning : พัฒนาการศึกษาไทยอย่างยั่งยืน โดยเน้นการพัฒนาทักษะในศตวรรษที่ 21 ของผู้เรียนผ่านขั้นตอนสำคัญ 5 ขั้น ได้แก่
1. การกำหนดเป้าหมาย (Goal Setting) : นักเรียนและครูร่วมกันกำหนดเป้าหมายการเรียนรู้
2. การเตรียมการเรียนรู้ (Preparation) : วางแผนการเรียนรู้ร่วมกัน
3. การปฏิบัติ (Action) : ลงมือทำกิจกรรมที่เชื่อมโยงกับชีวิตจริง
4. การตรวจสอบและปรับปรุง (Supervision and Revision) : วิเคราะห์และปรับปรุงผลลัพธ์
5. การประเมินผล (Evaluation) : สรุปผลการเรียนรู้ที่เกิดขึ้น
ศาสตราจารย์วิษณุเชื่อว่า แนวทางที่จะประสานกับรัฐบาลและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการให้มีการขับเคลื่อนนโยบายดังกล่าวอย่างต่อเนื่อง เพื่อพัฒนาระบบของประเทศนั้น รัฐบาลคงทราบอยู่แล้วว่าจะต้องทำอย่างไร แต่ว่าสิ่งที่ผมสามารถแนะนำช่วยเหลือได้ก็จะทำ อาศัยว่ารู้จักมักคุ้นกันกับคน ในรัฐบาล อาจจะแนะนำหรือบอกกล่าวไป แต่บางครั้งอาจจะมีคนที่แนะนำดีแล้วก็ได้ ต้องช่วยกันหลายคนหลายฝ่าย อย่างที่ผมเรียนให้ทราบว่าอาศัยความร่วมมือระหว่างภาครัฐและภาคเอกชน โดยเฉพาะภาคเอกชนเอง นักการศึกษา และนักวิชาการคุรุศาสตร์เอง คงจะต้องให้คำแนะนำต่อกระทรวงศึกษาธิการในเรื่องนี้ และที่สำคัญที่สุดคืออย่าดื้อ คือเขาแนะนำก็นำไปพิจารณาประกอบด้วย ไอเดียที่ยุ่ง ๆ กันอยู่นี้ก็เพราะที่ปรึกษาทั้งนั้นแหละครับ

ทั้งนี้ ศาสตราจารย์วิษณุยังมีข้อเสนอเพื่อสรรความต่อเนื่องในการผลักดันหลักสูตร Active Learning GPAS 5 Steps ด้วยให้มีการจัดตั้งคณะกรรมการเฉพาะกิจ เพื่อกำกับดูแลและขับเคลื่อนหลักสูตร Active Learning ให้เกิดผลอย่างเป็นรูปธรรม พร้อมทั้งวางรากฐานให้หลักสูตรนี้สามารถดำเนินต่อไปได้ ไม่ว่าจะมีการเปลี่ยนแปลงรัฐบาลในอนาคต โดยเน้นให้ระบบการศึกษาสร้างเด็กไทยที่สามารถคิด ค้นคว้า และสร้างสรรค์นวัตกรรมเพื่อพัฒนาประเทศ การตั้งกรรมการดีที่สุดที่จะช่วยคิดในเรื่องเหล่านี้ และทำในเรื่องนี้ทั้งระบบ พร้อมสนับสนุนให้มีการตั้งกรรมการดูแล อาจใช้ว่า นวัตกรรมทางการศึกษา ก็ได้ Active Learning ก็ได้ ภาษาไทยเขาเรียนการจัดการเรียนการสอนเชิงรุก ซึ่งไม่ว่ารัฐบาล จะเปลี่ยนไปอย่างไร เราต้องการระบบการศึกษาที่มั่นคงและยั่งยืน หลักสูตร Active Learning สามารถตอบโจทย์นี้ได้โดยไม่เพิ่มภาระให้ทั้งรัฐบาลและประชาชน และที่สำคัญที่สุดคือ เด็กไทยทุกคนจะได้รับโอกาสในการเรียนรู้อย่างเท่าเทียม
ดังนั้น รัฐบาลจึงควรเร่งผลักดันแนวทางนี้อย่างจริงจัง เพื่อสร้างการศึกษาไทยที่ยั่งยืนและ ตอบโจทย์อนาคตของประเทศ ความคาดหวังของสังคมไทย เด็กไทย ต่อขบวนการที่เราจะปฏิรูปการศึกษา เมื่อรัฐบาลตั้งตัวติด ก็จะให้สัญญาอยู่แล้วว่าปีใหม่นี้จะได้เห็นนโยบายแปลก ๆ ใหม่ ๆ เกิดขึ้น ท่านนายกฯ ก็ไปปาฐกถาเมื่อไม่นานมานี้ว่าวิสัยทัศน์ประเทศต่อไปนี้จะเป็นอย่างไร แต่นั่นเป็นเรื่องในทางเศรษฐกิจ ทางสังคม การศึกษาก็เป็นส่วนเล็ก ๆ ส่วนหนึ่งที่ผมเชื่อว่าถ้ารัฐบาลมีนโยบายชัดเจน และการศึกษาฯ ก็รับสนอง นโยบายนั้นจะเดินหน้าในเรื่องนี้ได้ต่อไป
ข่าวที่เกี่ยวข้อง
รัฐบาลลุยปรับระบบ TCAS ลดเหลื่อมล้ำ เพิ่มโอกาสเด็กไทย ติดอาวุธทักษะยุค AI
ร้อยเอกหญิง ภัทร์ดารัสมิ์ ทองสลวยกร รองโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี เปิดเผยว่า รัฐบาลให้ความสำคัญกับการลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา โดยกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) เดินหน้าร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องพัฒนาระบบคัดเลือกเข้าศึกษาต่อในระดับมหาวิทยาลัย
พลิกโฉมห้องเรียน กทม.! 31 โรงเรียนผนึก พว. ปั้นครูยุค AI ขับเคลื่อน GPAS 5 Steps สร้างเด็กคิดเป็น ไม่ใช่แค่ใช้เทคโนโลยีเป็น
เปิดเกมยกระดับการศึกษากรุงเทพมหานครครั้งสำคัญ! เมื่อ 31 โรงเรียนในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากรุงเทพมหานคร (สพป.กทม.) ผนึกกำลังสถาบันพัฒนาคุณภาพวิชาการ (พว.) เดินหน้าปรับโฉมการเรียนรู้รับยุคปัญญาประดิษฐ์ (AI) ผ่านกระบวนการ Active Learning และการคิดขั้นสูงเชิงระบบ GPAS 5 Steps มุ่งเปลี่ยนห้องเรียนจากพื้นที่รับความรู้ สู่พื้นที่สร้างนักคิด นักแก้ปัญหา และนวัตกรรุ่นใหม่ โดยวางระบบพัฒนาตั้งแต่ผู้บริหาร ครู หลักสูตร ไปจนถึงผู้เรียน พร้อมย้ำว่า AI ต้องเป็นเครื่องมือเสริมพลังความคิด ไม่ใช่เทคโนโลยีที่คิดแทนเด็ก
ปิดฉาก 5 จังหวัดชายแดนใต้! พว. ปักธงสงขลา พลิกการศึกษาไทยทั้งระบบ ตั้งเป้า 5 ปี ก่อนขยาย GPAS 5 Steps สู่เอเชีย
สงขลา จังหวัดสุดท้ายของภารกิจพลิกโฉมการศึกษาชายแดนใต้! กระทรวงศึกษาธิการ สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชน (สช.) และสถาบันพัฒนาคุณภาพวิชาการ (พว.) ผนึกเครือข่ายโรงเรียนเอกชนสอนศาสนาอิสลาม ปิดท้ายการขับเคลื่อน Active Learning ด้วยกระบวนการคิดขั้นสูงเชิงระบบ GPAS 5 Steps ในพื้นที่ 5 จังหวัดชายแดนภาคใต้ พร้อมประกาศเป้าหมายยกระดับคุณภาพการเรียนรู้จากห้องเรียนสู่การเปลี่ยนแปลงทั้งระบบ ก่อนต่อยอดองค์ความรู้สู่ระดับนานาชาติ
พว.ปักหมุดปัตตานี ดัน Active Learning เปลี่ยนเด็กจาก 'จำเพื่อสอบ' สู่ 'คิดเป็น' ชี้ถ้าพื้นฐานการเรียนรู้แข็งแรง PISA-O-NET-สอบเข้า ไม่ใช่โจทย์ใหญ่
จากห้องเรียนที่เด็กต้อง “จำให้ได้เพื่อไปสอบ” สู่การสร้างเด็กที่ “คิดเป็นและใช้ความรู้เป็น” กำลังเป็นโจทย์ใหญ่ของการศึกษาไทย เมื่อสถาบันพัฒนาคุณภาพวิชาการ หรือ พว. เดินหน้าขับเคลื่อน Active Learning ด้วยกระบวนการคิดขั้นสูงเชิงระบบ GPAS 5 Steps ลงสู่จังหวัดปัตตานี หวังยกระดับคุณภาพการเรียนรู้ของเด็กชายแดนใต้ให้ก้าวข้ามข้อจำกัดทั้งด้านพื้นที่ ทรัพยากร และรูปแบบการเรียนการสอนแบบเดิม
'พลิกห้องเรียนชายแดนใต้' พัฒนาครูกว่า 2,000 คนใน 5 จังหวัด ดัน Active Learning-GPAS 5 Steps เปลี่ยนเด็กจาก 'ผู้รับ' สู่ 'ผู้สร้างความรู้'
พว.ผนึกเครือข่ายโรงเรียนเอกชนสอนศาสนาอิสลาม เดินหน้าพัฒนาครู 5 จังหวัดชายแดนภาคใต้กว่า 2,000 คน นำกระบวนการ Active Learning – GPAS 5 Steps เข้าสู่ห้องเรียน เน้นเปลี่ยนเด็กจาก “ผู้รับความรู้” เป็น “ผู้สร้างความรู้”

