3 กรกฎาคม 2568 - จากสถานการณ์ข้อพิพาทชายแดนไทย-กัมพูชา นายเผด็จ ขำเลิศสกุล นักวิจัยประวัติศาสตร์เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ประจำหอจดหมายเหตุแห่งชาติ สหราชอาณาจักร (The National Archives, UK) ซึ่งเป็นผู้ค้นพบเอกสารสำคัญหลายชิ้นเกี่ยวกับประวัติศาสตร์ไทย ได้เผยแพร่เอกสารกัมพูชาส่งถึงเลขาธิการสหประชาชาติ ในปี ค.ศ.1986 (พ.ศ.2529)
ขณะค้นคว้าเอกสารในช่วงสงครามเย็น ผมพบจดหมายจากปี 1986 ที่กัมพูชา (ในนามสาธารณรัฐประชาชนกัมพูชา) ส่งถึงเลขาธิการสหประชาชาติ ระบุชัดว่ามีการบุกรุกจากฝ่ายไทยบริเวณ Elevation 537 หรือ "เนิน 537." ที่น่าสนใจคือ:
- เอกสารฉบับนี้ลงนามโดยสมเด็จฮุน เซน ขณะดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีต่างประเทศ (ซึ่งปัจจุบันยังมีบทบาททางการเมือง)
- กล่าวหาว่าการเคลื่อนไหวของไทยไม่ใช่เหตุการณ์โดดเดี่ยว แต่เป็นส่วนหนึ่งของนโยบายขยายอิทธิพลในภูมิภาค
- อ้างถึงการครอบครองจังหวัดต่างๆ ของกัมพูชาโดยไทยในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2
- เน้นย้ำว่าพรมแดนในพื้นที่ดังกล่าว “ถูกกำหนดไว้อย่างชัดเจนและได้รับการยอมรับแล้ว” - คำที่ฟังดูคุ้นหูในบริบทของคดีที่กัมพูชาเพิ่งยื่นต่อศาลยุติธรรมระหว่างประเทศ (ICJ)
เนิน 537 อยู่บริเวณแนวเขาพนมดงรัก ซึ่งเป็นพื้นที่พรมแดนที่เต็มไปด้วยประวัติศาสตร์ แผนที่โบราณ และข้อพิพาทที่ยังไม่สิ้นสุด
จดหมายฉบับนี้ไม่ใช่แค่เอกสารเก่า แต่เป็นหลักฐานว่าความทรงจำทางการเมืองและการทูตในภูมิภาคนี้มีรากลึก และยังถูกหยิบมาใช้ในเวทีกฎหมายระดับโลกในปัจจุบัน
ก่อนหน้านี้ นายเผด็จ ขำเลิศสกุล เปิดเผยว่าเพิ่งได้เจอเอกสารลับของสถานทูตอังกฤษจากปี 1980 น่าสนใจมาก เอกสารเหล่านี้เผยให้เห็นว่าไทยตกเป็นเป้าในสงครามโฆษณาชวนเชื่อจากฮานอย พนมเปญ และเวียงจันทน์ เกี่ยวกับบทบาทของไทยในวิกฤตผู้ลี้ภัยอินโดจีนและความไม่มั่นคงตามแนวชายแดน (เอกสารที่ 1) ในการออกอากาศที่ร้อนแรง (เอกสารที่ 2 และ 3) จาก ฮุนเซน รัฐมนตรีต่างประเทศกัมพูชาในขณะนั้น ยอมรับว่ามีกองกำลังเวียดนามล้ำเข้าไปในดินแดนไทย และเสนอให้จัดตั้งเขตปลอดทหาร
สื่อของสาธารณรัฐประชาชนกัมพูชากล่าวหาว่าไทยช่วยเหลือกองกำลังต่อต้านที่ได้รับการสนับสนุนจากตะวันตกโดยอ้างความช่วยเหลือด้านมนุษยธรรม
สิ่งที่น่าประหลาดใจคือ เรื่องทั้งหมดนี้ฟังดูคุ้นหูอย่างยิ่ง เมื่อข้ามเวลามาสู่ปี 2025 ฮุนเซน ซึ่งปัจจุบันเป็นประธานวุฒิสภา ยังคงกล่าวโจมตีไทย กล่าวหาผู้นำไทยว่าหลอกลวงและก้าวร้าวตามแนวชายแดน เอกสารเหล่านี้ชี้ให้เห็นว่านี่ไม่ใช่เรื่องใหม่
มันคือกระบวนท่าทางการเมืองที่เขาใช้มาตลอดกว่า 40 ปี ไม่ว่าจะสงครามเย็นหรือไม่ เสียงสะท้อนของภูมิรัฐศาสตร์เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ก็ยังคงดังอยู่เหมือนเดิม
ข่าวที่เกี่ยวข้อง
กองทัพบกสวนกัมพูชา เลิกบิดเบือนกล่าวหาไทยละเมิดอธิปไตย กลบเกลื่อนความผิดตัวเอง
พลตรี วินธัย สุวารี โฆษกกองทัพบก กล่าวว่า กองทัพบกขอปฏิเสธข้อกล่าวหาของกัมพูชาอย่างสิ้นเชิง โดยยืนยันว่าพื้นที่ที่กัมพูชากล่าวอ้างว่าไทยละเมิดอธิปไตยนั้น เป็นพื้นที่ที่อยู่ภายใต้อธิปไตยของประเทศไทย
'นันทิวัฒน์' ซัดผู้นำเขมรโกหกเก่ง! พูดสันติภาพ แต่กล่าวหาไทยรายวัน
นายนันทิวัฒน์ สามารถ อดีตรองผู้อำนวยการสำนักข่าวกรองแห่งชาติ โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊กในหัวข้อ “โกหกได้เก่ง” วิจารณ์ถ้อยแถลงของผู้นำกัมพูชาในการประชุม CICA ที่ประเทศอาเซอร์ไบจาน ซึ่งเรียกร้องให้แก้ไขปัญหาความขัดแย้งด้วยการเจรจาอย่างสันติ
'อนุทิน' ขึ้นเวทียูเอ็น ปลุกปฏิรูปสหประชาชาติ หนุนสร้างสันติภาพ
นายกฯ กล่าวถ้อยแถลงประชุม UNGA ย้ำจุดยืน 'ปฏิรูปสหประชาชาติ' เพิ่มเสียงที่เท่าเทียมของนานาชาติ สร้างสันติภาพและความมั่งคั่งร่วมกัน
'ทภ.2' แจงปม 'เขมร' ขุดคู-วางลวดหนาม เนิน 450 ช่องสะงำ
ทภ.2 แจง 'เขมรขุดคู-วางลวดหนาม' เนิน 450 ช่องสะงำ ชี้มีฐานทหารกัมพูชาอยู่ใกล้แนวเส้นปฏิบัติการของฝ่ายไทย 'กกล.สุรนารี' จับตาใกล้ชิด ย้ำไทยยึดข้อตกลงหยุดยิง-ปกป้องอธิปไตย
ผอ.JIC ซัด 'ฮุนเซน' ไม่รักษาข้อตกลงหยุดยิง หลังอ้างเป็นแค่กระดาษไม่รับประกันสันติภาพยั่งยืน
พล.อ.อ. ประภาส สอนใจดี ผู้ช่วยผู้บัญชาการทหารอากาศ ในฐานะผู้อำนวยการศูนย์ข่าวสารสถานการณ์ไทย-กัมพูชา (ผอ.JIC) ระบุถึงกรณีถ้อยแถลงของ ฮุน เซน เสนอคณะผู้สังเกตการณ์รัฐสภาหยุดยิง เพื่อป้องกันไม่ให้เหตุการณ์ชายแดนขยายตัวว่า
'พล.ท.วันชนะ' เดือด! ฟาด 'ฮุนเซน-ฮุนมาเนต' จำใส่กบาลไว้ ทำข้อตกลงให้ครบก่อนค่อยมาคุย
พล.ท.วันชนะ สวัสดี ผู้อำนวยการสำนักงานประสานภารกิจด้านความมั่นคงกับกองอำนวยการรักษาความมั่นคงภายในราชอาณาจักร (สน.ปร.มน.) และ รองโฆษกกองบัญชาการกองทัพไทย โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊กสุดเดือดถึงปมชายแดนไทยกัมพูชาว่า ก่อนที่จะคิดไปไกลว่าจะคุย JBCทั้ง3คนนี้ประกอบด้วย ฮุนเซน และฮุนมาเนต รวมไปถึ