ราชกิจจาฯ ประกาศยุบ ‘ธนาคารที่ดิน’ 1 ต.ค. ฝ่ากระแสม็อบเกษตรกรจี้รัฐบาลชะลอ

ราชกิจจาฯ ประกาศยุบ “สถาบันบริหารจัดการธนาคารที่ดิน” มีผล 1 ต.ค. หลังดำเนินงานมาตั้งแต่ปี 2554 ท่ามกลางการเคลื่อนไหวของสหพันธ์เกษตรกรภาคเหนือ ปักหลักหน้าศาลากลางลำพูน เรียกร้องรัฐบาลชะลอการยุบจนกว่าจะมีกลไกรับช่วงภารกิจชัดเจน 

30 กันยายน 2569 - ราชกิจจานุเบกษาเผยแพร่ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง ยุบเลิกสถาบันบริหารจัดการธนาคารที่ดิน (องค์การมหาชน) โดยกำหนดให้การยุบเลิกมีผลตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม 2569 เป็นต้นไป

ประกาศดังกล่าวอาศัยอำนาจตามมาตรา 40 วรรคสอง แห่งพระราชกฤษฎีกาจัดตั้งสถาบันบริหารจัดการธนาคารที่ดิน (องค์การมหาชน) พ.ศ.2554 และที่แก้ไขเพิ่มเติม ลงวันที่ 28 กันยายน 2569 โดยนายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี เป็นผู้ลงนาม

สถาบันบริหารจัดการธนาคารที่ดิน (องค์การมหาชน) หรือ บจธ. จัดตั้งขึ้นเมื่อปี 2554 มีภารกิจเกี่ยวกับการกระจายการถือครองที่ดิน ป้องกันการสูญเสียสิทธิในที่ดิน และช่วยเหลือเกษตรกรและผู้ยากไร้ให้เข้าถึงที่ดินทำกิน โดยดำเนินงานทั้งด้านการบริหารจัดการที่ดินและการสนับสนุนทางการเงินแก่กลุ่มเป้าหมาย

ก่อนการยุบเลิก บจธ.มีนายกุลพัชร ภูมิใจอวด เป็นผู้อำนวยการสถาบัน ซึ่งเป็นผู้บริหารสูงสุดขององค์กร ขณะที่การดำเนินงานอยู่ภายใต้คณะกรรมการสถาบันบริหารจัดการธนาคารที่ดิน และอยู่ในการกำกับดูแลของรัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี

ก่อนหน้านี้ บจธ.ได้ชี้แจงองค์กรเกษตรกร 46 แห่งทั่วประเทศเกี่ยวกับสิทธิในที่ดินทำกินในช่วงเปลี่ยนผ่าน รวมถึงการหาแนวทางและหน่วยงานที่จะรับโอนภารกิจ หลังการดำเนินงานของ บจธ.สิ้นสุดลง

ขณะเดียวกัน การยุบ บจธ.เผชิญเสียงคัดค้านจากกลุ่มเกษตรกร โดยเมื่อวันที่ 27 กันยายน สหพันธ์เกษตรกรภาคเหนือ (สกน.) ได้รวมตัวและปักหลักชุมนุมบริเวณหน้าศาลากลางจังหวัดลำพูน เพื่อเรียกร้องความชัดเจนจากรัฐบาล หลังคณะรัฐมนตรีมีมติเมื่อวันที่ 15 กันยายน 2569 เกี่ยวกับการยุติบทบาทของ บจธ.

สกน.เสนอข้อเรียกร้อง 3 ประการ ได้แก่ ให้ชะลอการดำเนินการตามมติ ครม.วันที่ 15 กันยายน จนกว่าจะมีแนวทางรองรับภารกิจของ บจธ.ที่ชัดเจน ให้ขยายเวลาการดำเนินงานของ บจธ.เพื่อไม่ให้การแก้ไขปัญหาที่ดินหยุดชะงัก และให้รัฐบาลเดินหน้าจัดตั้ง “สถาบันกระจายการถือครองที่ดิน (องค์การมหาชน)” เพื่อทำหน้าที่เป็นกลไกใหม่ในการแก้ไขปัญหาที่ดิน

กลุ่มผู้ชุมนุมระบุด้วยว่า มีความกังวลถึงผลกระทบต่อประชาชนในพื้นที่นำร่องธนาคารที่ดิน ทั้งเรื่องที่ดินทำกินและที่อยู่อาศัย หาก บจธ.ยุติการดำเนินงานโดยยังไม่มีกลไกใหม่รับช่วงภารกิจ โดย สกน.ได้ปักหลักบริเวณหน้าศาลากลางจังหวัดลำพูนเพื่อติดตามท่าทีของรัฐบาล

ประเด็นที่ต้องติดตามหลังการยุบ บจธ.อยู่ที่การถ่ายโอนภารกิจ ทรัพย์สิน สิทธิและภาระผูกพัน รวมถึงการดูแลประชาชนและองค์กรเกษตรกรที่อยู่ในโครงการ ว่าจะมีหน่วยงานใดเข้ามารับช่วงต่อหลังวันที่ 1 ตุลาคม.

.