“มันนี่ทอล์ก”ผูกปมสารพิษข้ามแดน ทุกพรรคเร่งเครื่องแก้ปัญหา

คณะทำงานร่วมบริหารจัดการคุณภาพน้ำในแม่น้ำชายแดน และแม่น้ำที่ไหลผ่านระหว่างไทย-เมียนมา จะประชุมหารือกันในวันที่ 25-26 พ.ย.ที่จะถึงนี้ หลัง รมว.การต่างประเทศของไทย นายสีหศักดิ์ พวงเกตุแก้ว ได้หารือกับ ประธานาธิบดีสหภาพเมียนมา  “มิน อ่อง หล่าย” ที่กรุงเนปยีดอ เมื่อสัปดาห์ที่ผ่านมา

แม้หลายฝ่ายมองว่า “ไทย” มีท่าทีที่อ่อนเกินไปในการตอบโต้ผลกระทบที่เกิดขึ้น และใช้กลไกการประชุมแก้ไขปัญหาแบบปกติ อีกทั้งยังไม่มีมาตรการกดดันที่สร้างแรงบีบพอให้เหมืองเหล่านั้นตระหนักในความรับผิดชอบ หรือส่งสัญญาณว่าจะแก้ไขปัญหาด้วยการลงทุนสร้างระบบป้องกันให้เป็นมาตรฐาน 

แต่ต้องยอมรับ สถานการณ์สารพิษข้ามแดนและวิกฤตเหมืองแร่ในเมียนมาส่งผลกระทบโดยตรงต่อแหล่งน้ำสำคัญในภาคเหนือของไทย เช่น แม่น้ำสาย และแม่น้ำกก มีผลประโยชน์เกี่ยวข้องกับผู้ประกอบการซึ่งเป็นชาวจีนที่เข้ามาลงทุน และชนกลุ่มน้อยในพื้นที่รัฐฉาน ซึ่งให้เข้าทำกิจการเหมือง มีปัจจัยหลายอย่างที่เชื่อมโยงกันหลายปมประเด็น

รมว.การต่างประเทศของไทยจึงให้ความหวังในการแก้ไขปัญหา 3 ฝ่าย โดยมองว่าปัญหาสารพิษในน้ำไม่สามารถแก้ไขด้วยการวัดคุณภาพน้ำ แต่ต้องแก้ไขที่ต้นตอ เพราะมุ่งหวังว่าจีนจะเข้ามามีส่วนในการแก้ไขปัญหานี้ด้วย

นอกจากนั้น ระดับผู้นำฯ คือนายกรัฐมนตรีของไทย และนายกรัฐมนตรีของจีนก็ได้พูดคุยถึงแนวทางการแก้ไขปัญหาระหว่างที่ผู้นำจีนมาเยือนประเทศไทย 

แม้ทางการเมียนมาจะตอบสนองต่อความกังวลของไทยจากผลกระทบที่เกิดขึ้น และ ให้ความร่วมมือในการแก้ไขปัญหาระหว่างรัฐต่อรัฐ แต่ปัญหาดังกล่าวเกี่ยวข้องกับเรื่องผลประโยชน์ทางการค้า การเมืองระหว่างประเทศ และ มิติความมั่นคงที่ทับซ้อนกันอยู่ การใช้ “สัญญาสุภาพบุรุษ” อาจทำให้เกิดการแก้ไขปัญหาแบบรูปหน้าปะจมูก แต่ในความเป็นจริงไม่อาจทำให้ปัญหาหมดไปได้อย่างยั่งยืน 

เพราะการสร้างเครื่องมือป้องกันให้เป็นไปตามมาตรฐาน ส่งผลให้ต้นทุนการผลิตเพิ่มขึ้น ผู้ประกอบการเหมืองในพื้นที่รัฐฉาน ซึ่งส่วนใหญ่เป็น “ทุนจีน” ภายใต้การกำกับดูแลของทางการจีน จะยอมให้ต้นทุนเหล่านั้นเพิ่มขึ้นหรือไม่ เป็นเรื่องที่ต้องติดตามต่อไป

ถึงไทยจะใช้มาตรการในการ “ต่อรอง” ในการปิดประตูการส่งแร่ผ่านประเทศไทยไปจีน แต่ก็ต้องยอมรับว่าส่งผลกระทบต่อเอกชนไทยที่ประกอบกิจการด้วยแน่นอน เพราะบางรายเป็นการทำสัญญาขนส่งเป็นห้วงเวลา 

ดังนั้นรัฐอาจไม่เลือกวิธี "บอยคอต" หรือใช้ "ไม้แข็ง" เข้าจัดการ และหากต้องงัดมาตรการ “ชัตดาวน์” งดการขนส่งจริง รัฐบาลอาจต้องมีมาตรการเยียวยาให้ผู้ประกอบการไทยด้วย

ในกรณีที่สามารถผลักดันให้ผู้ประกอบการสร้างเครื่องมือป้องกันการปล่อยน้ำจากการทำแร่ได้เป็นผลสำเร็จ ก็ยังไม่มีสิ่งใดการันตีได้ว่าจะดำเนินการได้ครอบคลุมหรือไม่ เพราะมีโรงงานย่อยๆ อีกจำนวนมากที่ไม่ดำเนินการตามนี้ 

ไทยก็ได้แต่มุ่งหวังว่าการจัดการปัญหาจึงต้องทำทั้งองคาพยพ ซึ่งเป็นเรื่องที่ผู้เกี่ยวข้องนอกประเทศต้องจริงใจในการแก้ปัญหา เพราะพื้นที่ต้นตอไม่ได้อยู่ในขอบเขตอำนาจตามกฎหมายของประเทศไทย             ทางด้าน พล.อ.ชัยพฤกษ์  ด้วงประพัฒน์ เลขาธิการสภาความมั่นคงแห่งชาติ ระบุว่า ผลกระทบที่เกิดขึ้น ทำให้ภาครัฐเองรอไม่ได้ และพยายามเร่งอย่างเต็มที่ อะไรที่เราจะทำได้จะเร่งให้เร็วที่สุด ส่วนตัวมีความพร้อม ถ้าเขาพร้อมที่จะให้เราเข้าไปดูหรือประสานงาน ตนก็พร้อมตลอดเวลา

"ผมก็เห็นเช่นเดียวกันว่า เราต้องทำให้เร็วที่สุด และเข้าใจความเดือดร้อนประชาชนว่าได้รับความเดือดร้อนอย่างไร มีครอบครัว กำลังพล ที่เป็นทหารที่อยู่บริเวณนั้นก็ให้ข้อมูลกับตนเหมือนกัน เดือดร้อนกันทุกส่วน" เลขาธิการสภาความมั่นคงแห่งชาติระบุ

จึงต้องรอดูต่อไปว่าแนวทางในการต่อรอง แลกเปลี่ยน จะทำให้ปัญหาบรรเทาเบาบางลงแค่ไหน และคนไทยที่อยู่ตามเส้นทางน้ำจะรอดจากสถานการณ์ “ตายผ่อนส่ง” หรือไม่

ที่สำคัญคือเป็นการพิสูจน์ฝีมือรัฐบาล ภายใต้การนำของนายกฯ อนุทิน ชาญวีรกูล และ “สีหศักดิ์” โควตารัฐมนตรีคนนอกของพรรคภูมิใจไทย ที่จะสามารถ “ดีล” กับประเทศผู้มีส่วนได้ส่วนเสียนอกประเทศ ให้มาร่วมมือในการแก้ไขปัญหาได้เป็นรูปธรรมหรือไม่ หากทำได้ก็ถือเป็นต้นทุนในการปูทางไปยังฐานคะแนนนิยมในภาคเหนือได้ 

ตอกย้ำด้วย “ปฏิกิริยา” ของนายกรัฐมนตรี ซึ่งกำลังปฏิบัติภารกิจในต่างประเทศที่ได้กำชับผ่านนายพิพัฒน์ รัชกิจประการ รองนายกฯ ให้แจ้งที่ประชุม ครม.ให้เร่งแก้ปัญหาสารพิษแม่น้ำกก แม่น้ำสาย และน้ำในพื้นที่ภาคเหนือ โดยมอบหมายให้กระทรวงมหาดไทย กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง จัดหาน้ำสะอาดดูแลประชาชนในพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบ รวมถึงดูแลควบคุมคุณภาพน้ำประปาให้อยู่ในเกณฑ์ที่ดี

ขณะที่มีรายงานจากกรุงมะนิลา ประเทศฟิลิปปินส์ ระหว่างการประชุมสุดยอดอาเซียน-อินเดีย ครั้งที่ 23 ณ ศูนย์การประชุม PICC กรุงมะนิลา ก็มีการรุกคืบในการแก้ไขปัญหาดังกล่าวจากรัฐมนตรีฝั่งของเพื่อไทย

 โดย “อ.เชน” ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรีและ รมว.การอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) ได้เดินเข้าไปหารือกับผู้แทนระดับสูงของเมียนมา เพื่อสอบถามถึงสถานการณ์วิกฤตสารพิษปนเปื้อนในแม่น้ำสายและแม่น้ำกก พื้นที่ จ.เชียงราย โดยยื่นข้อเสนอสำคัญว่า หากรัฐบาลเมียนมาสามารถเปิดทางให้ รัฐบาลไทยก็พร้อมยื่นมือเข้าไปช่วยเหลือในการกำจัดสารพิษในฝั่งเมียนมาอย่างเต็มรูปแบบ โดยจะระดมทั้งองค์ความรู้ บุคลากรผู้เชี่ยวชาญ และเทคโนโลยีระดับสูงที่ประเทศไทยมีศักยภาพเข้าไปร่วมดำเนินการ 

โดยก่อนหน้านั้น อ.เชน “ยศชนัน” ในฐานะประธานคณะกรรมการป้องกันและแก้ไขปัญหาภัยพิบัติในพื้นที่ภาคเหนือ ประชุมออนไลน์ร่วมกับทีมนักวิจัยและนักวิทยาศาสตร์ของ อว.จากทั่วประเทศ หลังลงพื้นที่ไปรับฟังความเดือดร้อนของชาวบ้านริมแม่น้ำสายและแม่น้ำกก เพื่อระดมเทคโนโลยีและงานวิจัยของ อว.ที่พร้อมใช้งาน ลงไปแก้ปัญหาเฉพาะหน้าให้ประชาชนในพื้นที่ทันทีโดยไม่ต้องรอ

“แม้การแก้ปัญหาที่ต้นเหตุจะต้องเจรจากับประเทศเพื่อนบ้านเพื่อควบคุมแหล่งกำเนิดมลพิษที่ต้นน้ำ ซึ่งกระทรวงการต่างประเทศ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม และทางจังหวัดกำลังดำเนินการอยู่ แต่ในฝั่งไทยต้องลงมือปกป้องสุขภาพและปากท้องของประชาชนไปพร้อมกันทันที ผ่าน 4 มาตรการด่วน” รมว.อว.ระบุ

ในภาพรวมการเร่งแก้ไขปัญหาด้วยความตื่นตัวของทุกกระทรวง ถือเป็นเรื่องดีสำหรับคนไทยในพื้นที่ภาคเหนือ จะลดภาวะความเสี่ยงในเรื่องสุขภาพที่เกิดจากสารหนู และสารพิษอื่นๆ ที่มาจากการทำเหมือง

แต่ก็คาดหวังว่ามาตรการต่างๆ จะแก้ไขปัญหาได้จริง และมีความยั่งยืน ไม่ใช่ทำเพื่อกระแสที่เกิดขึ้นเฉพาะหน้าและหวังผลทางการเมืองแบบชั่วครู่ชั่วยามเท่านั้น.

เพิ่มเพื่อน

ข่าวที่เกี่ยวข้อง

ดาต้าเซ็นเตอร์แสนล้าน... ไทยได้อะไร ต้องแลกกับอะไร?

ที่ผ่านมาจะพบว่า รัฐบาลอนุทิน ชาญวีรกูล ให้ความสำคัญกับเรื่องการสนับสนุนให้นักธุรกิจ-นักลงทุนต่างประเทศรวมถึงนักธุรกิจ-บริษัทธุรกิจในประเทศไทย ทำการลงทุนในธุรกิจ “Data Center -ศูนย์ข้อมูล”ในประเทศไทยอย่างมาก โดยมีการขับเคลื่อนผ่านกลไก”คณะกรรมการนโยบายการประกอบกิจการดาต้าเซ็นเตอร์แห่งชาติ”ที่มีดร. เอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ รองนายกรัฐมนตรีและรมว.คลัง เป็นประธานคณะกรรมการ

มอบดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ทองคำ 'อภิสิทธิ์-สีหศักดิ์-วิทัย'

'ดร.อาทิตย์' ประกาศ 6 รายชื่อ ม.รังสิต มอบดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ทองคำ ประจำปี 2569 'อภิสิทธิ์-สีหศักดิ์-วิทัย-มาดามรถถัง-คีรี-มินทร์'

แนวรบ7กสทช.ยังระอุ ทีมกม.หนุน6เสียงลุย เปิดศึกริบอำนาจ"สรณ"

นับตั้งแต่เกิดความขัดแย้งเรื่องคุณสมบัติและสถานะการดำรงตำแหน่งประธานคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (กสทช.) ของ นพ.สรณ บุญใบชัยพฤกษ์ ตั้งแต่ช่วงปลายเดือนกรกฎาคม 2569 จนถึงปัจจุบัน ที่ทำให้การประชุม กสทช.ล่มมาร่วมๆ จะ 16 ครั้ง

'กับดักการเมืองไทย'ช่วงโลกปั่นป่วน โจทย์ปัญหาซับซ้อนเกินมือรัฐบาล?

เป็นช่วงปลายปีและไตรมาสแรกของปีงบประมาณ 2570 ของรัฐบาล “อนุทิน ชาญวีรกูล” ต้องเจอประเด็นร้อนที่ถูกรุมเร้าหลายเรื่อง และเป็นโจทย์ปัญหาที่ต้องใช้ศิลปะผสมผสานในการแก้ไขปัญหา ทั้งเครื่องมือจากโครงสร้างการเมืองเดิมและเทคนิคใหม่ เพื่อปลดล็อกเงื่อนปมต่างๆ ให้คลี่คลาย

‘ม็อบมะโน’ ลงถนน 16พ.ย.ไปก.พลังงาน20พ.ย.ยังอุบไต๋/กกต.ลุ้นหนักฮั้วสว.

“อนุทิน” เมิน “โรม” ปฏิเสธไม่เคยมีมติเรียก ด้าน “อัครเดช” การันตี ไม่เสียหายไร้ตัวแทนร่วม AIPA "ศรีสุวรรณ" ร้องสอบ 4 พรรค เปิดบัญชีรับบริจาค “กกต.” ส่งศาลฎีกาฟัน 77 รายคดีฮั้ว สว. ลุ้นสัปดาห์หน้า ศาล รธน.รับ-ไม่รับยื่นตีความอำนาจศาล “ครม.” กำชับเร่งแก้ปัญหาความเดือดร้อนม็อบ