25 ธันวาคม 2568 - พลโทวันชนะ สวัสดี รองโฆษกกองบัญชาการกองทัพไทย โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊กว่า Analysis 4 ฉากทัศน์ "End Game" ปมขัดแย้งไทย-กัมพูชา: เมื่อมหาอำนาจขยับ กระดานนี้ใครคือผู้ชนะ?
ความขัดแย้งบริเวณชายแดนไทย-กัมพูชา ไม่ใช่แค่เรื่องของ "พื้นที่ทับซ้อน" หรือ "ชาตินิยม" อีกต่อไป แต่คือสมรภูมิย่อยในเกมภูมิรัฐศาสตร์ (Geopolitics) ที่มีมหาอำนาจอย่างสหรัฐฯ และจีน จ้องมองอยู่ตาไม่กระพริบ
ในฐานะนักวิเคราะห์ความมั่นคง ผมขอเสนอ 4 ฉากทัศน์ (Scenarios) ที่เป็นไปได้ในการ "จบเกม" ระยะยาว โดยมองผ่านเลนส์ผลประโยชน์ของทุกฝ่ายครับ
1. The Western Dream: "Regime Change" สู่ประชาธิปไตย
ฉากทัศน์: สหรัฐฯ และพันธมิตรตะวันตก ผลักดันให้เกิดการเปลี่ยนแปลงขั้วอำนาจ ล้มล้างตระกูล "ฮุน" และสนับสนุนผู้นำสายเสรีนิยมอย่าง สม รังสี ขึ้นมาแทนที่
ทฤษฎี/บทเรียนในอดีต: นี่คือโมเดล "Regime Change" ที่สหรัฐฯ เคยใช้ในอิรักหรือลิเบีย หากผู้นำเก่าดื้อดึง จุดจบอาจรุนแรงเหมือน ซัดดัม ฮุสเซน หรือ กัดดาฟี
ผลลัพธ์: กัมพูชาจะพลิกขั้วมาเป็นพันธมิตรหลักของอเมริกาในอาเซียนทันที ตัดวงจรจีน แต่ความเสี่ยงคือความวุ่นวายภายในระดับสงครามกลางเมือง
2. The Dragon's Restore: "Royal Return" จีนจัดระเบียบใหม่
ฉากทัศน์: จีนมองว่าตระกูลฮุนเริ่ม "คุมยาก" หรือสร้างปัญหามากเกินไป จึงสนับสนุนให้เปลี่ยนผู้นำ โดยดึงสายราชวงศ์ (ลูกหลานสมเด็จนโรดม สีหนุ) ที่จีนฟูมฟักดูแลในปักกิ่งมาอย่างยาวนาน ขึ้นมามีอำนาจนำแทน
ทฤษฎี/บทเรียนในอดีต: จีนถนัดการใช้ "Soft Power ทางการทูต" ผ่านความสัมพันธ์ระดับผู้นำ (Elite Relations) จีนเลี้ยงดูราชวงศ์กัมพูชามาตลอดเพื่อเป็น "ไพ่สำรอง"
ผลลัพธ์: ตระกูลฮุนต้องลี้ภัย จีนยังคงอิทธิพลเบ็ดเสร็จ แต่ได้ภาพลักษณ์ที่ดีขึ้นในสายตาชาวกัมพูชาที่เคารพสถาบันกษัตริย์
3. The Strongman Standoff: ฮุน เซน ยอมถอย (แต่ไม่จริง)
ฉากทัศน์: ตระกูลฮุนยอมสงบศึกชายแดนเพื่อลดแรงกดดัน แต่ยังคงกุมอำนาจเบ็ดเสร็จ
ความน่าจะเป็น: "ต่ำ" เพราะฉากนี้ไม่มีใครชอบ
สหรัฐฯ & จีน: มองว่า สมเด็จฮุน เซน มีความเป็น "Machiavellian" (เจ้าเล่ห์เพทุบาย) สูง ดำเนินนโยบายแบบ "Hedging" (แทงกั๊ก) ตลอดเวลา เชื่อใจไม่ได้ เจรจายาก และบารมีมากเกินไปจนคุมไม่อยู่
4. The Soft Landing: ยุคสมัยของ "ฮุน มาเนท" (The Chosen One?)
ฉากทัศน์: ฮุน เซน วางมืออย่างแท้จริง หรือถูกกดดันให้ออกไปจากสมการอำนาจ ปล่อยให้ ฮุน มาเนท ปกครองโดยไร้เงาของพ่อ
ทำไมฉากนี้ถึงน่าสนใจที่สุด?
US Perspective: ฮุน มาเนท จบ West Point อเมริกาคุยด้วยง่ายกว่า มี Mindset แบบทหารตะวันตก และดู "ศิวิไลซ์" กว่าพ่อ
China Perspective: สัญญาและการลงทุนโครงสร้างพื้นฐาน (BRI) ยังเดินหน้าต่อ จีนรับได้ตราบใดที่ผลประโยชน์ไม่กระทบ
Domestic Challenge: โจทย์ยากคือ ฮุน มาเนท ต้องเคลียร์กับกลุ่มอำนาจเก่า โดยเฉพาะ "ตระกูลเตีย" (คุมกองทัพมายาวนาน) เพื่อสร้างเสถียรภาพ
บทสรุป: ทำไม Scenario 4 คือ "ทางออกที่สวยที่สุด"?
ในระยะยาว ฉากทัศน์ที่ 4 มีโอกาสเกิดขึ้นสูงสุด และจะเป็นจุดเปลี่ยนที่นำ "สันติภาพ" กลับมาสู่ชายแดนไทย-กัมพูชาได้ เพราะ:
แพะรับบาป (Scapegoat): ความขัดแย้งในอดีตและความผิดพลาดทั้งหมด จะถูกโยนไปที่ "ยุคของฮุน เซน" เมื่อเขาพ้นจากอำนาจ ไทยและกัมพูชาสามารถ Reset ความสัมพันธ์ ได้โดยอ้างว่า "นั่นคือนโยบายของผู้นำคนก่อน" เป็นทางลงที่สวยงาม (Face-saving) ให้ทั้งสองชาติ
Game of Powers: ทั้งจีนและอเมริกา "วิน-วิน"
เจรจากับ ฮุน มาเนท ง่ายกว่า ฮุน เซน ที่เขี้ยวลากดิน
ในมุมมองมหาอำนาจ "ฮุน มาเนท อ่อนกว่า ฮุน เซน" หากวันใดเขาคิดแข็งข้อหรือเลือกข้างชัดเจนเกินไป การจะ "โค่น" หรือ "เปลี่ยนตัว" ฮุน มาเนท ย่อมง่ายกว่าการงัดข้อกับพ่อของเขาหลายเท่า
สุดท้าย: ความสงบจะเกิดได้ เมื่อมหาอำนาจเห็นพ้องว่า "ตัวแสดงใหม่" ควบคุมง่ายกว่า "ตัวแสดงเดิม" ครับ
ข่าวที่เกี่ยวข้อง
ทบ. รอดูความจริงใจกัมพูชา ก่อนถก JBC ครั้งต่อไป ต้องมั่นใจพื้นที่ชายแดนปลอดทุ่นระเบิด
พลตรี วินธัย สุวารี โฆษกกองทัพบก กล่าวถึงสถานการณ์ในพื้นที่ชายแดนไทย–กัมพูชา หลังจากที่มีข้อตกลงหยุดยิง ตามผลการประชุมคณะกรรมาธิการชายแดนทั่วไป (General Border Committee : GBC) ไทย–กัมพูชา สมัยพิเศษ เมื่อวันที่ 27 ธันวาคม 2568 ซึ่งปัจจุบันทั้งสองฝ่ายได้ดำเนินการตามข้อตกลงมาเป็นเวลากว่า 1 เดือนแล้วว่า
เลือกตั้งชายแดนไทย-กัมพูชา 'ภท.' ยึดสุรินทร์–ศรีสะเกษ 'สระแก้ว' เทียนทองเหนียว 'จันทบุรี-ตราด' ส้มเสียให้น้ำเงิน
ผลเลือกตั้งอย่างไม่เป็นทางการ 3 ทุ่ม ใน 7 จังหวัดชายแดน ไทย-กัมพูชา ‘ภูมิใจไทย’ ตีแตก ‘สุรินทร์ –บุรีรัมย์’ กวาดยกจังหวัด ศรีสะเกษ แดงพ่ายเหลือ 2 ที่นั่ง เขต 6 ,7 ‘สระแก้ว’ ตระกูลเทียนทองยังเหนียว ส่วน ‘จันทบุรี-ตราด’ แชมป์เก่าพรรคประชาชนเสียให้กับ ภท.
ทร. ยันตั้งตู้คอนเทนเนอร์พื้นที่ 'ทมอดา' ตามแนววางกำลังเดิม ไม่ผิดข้อตกลงหยุดยิง
กองบัญชาการป้องกันชายแดนจันทบุรีและตราด ได้ดำเนินการวางตู้คอนเทนเนอร์ในพื้นที่ชายแดนบริเวณบ้านท่าเส้น ตำบลชำราก อำเภอเมือง จังหวัดตราด ซึ่งเป็นมาตรการด้านความมั่นคงที่ดำเนินการอย่างรอบคอบ สอดคล้องกับการปฏิบัติตามถ้อยแถลงร่วม (Joint Statement) ที่ทั้งสองประเทศได้ตกลงกันไว้เมื่อวันที่ 27 ธันวาคม 2569
หน่วยเลือกตั้งชายแดน ยอมรับกังวลเขมรสร้างสถานการณ์ป่วน
ประธาน และคณะกรรมการประจำหน่วยเลือกตั้ง ตามแนวชายแดน อ.บ้านกรวด จ.บุรีรัมย์ เร่งจัดสถานที่เตรียมจัดการเลือกตั้ง สส.และลงประชามติ พรุ่งนี้ 8 ก.พ.69 จนท.ยอมรับแอบกังวลจะเกิดเหตุไม่สงบ แต่ก็พร้อมอพยพทันทีตามแผนที่มีการประชุม วอนเขมรอย่าสร้างสถานการณ์ป่วนเลือกตั้งไทย
'กัน จอมพลัง' ขนตู้คอนเทนเนอร์ 20 คัน บุกตราด วางแนวป้องกันจีนเทา-ทหารเขมรก่อกวน
นายกัณฐัศว์ พงศ์ไพบูลย์เวชย์ หรือ กัน จอมพลัง เปิดเผยว่า ในวันพรุ่งนี้ (6 ก.พ.69 ) จะมีขบวนรถขนตู้คอนเทนเนอร์จำนวน 20 คันมุ่งหน้าไปที่ชายแดน จ.ตราด โดยตนได้มีการประสานไปที่ ผู้บัญชาการทหารเรือ ผู้บัญชาการหน่วยนาวิกโยธินและผู้
เขมรยั่วยุไม่เลิก! ยิงลูกระเบิดขนาด 40 มม. ตกใกล้ฐานทหารไทย ที่พลาญหินแปดก้อน
รายงานข่าวจากกองทัพภาคที่ 2 เปิดเผยว่า เกิดเหตุฝ่ายตรงข้ามใช้อาวุธยิงลูกระเบิดขนาด 40 มม. จำนวน 1 ลูก ตกลงในพื้นที่พลาญหินแปดก้อน โดยกระสุนตกบริเวณด้านปีกขวาของฐานปฏิบัติการฝ่ายไทย