ย้อน วันรัฐธรรมนูญ ร.7 ทรงถามว่า 'ศรีอาริย์' หมายถึง การปกครองแบบโซเวียตหรือไม่

11 ธ.ค. 2567 - นายนันทิวัฒน์ สามารถ อดีตเลขานุการรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ และอดีตรองผู้อำนวยการสำนักข่าวกรองแห่งชาติ โพสต์เฟซบุ๊ก ระบุว่าวันรัฐธรรมนูญ

ปฏิวัติ 2475 โดยคณะราษฎร สมเด็จพระปกเกล้าซึ่งทรงตั้งพระทัยที่จะให้ไทยมีการปกครองประชาธิปไตยอยู่แล้ว โดยทรงบัญชาให้พระยาศรีวิสารวาจายกร่างรัฐธรรมนูญ แต่ได้รับการทัดทานว่า คนไทยยังไม่พร้อม เมื่อคณะราษฎรยึดอำนาจและขอพระราชทานรัฐธรรมนูญ พระองค์จึงทรงไม่ขัดข้อง

จากบันทึกของพระองค์เจ้าจักรพงษ์ภูวนาถ ซึ่ง ร.7 ได้ทรงเล่าถึงเหตุการณ์ในวันที่ 24 มิถุนายน 2475 ปรากฏความตอนหนึ่งว่า

"ถ้าเราจะรบโดยใช้ทหารหัวเมืองหรือ นั่นเป็นของแน่ที่เราอาจทำได้ แต่ฉันไม่ยินยอมเลยแม้แต่ชั่วขณะเดียว เพราะเจ้านายในกรุงเทพอาจจะถูกฆ่าหมด ฉันรู้สึกว่า จะนั่งบนบัลลังก์ที่เปื้อนโลหิตไม่ได้ สมเด็จกรมพระสวัสดิ์แนะนำตลอดเวลาให้กลับกรุงเทพ และช่วยคณะราษฎรจัดตั้งการปกครอง โดยมีกษัตริย์และรัฐ ธรรมนูญ ซึ่งเป็นของที่ฉันเคยอยากจะทำมานานแล้ว"

วันที่คณะราษฎรเข้าเฝ้าเพื่อถวายร่างรัฐธรรมนูญให้ทรงลงพระปรมาภิไธย พระองค์ทรงขอเวลาอ่านสองวันและได้ทรงตรัสถามพระยาทรงสุรเดช ว่าได้อ่านร่างรัฐธรรมนูญหรือไม่พระยาทรงสุรเดช รับว่า ไม่ได้อ่าน

ทรงถามว่า ศรีอาริย์ หมายถึง การปกครองแบบโซเวียตหรือไม่ ส่วนคำว่า คณะกรรมการคณะราฎร ทรงขอให้เปลี่ยนเป็น คณะรัฐมนตรี อันเป็นเหตุให้พระยาทรงสุรเดชขัดแย้งกับหลวงประดิษฐ์ แม้แต่ พล.ท.ประยูร ภมรมนตรี ยังเชื่อว่า ศรีอาริย์ เป็นคำซ่อนของคอมมิวนิสต์

แต่ ร.7 ก็ทรงพระปรมาภิไธยให้ แต่ทรงมีพระราชหัตถเลขาต่อเติมว่า ชั่วคราว ทำให้รัฐธรรมนูญ 2475 ฉบับแรกเป็นฉบับชั่วคราว และต้องยกร่างใหม่และทรงพระราชทานรัฐธรรมนูญฉบับใหม่เมื่อ 10 ธันวาคม 2475 อันเป็นที่มาของวันรัฐธรรมนูญ