นักวิจัยหอจดหมายเหตุอังกฤษ เปิดเอกสาร 'ฮุนเซน' โจมตีไทยมาตลอดกว่า 40 ปี

3 กรกฎาคม 2568 - จากสถานการณ์ข้อพิพาทชายแดนไทย-กัมพูชา นายเผด็จ ขำเลิศสกุล นักวิจัยประวัติศาสตร์เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ประจำหอจดหมายเหตุแห่งชาติ สหราชอาณาจักร (The National Archives, UK) ซึ่งเป็นผู้ค้นพบเอกสารสำคัญหลายชิ้นเกี่ยวกับประวัติศาสตร์ไทย ได้เผยแพร่เอกสารกัมพูชาส่งถึงเลขาธิการสหประชาชาติ ในปี ค.ศ.1986 (พ.ศ.2529)

ขณะค้นคว้าเอกสารในช่วงสงครามเย็น ผมพบจดหมายจากปี 1986 ที่กัมพูชา (ในนามสาธารณรัฐประชาชนกัมพูชา) ส่งถึงเลขาธิการสหประชาชาติ ระบุชัดว่ามีการบุกรุกจากฝ่ายไทยบริเวณ Elevation 537 หรือ "เนิน 537." ที่น่าสนใจคือ:

- เอกสารฉบับนี้ลงนามโดยสมเด็จฮุน เซน ขณะดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีต่างประเทศ (ซึ่งปัจจุบันยังมีบทบาททางการเมือง)

- กล่าวหาว่าการเคลื่อนไหวของไทยไม่ใช่เหตุการณ์โดดเดี่ยว แต่เป็นส่วนหนึ่งของนโยบายขยายอิทธิพลในภูมิภาค

- อ้างถึงการครอบครองจังหวัดต่างๆ ของกัมพูชาโดยไทยในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2

- เน้นย้ำว่าพรมแดนในพื้นที่ดังกล่าว “ถูกกำหนดไว้อย่างชัดเจนและได้รับการยอมรับแล้ว” - คำที่ฟังดูคุ้นหูในบริบทของคดีที่กัมพูชาเพิ่งยื่นต่อศาลยุติธรรมระหว่างประเทศ (ICJ)

เนิน 537 อยู่บริเวณแนวเขาพนมดงรัก ซึ่งเป็นพื้นที่พรมแดนที่เต็มไปด้วยประวัติศาสตร์ แผนที่โบราณ และข้อพิพาทที่ยังไม่สิ้นสุด

จดหมายฉบับนี้ไม่ใช่แค่เอกสารเก่า แต่เป็นหลักฐานว่าความทรงจำทางการเมืองและการทูตในภูมิภาคนี้มีรากลึก และยังถูกหยิบมาใช้ในเวทีกฎหมายระดับโลกในปัจจุบัน

ก่อนหน้านี้ นายเผด็จ ขำเลิศสกุล เปิดเผยว่าเพิ่งได้เจอเอกสารลับของสถานทูตอังกฤษจากปี 1980 น่าสนใจมาก เอกสารเหล่านี้เผยให้เห็นว่าไทยตกเป็นเป้าในสงครามโฆษณาชวนเชื่อจากฮานอย พนมเปญ และเวียงจันทน์ เกี่ยวกับบทบาทของไทยในวิกฤตผู้ลี้ภัยอินโดจีนและความไม่มั่นคงตามแนวชายแดน (เอกสารที่ 1) ในการออกอากาศที่ร้อนแรง (เอกสารที่ 2 และ 3) จาก ฮุนเซน รัฐมนตรีต่างประเทศกัมพูชาในขณะนั้น ยอมรับว่ามีกองกำลังเวียดนามล้ำเข้าไปในดินแดนไทย และเสนอให้จัดตั้งเขตปลอดทหาร

สื่อของสาธารณรัฐประชาชนกัมพูชากล่าวหาว่าไทยช่วยเหลือกองกำลังต่อต้านที่ได้รับการสนับสนุนจากตะวันตกโดยอ้างความช่วยเหลือด้านมนุษยธรรม

สิ่งที่น่าประหลาดใจคือ เรื่องทั้งหมดนี้ฟังดูคุ้นหูอย่างยิ่ง เมื่อข้ามเวลามาสู่ปี 2025 ฮุนเซน ซึ่งปัจจุบันเป็นประธานวุฒิสภา ยังคงกล่าวโจมตีไทย กล่าวหาผู้นำไทยว่าหลอกลวงและก้าวร้าวตามแนวชายแดน เอกสารเหล่านี้ชี้ให้เห็นว่านี่ไม่ใช่เรื่องใหม่

มันคือกระบวนท่าทางการเมืองที่เขาใช้มาตลอดกว่า 40 ปี ไม่ว่าจะสงครามเย็นหรือไม่ เสียงสะท้อนของภูมิรัฐศาสตร์เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ก็ยังคงดังอยู่เหมือนเดิม