สำนักงานประกันสังคมเปิดร่างกติกาเลือกตั้งบอร์ดใหม่ หลังเปิดรับฟังความคิดเห็นกว่า 1.24 ล้านครั้ง เสนอคณะกรรมการประกันสังคมพิจารณาก่อนเสนอต่อรัฐมนตรี

เมื่อวันที่ 24 มีนาคม 2569 นางนิยดา เสนีย์มโนมัย รองเลขาธิการสำนักงานประกันสังคม
ในฐานะโฆษกสำนักงานประกันสังคม ได้กล่าวภายหลังประชุมคณะกรรมการประกันสังคมว่า ในที่ประชุมฯ มีวาระสำคัญคือการเสนอรายงานสรุปผลการรับฟังความคิดเห็น และร่างระเบียบกระทรวงแรงงานว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีเลือกตั้งผู้แทนฝ่ายนายจ้างและผู้แทนฝ่ายผู้ประกันตนเป็นกรรมการในคณะกรรมการประกันสังคม พ.ศ. .... (ร่างระเบียบเลือกตั้ง) ต่อที่ประชุมคณะกรรมการประกันสังคม เพื่อพิจารณาให้ความเห็นก่อนเสนอรัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงานพิจารณาตามขั้นตอนทางกฎหมาย ซึ่งในการดำเนินการดังกล่าวเป็นไปตามพระราชบัญญัติหลักเกณฑ์การจัดทำร่างกฎหมายและการประเมินผลสัมฤทธิ์ของกฎหมาย พ.ศ. 2562

โดยสำนักงานประกันสังคมได้จัดให้มีการรับฟังความคิดเห็นจากผู้มีส่วนได้ส่วนเสียทุกภาคส่วน ระหว่างวันที่ 15 มกราคม ถึง 14 กุมภาพันธ์ 2569 ผ่านระบบกลางทางกฎหมาย เว็บไซต์สำนักงานประกันสังคม และสำนักงานประกันสังคมทุกแห่งทั่วประเทศ ซึ่งผลการรับฟังความคิดเห็นมีการแสดงความคิดเห็นรวมทั้งสิ้น 1,244,260 ครั้ง แบ่งเป็น ระบบกลางทางกฎหมาย จำนวน 699,460 ครั้ง เว็บไซต์สำนักงานประกันสังคมจำนวน 451,155 ครั้ง และสำนักงานประกันสังคมทั่วประเทศ จำนวน 93,645 ครั้ง ทั้งนี้ สำนักงานประกันสังคมจะนำผลการรับฟังความคิดเห็นดังกล่าวไปประกอบการจัดทำรายงานการวิเคราะห์ผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นจากกฎหมาย (RIA) และเผยแพร่ต่อสาธารณะต่อไป

อย่างไรก็ดี คณะอนุกรรมการที่รับผิดชอบในเรื่องดังกล่าว ได้เสนอการจัดทำร่างระเบียบเลือกตั้ง ออกเป็น 4 แนวทางเพื่อให้เกิดความเหมาะสมและการเข้ามามีส่วนร่วมในการได้มาซึ่งผู้แทนฝ่ายนายจ้างและผู้แทนฝ่ายผู้ประกันตนในคณะกรรมการประกันสังคม ได้แก่

(1) รูปแบบ 1 คน 1 เสียง พร้อมการแบ่งสัดส่วนผู้ประกันตน และปรับปรุงหลักเกณฑ์การสมัคร
รับเลือกตั้ง รวมทั้งเงื่อนไขการส่งเงินสมทบของผู้สมัครรับเลือกตั้ง

(2) รูปแบบ 1 คน เลือกตามการแบ่งสัดส่วนผู้ประกันตน และปรับปรุงหลักเกณฑ์การสมัครรับเลือกตั้ง รวมทั้งเงื่อนไขการส่งเงินสมทบของผู้สมัครรับเลือกตั้ง

(3) รูปแบบ 1 คน 7 เสียง พร้อมปรับปรุงหลักเกณฑ์การสมัครรับเลือกตั้ง รวมทั้งเงื่อนไขการส่งเงินสมทบของผู้สมัครรับเลือกตั้ง

(4) การใช้ระเบียบเลือกตั้ง เดิมปี 2564 โดยไม่มีการแก้ไข

ทั้งนี้ รูปแบบที่ 1 และ 2 ให้ความสำคัญกับการแบ่งสัดส่วนผู้ประกันตนเพื่อให้เกิดการมีส่วนร่วมอย่างแท้จริง ในขณะที่รูปแบบที่ 3 และ 4 ไม่มีการแยกสัดส่วนโดยร่างระเบียบเลือกตั้งฉบับใหม่ (ในรูปแบบที่มีการปรับปรุง) ตามรูปแบบ (1) ได้กำหนดคุณสมบัติของผู้สมัครรับเลือกตั้งเพิ่มเติม เพื่อยกระดับความเชื่อมั่นที่มีต่อองค์กร อาทิ การมีความรู้ความสามารถหรือประสบการณ์ที่เกี่ยวข้อง มีคุณธรรมและความซื่อสัตย์สุจริต สามารถปฏิบัติหน้าที่ได้อย่างเต็มที่ และมีความเป็นกลางทางการเมือง รวมถึงกำหนดเงื่อนไขการส่งเงินสมทบไม่น้อยกว่า 48 เดือนในช่วง 60 เดือนก่อนการเลือกตั้ง และกำหนดให้มีการสังเกตการณ์ในการเลือกตั้งเพื่อเสริมสร้างความโปร่งใส

สำนักงานประกันสังคมได้วิเคราะห์ข้อดีและข้อจำกัดของแต่ละรูปแบบในหลายมิติ ทั้งด้านกฎหมาย
การมีส่วนร่วม หลักการเลือกตั้ง ความเชื่อมั่นต่อองค์กร และประสิทธิภาพในการบริหารจัดการการเลือกตั้งเพื่อประกอบการพิจารณาของคณะกรรมการประกันสังคม

นางนิยดา เสนีย์มโนมัย กล่าวชี้แจงต่อไปว่า การรับฟังความคิดเห็นเป็นกระบวนการรวบรวมข้อคิดเห็น
จากผู้เกี่ยวข้องเพื่อนำไปใช้ประกอบการพิจารณาและวิเคราะห์ผลกระทบ มิใช่การออกเสียงประชามติที่มีผลผูกพันเด็ดขาดตามเสียงข้างมาก โดยหน่วยงานมีหน้าที่ต้องพิจารณาความเหมาะสมของข้อคิดเห็นและดำเนินการตามขั้นตอนที่กฎหมายกำหนด อย่างไรก็ตาม ภายหลังจากคณะกรรมการประกันสังคมพิจารณาให้ความเห็นแล้ว สำนักงานประกันสังคมจะได้นำความเห็นและข้อเสนอแนะ พร้อมทั้งร่างระเบียบเลือกตั้งทั้ง 4 แนวทาง เสนอต่อรัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงาน เพื่อพิจารณาต่อไป