สถ. แจงยิบ ปมยกเลิกจัดสอบข้าราชการท้องถิ่น ปี 66 ชี้ป้องกันทุจริต หวั่นรัฐเสียหาย

กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น​ แจงยิบ! ปัดทุจริต-แทรกแซง สอบท้องถิ่นปี 66 เผยเหตุยกเลิกจ้าง ม.บูรพา หวั่นรัฐเสียหาย ยันจัดสอบใหม่ปี 68 รัดกุม-โปร่งใส

7 สิงหาคม 2569 - นายนิรัตน์ พงษ์สิทธิถาวร รองปลัดกระทรวงมหาดไทย รักษาราชการแทนอธิบดีกรมส่งเสริมการปกครองท้อง (สถ.) โพสต์หนังสือคำชี้แจง สถ. เรื่องชี้แจงข้อเท็จจริงกรณีการดำเนินการการจัดสอบแข่งขันเพื่อบรรจุบุคคลเป็นข้าราชการหรือพนักงานส่วนท้องถิ่นประจำปี 2566​ ว่า​ ตามที่นายรังสิมันต์ โรม ประธานกรรมาธิการการกฎหมาย การยุติธรรมและสิทธิมนุษยชนสภาผู้แทนราษฎร พิจารณากรณีการทุจริตการสรรหาบุคคลเข้ารับราชการส่วนท้องถิ่น และนำเสนอข้อมูลและข้อสังเกตต่อสาธารณะเกี่ยวกับกระบวนการจัดจ้าง การยกเลิกการคัดเลือกผู้ดำเนินการจัดสอบแข่งขันและการจัดสอบแข่งขันเพื่อบรรจุบุคคลเป็นข้าราชการหรือพนักงานส่วนท้องถิ่น เมื่อวันที่ 6 สิงหาคม 2569 ซึ่งอาจทำให้สาธารณชนเข้าใจคลาดเคลื่อนว่าการดำเนินการของกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น (สถ.) มิได้เป็นไปโดยสุจริตหรือมีการแทรกแชง นั้น

สถ. ขอเรียนชี้แจงข้อเท็จจริงกรณีดังกล่าว ดังนี้

1. การจัดสอบแข่งขันเพื่อบรรบุคคลเป็นข้าราชการหรือพนักงานส่วนท้องถิ่น

1.1 การจัดสอบแข่งขันเพื่อบรรจุบุคคลเป็นข้าราชการหรือพนักงานส่วนท้องถิ่นเป็นภารกิจตามกฎหมาย ดำเนินการโดยคณะกรรมการกลางข้าราชการและพนักงานส่วนท้องถิ่น (ก.กลาง) ซึ่งเป็นการดำเนินการตามคำสั่ง คสช. ที่ 8/2560 ลงวันที่ 21 กุมภาพันธ์ 2560 โดยให้คณะกรรมการกลางการสอบแข่งขันพนักงานส่วนท้องถิ่น (กสถ.) เป็นผู้จัดสอบแข่งขัน โดย ก.กลาง มอบหมายให้ สถ. ดำเนินการจัดจ้างมหาวิทยาลัยของรัฐเพื่อดำเนินการจัดสอบซึ่งเป็นไปตามประกาศมาตรฐานทั่วไปเกี่ยวกับหลักเกณฑ์และเงื่อนไขการสอบแข่งขัน

1.2 การจัดสอบในปี 2566 สถ. ได้เชิญมหาวิทยาลัยของรัฐให้ยื่นข้อเสนอและเสนอราคา และมีมหาวิทยาลัยของรัฐ จำนวน 2 แห่ง เข้ายื่นข้อเสนอ คือ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี และมหาวิทยาลัยบูรพา เมื่อพิจารณาข้อเสนอแล้วมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรีเป็นผู้ชนะการเสนอราคา

ต่อมามหาวิทยาลัยบูรพาได้อุทธรณ์ตามกฎหมายว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้าง และคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์และข้อร้องเรียน กรมบัญชีกลาง ได้วินิจฉัยว่าอุทธรณ์ฟังขึ้น เมื่อพิจารณาผลใหม่แล้วมหาวิทยาลัย บูรพาเป็นผู้ชนะการเสนอราคา โดยประกาศรายชื่อผู้ชนะการเสนอราคา เมื่อวันที่ 28 ธันวาคม 2566

2. เหตุผลการยกเลิกผู้ชนะการเสนอราคา

2.1 กลุ่มเครือข่ายการต่อต้านการทุจริตในการจัดสอบได้มายื่นร้องเรียนต่อกระทรวงมหาดไทย เมื่อวันที่ 4 มกราคม 2567 โดยขอให้เปลี่ยนแปลงวิธีการสอบ (เสนอให้มีการนำภาค ก ของสำนักงาน ก.พ. มาใช้เกี่ยวกับการสอบแข่งขัน โดยไม่จำเป็นต้องสอบผ่านภาค ก ของ กสถ.) การพิจารณาเกี่ยวกับการจัดจ้างมหาวิทยาลัย และตรวจสอบการเรียกรับผลประโยชน์ในการจัดสอบ

2.2 กระทรวงมหาดไทยได้มีคำสั่งที่ 150/2567 ลงวันที่ 16 มกราคม 2567 แต่งตั้งตั้งคณะกรรมการตรวจสอบข้อเท็จจริง ตามข้อร้องเรียนข้างต้น

2.3 เมื่อวันที่ 17 มกราคม 2567 ได้มีการจัดประชุมร่วมกันระหว่าง มท. สถ. กสถ. บก.ปปปป. สำนักงาน ปปช. และ สำนักงาน ปปท. เพื่อกำหนดหนดแนวทางป้องกัน ต่อต้าน และปราบปรามการทุจริตในการจัดสอบ โดยได้มีมติร่วมกันในการจัดทำข้อตกลงความร่วมมือ (MOU) กับภาคีเครือข่ายการป้องกันและปราบปรามการทุจริต และให้ชะลอการลงนามในสัญญาจ้างจัดสอบออกไปก่อน จนกว่าการพิจารณาของคณะกรรมการสอบข้อเท็จจริงจะได้ข้อยุติ

2.4 สถ. ดำเนินการตามข้อสังเกตและข้อเสนอแนะของคณะกรรมการตรวจสอบข้อเท็จจริง มท. เช่น กำหนดมาตรการการป้องกันการทุจริตในกระบวนการสอบทุกขั้นตอนอย่างละเอียดชัดเจน และกำหนดให้หน่วยงานภาคีเครือข่ายเข้าร่วมสังเกตการณ์กระบวนการสอบทุกขั้นตอน เป็นต้น และ สถ. ได้นำข้อสังเกตดังกล่าวมายกร่าง TOR สแกนด้วย CamScanner

2.5 กสถ. ในการประชุมครั้งที่ 5/2567 เมื่อวันที่ 16 ธันวาคม 2567 ได้พิจารณาแล้วเห็นว่าหากดำเนินการตาม TOR เดิมต่อไป อาจก่อให้เกิดความเสียหายแก่หน่วยงานของรัฐและกระทบต่อประโยชน์สาธารณะ จึงจำเป็นต้องกำหนดมาตรการป้องกันการทุจริตเพิ่มเติมตามข้อสังเกตและข้อเสนอแนะของคณะกรรมการตรวจสอบข้อเท็จจริง มท. ซึ่งมีผลทำให้ขอบเขตของงานจ้างเปลี่ยนแปลงและมีผลกระทบต่อวงเงินที่จัดจ้างที่เปลี่ยนแปลงไปตามปริมาณงาน และได้พิจารณาเกี่ยวกับประเด็นการนำ ภาค ก ของสำนักงาน ก.พ. มาใช้ในการสอบแข่งขัน โดยไม่จำเป็นต้องสอบผ่านภาค ก ของ กสถ. ซึ่งได้พิจารณาประเด็นดังกล่าวในการประชุม กสถ. และ ก.กลาง หลายครั้งด้วยเหตุผลดังกล่าว

สถ. ได้มีหนังสือหารือกรมบัญชีกลางกรณียกเลิกการจ้างจัดสอบในครั้งนี้ และเริ่มกระบวนการจัดหาใหม่ ซึ่งกรมบัญชีกลางได้พิจารณากรณีหารือตามเหตุผลดังกล่าวแล้วแจ้งว่า หาก สถ. มีความประสงค์จะยกเลิกการจ้าง ย่อมเป็นดุลยพินิจของ สถ. ที่จะพิจารณา ด้วยกระบวนการชั้นตอนและเหตุผลดังกล่าว

สถ. จึงได้มีประกาศยกเลิกประกาศให้มหาวิทยาลัยบูรพาเป็นผู้ชนะการเสนอราคา

3. การดำเนินการของ สถ. เพื่อป้องกันการทุจริตการสอบแข่งขัน

3.1 สถ. ได้มีการกำหนดมาตรการป้องกันการทุจริตให้มีการรัดกุมมากยิ่งขึ้นตามข้อสังเกต
และข้อเสนอแนะของคณะกรรมการตรวจสอบข้อเท็จจริง รวมถึงมติของ กสถ. เช่น แยกขั้นตอนการรับสมัครสอบ ออกจากการจัดจ้าง เพื่อให้มีงบประมาณที่ชัดเจนก่อนดำเนินการจัดจ้างและมีข้อมูลสำหรับการบริหารจัดการการสอบให้มีประสิทธิภาพ การจัดให้มีการตรวจกระดาษคำตอบที่ศูนย์สอบ ทั้ง 10 ศูนย์ เพื่อให้เกิดความรวดเร็วในการตรวจกระดาษคำตอบและป้องกันการเปลี่ยนกระดาษคำตอบระหว่างการเคลื่อนย้ายและจัดให้หน่วยงานภาคีเหรือข่ายเข้าร่วมสังมาตการณ์กระบวนการสอบทุกขั้นตอบ

3.2 การจัดจ้างสอบในปี 2568 ได้ดำเนินการโดยวิธีประกวดราคากลางอิเล็กทรอนิกส์ (e-bidding) เพื่อเปิดโอกาสให้มหาวิทยาลัยของรัฐหรือสถาบันการศึกษาของรัฐทุกแห่งที่มีคุณสมบัติตรงตามเงื่อนไขที่กำหนดตามเอกสารประกวดราคาเข้ายืนข้อเสนอได้ทั้งหมด อีกทั้งในการจัดทำร่าง TOR ได้มีการเชิญหน่วยงานภาคีเครือข่ายร่วมประชุมเพื่อให้ความเห็นเกี่ยวกับมาตรการป้องกันการทุจริต โดยพิจารณาถึงประโยชน์ของทางราชการ โปร่งใส เป็นธรรม ไม่เป็นการก็ดกันหรือเอื้อประโยชน์ให้แก่ผู้เสนอราคารายใด

3.3 การดำเนินการจัดสอบแข่งขันดังกล่าว เป็นอำนาจและหน้าที่ของคณะกรรมการกลางการสอบแข่งขันพนักงานส่วนท้องถิ่นตามคำสั่ง คสช. ที่8 /2560 ลงวันที่ 20 กุมภาพันธ์ 2560โดยดำเนินการตามกฎหมายและระเบียบที่เกี่ยวข้องทุกประการ