กาญนะจ๊ะ เดินหน้าระบบจัดการ-ตั้งศูนย์กระจายสินค้าชุมชน สร้างโอกาสทางเศรษฐกิจฐานราก

พอช. จับมือขบวนองค์กรชุมชนจังหวัดกาญจนบุรี ระดมความคิดวางแนวทางจัดตั้งศูนย์กระจายสินค้าชุมชนต้นแบบ พัฒนาเครือข่ายการตลาด สร้างเศรษฐกิจชุมชนอย่างยั่งยืน พร้อมหารือโมเดลบริหารจัดการข้อมูลและทุนในพื้นที่

ศูนย์กระจายสินค้าชุมชนจังหวัดกาญจนบุรี

กาญจนบุรี 0 วันที่ 5-6 มิถุนายน 2568 สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน) หรือ พอช. ร่วมกับภาคี เครือข่ายชุมชนในพื้นที่จังหวัดกาญจนบุรี จัดเวทีสรุปบทเรียนและประชุมเชิงปฏิบัติการเพื่อหารือแนวทางการดำเนินงาน “ศูนย์กระจายสินค้าชุมชนจังหวัดกาญจนบุรี” ณ มหาวิทยาลัยราชภัฏกาญจนบุรี

ลงพื้นที่เรียนรู้ศูนย์ฯตำบลหนองตากยา

เป้าหมายของการจัดเวทีฯ เพื่อเป็นการรวบรวมบทเรียนจากการดำเนินงานศูนย์กระจายสินค้าใน 3 พื้นที่ของจังหวัด พร้อมถอดบทเรียนการจัดตั้ง การบริหารจัดการ และบทบาทของศูนย์ฯ ในการส่งเสริมเศรษฐกิจชุมชนอย่างเป็นระบบ โดยการลงพื้นที่ศึกษาเรียนรู้เปิดโอกาสให้กลุ่มเป้าหมายในแต่ละพื้นที่ ได้แก่ ตำบลหนองโรง อำเภอพนมทวน, ตำบลหนองตากยา อำเภอท่าม่วง และตำบลท่าเสา อำเภอไทรโยค นำเสนอประสบการณ์ตรงจากชุมชนที่เคยมีแนวคิดและพัฒนาศูนย์กระจายสินค้าชุมชนมาก่อน โดยมีการถอดบทเรียนใน 4 ประเด็นสำคัญ ได้แก่ แนวคิดหลักของศูนย์กระจายสินค้า ต้นทุนเดิมของพื้นที่และทุนชุมชน แนวทางรับการสนับสนุนพัฒนาธุรกิจชุมชน ระบบบริหารจัดการศูนย์อย่างมีประสิทธิภาพ

นางเสาวลักษณ์ ปรปักษ์พ่าย

นางเสาวลักษณ์ ปรปักษ์พ่าย ผอ.สำนักพัฒนาองค์ความรู้และสื่อสารองค์กร ได้กล่าวถึง การทบทวนเป้าหมาย “ร้านค้าหรือศูนย์กระจายสินค้า” ต้องเริ่มที่เจตนารมณ์ ผู้นำชุมชนเสนอต้องทบทวนเป้าหมายแผนงานศูนย์กระจายสินค้าชุมชน ก่อนวางระบบจัดการและบทบาทชัดเจน เน้นเข้าใจเจตนารมณ์ร่วมและสร้างระบบธุรกิจที่ยั่งยืน เป้าหมายที่แท้จริงจะช่วยให้การขับเคลื่อนงานมีทิศทางที่ชัดเจน และสามารถตอบได้ว่า ชุมชนต้องการทำ “ศูนย์กระจายสินค้า” หรือ “ร้านค้าชุมชน”

ถอดบทเรียนศูนย์กระจายสินค้าฯ

นางเสาวลักษณ์ กล่าวต่อ การตั้งเป้าหมายที่ชัดเจนจะนำไปสู่ “บทบาทหน้าที่” ของแต่ละพื้นที่ ซึ่งจะกำหนดต่อไปถึง “ระบบบริหารจัดการ” ทั้งในภาพรวมและระบบย่อยให้สอดคล้องกับบริบทของแต่ละตำบล เช่น ระบบรายงานสต็อกสินค้า การบริหารรายได้-ค่าใช้จ่าย และระบบฝากขายที่มีความยืดหยุ่นตามความเหมาะสมของชุมชน ที่สำคัญไม่แพ้กันคือ การระบุ “ผู้เกี่ยวข้อง” ซึ่งจะประกอบด้วยกลไก 2 ระดับ ได้แก่ กลไกระดับจังหวัด และกลไกระดับตำบล ที่ต้องกำหนดให้ชัดเจนว่า ใครจะเป็นผู้ขับเคลื่อนงานในแต่ละระดับเพื่อให้การบริหารจัดการมีประสิทธิภาพ และสามารถติดตาม ตรวจสอบ และสนับสนุนกันได้อย่างต่อเนื่อง

นายธนชัย อาจหาญ

นายธนชัย อาจหาญ  วิทยากรผู้ทรงคุณวุฒิ กล่าวว่า การจัดตั้งศูนย์กระจายสินค้าชุมชนไม่ใช่เพียงการสร้างอาคารหรือคลังสินค้า แต่คือ “การสร้างโครงสร้างพื้นฐานทางสังคมและเศรษฐกิจของชุมชน” ที่จะช่วยให้ชุมชนสามารถพึ่งตนเองได้ มีรายได้ที่มั่นคง และลดความเหลื่อมล้ำในระดับฐานราก

นายสามารถ นามโยธา

นายสามารถ นามโยธา เจ้าหน้าที่ปฏิบัติการชุมชนอาวุโส กล่าวว่า  พอช. มีแผนผลักดันศูนย์กระจายสินค้าชุมชนในจังหวัดกาญจนบุรีให้เป็นต้นแบบการจัดการเศรษฐกิจชุมชนในระดับภูมิภาค พร้อมขยายผลสู่จังหวัดอื่นในอนาคต เพื่อสร้างระบบเศรษฐกิจฐานรากที่เข้มแข็งและยั่งยืน เวทีครั้งนี้นับเป็นหมุดหมายสำคัญของจังหวัดกาญจนบุรี ในการพัฒนา “เศรษฐกิจชุมชน” ที่ไม่เพียงตอบโจทย์การกระจายสินค้า แต่ยังสร้าง “ระบบเศรษฐกิจที่เป็นธรรม” โดยมีชุมชนเป็นศูนย์กลาง พร้อมต่อยอดสู่พื้นที่อื่นในอนาคต

พนักงานในร้านค้าฯเป็นคนรุ่นใหม่ในท้องถิ่น

ข้อสรุปสำหรับการจัดเวทีฯ “ศูนย์กระจายสินค้าชุมชนจังหวัดกาญจนบุรี” ครั้งนี้ ได้เน้นย้ำความสำคัญของการออกแบบกลไกการทำงานให้สอดคล้องกับบริบทพื้นที่ เช่น การบริหารข้อมูล การประสานงาน และการเชื่อมโยงกับตลาด พร้อมแนะนำการจัดทำฐานข้อมูลกลางเพื่อสนับสนุนการตัดสินใจในการกระจายสินค้าให้มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น  การออกแบบโมเดลการดำเนินงาน การถอดบทเรียนจากพื้นที่ พร้อมทั้งวิเคราะห์ปัจจัยที่ส่งเสริมและเป็นอุปสรรค รวมถึงกลไกต่าง ๆ ที่ควรจัดวาง เช่น คณะกรรมการชุมชน การจัดการทุนหมุนเวียน และการมีส่วนร่วมของสมาชิกในพื้นที่ เน้น “การจัดการตนเองของชุมชน” ให้เกิดขึ้นจริง

*****************