นักวิชาการถอดบทเรียนสงครามอิสราเอล–อิหร่าน สู่ สมรภูมิไทย–กัมพูชา

1 มี.ค. 2569 – ผศ.ดร.นพดล  กรรณิกา อาจารย์ประจำวิชา Cybersecurity วิทยาลัยเทคโนโลยีสยาม เผยแพร่บทความเรื่อง

ถอดบทเรียน สงครามอิสราเอล–อิหร่าน สู่ สมรภูมิไทย–กัมพูชา

“เด็ดขาดแบบมืออาชีพ”

สงครามระหว่าง 🇮🇱 อิสราเอล กับ 🇮🇷 อิหร่าน ไม่ได้สอนแค่เรื่องขีปนาวุธ

แต่มันสอนเรื่อง “การคุมเกม”

ผมนึกย้อนกลับไปปี 2557

ตอนเรียนร่วมกับคณะนายทหารจากคณะหัวหน้าเสนาธิการทหารร่วม (Joint Chiefs of Staff – JCS) เพนตากอน จบมาได้ปริญญาโทด้านนโยบายและยุทธศาสตร์จาก มหาวิทยาลัยจอร์จทาวน์ วอชิงตัน ดีซี

ตอนนั้นเราไม่ได้เรียนว่า ใครยิงก่อนจะชนะ

เราเรียนว่า ประเทศที่คุมระดับความรุนแรงได้จะชนะในระยะยาวครับ

เรามาเริ่มกันแต่ละบทเรียนที่ผมเลือกมาบางส่วนก่อน ครับ

บทเรียนที่ 1: Deterrence ไม่ใช่เสียงดัง แต่คือ “ความแม่น + ความ “นิ่งแต่ไม่เงียบ””

อิสราเอลไม่ตอบโต้ทุกครั้ง แต่เมื่อจำเป็น เขาตอบโต้แบบจำกัดขอบเขต

ชัดเจนเฉพาะเป้าหมายไม่ปล่อยให้ลุกลาม

ตอนนั้น ผมมีโอกาสเห็นโครงการ ไอรอน โดม (Iron Dome) สกัดจรวด/กระสุนระยะสั้น ระบบจะคำนวณวิถีก่อนว่า “จะตกในพื้นที่ชุมชนหรือไม่”

ถ้าไม่คุกคาม ก็จะไม่ยิง

ถ้าคุกคาม ก็จะยิงสกัด

นี่คือการบริหารต้นทุนอย่างแม่นยำ

นี่เรียกว่า Calibrated Response คือ การตอบโต้เฉพาะจุดเฉพาะภัยคุกคาม

ในระดับที่ควบคุมได้และหยุดเมื่อบรรลุเป้าหมาย

สำหรับไทย–กัมพูชา

ความเด็ดขาดแบบมืออาชีพ คือ:

 •ไม่ปล่อยให้ถูกยั่วยุแล้วหลุดอารมณ์

 •ไม่ตอบโต้เกินความจำเป็น

 •แต่ทำให้ฝ่ายตรงข้ามรู้ว่า “ต้นทุนการยั่วยุสูงขึ้นทันทีที่รุกล้ำเข้ามาคุกคามไทย“

มาต่อกันที่บทถัดไปครับ

บทเรียนที่ 2: ชนะด้วยข้อมูลก่อนกระสุน

ในสงครามอิสราเอล–อิหร่าน สิ่งที่สำคัญไม่ใช่แค่ “ระบบยิง” ครับ

แต่คือ ระบบเฝ้าระวังและรับรู้สถานการณ์ ได้แก่

• โดรนลาดตระเวนทางอากาศ

• กล้องตรวจจับความร้อน (อินฟราเรด)

• เซนเซอร์ตรวจจับการเคลื่อนไหวและสัญญาณต่าง ๆ

• ระบบหลอมรวมข่าวกรองและข้อมูลแบบเรียลไทม์

เพราะการมองเห็นก่อนเท่ากับควบคุมเกมก่อน

สำหรับไทย ผมเสนอให้ เพิ่มระบบเฝ้าระวังชายแดน

 •UAV ลาดตระเวนต่อเนื่อง

 •กล้อง thermal ครอบคลุมจุดเสี่ยง

 •sensor ตรวจจับการเคลื่อนไหว

 •ระบบวิเคราะห์ข้อมูลแบบ real-time และปรับปรุงเร่งด่วนศูนย์ข้อมูล (Data Center) เพื่อปฏิบัติการทางทหารและการสื่อสาร

ผลคือ:

ลด “ความเข้าใจผิดระดับหน่วยหน้า”

ลดโอกาสปะทะจากอุบัติเหตุ

นี่คือความเด็ดขาดเชิงระบบ

ไม่ใช่ความเด็ดขาดเชิงอารมณ์

มาถึงตรงนี้ มาถึงบทเรียนที่สำคัญสุดเลยครับ

บทเรียนที่ 3:  กฎการใช้กำลัง (ROE) ต้องชัดและเฉียบ

อิสราเอลใช้ ROE ที่แยกชัดระหว่าง

 •ภัยคุกคามจริง

 •การยั่วยุ

 •เป้าหมายทหารออกจากพลเรือน

สำหรับไทย–กัมพูชา:

ปรับ ROE ให้ตอบโต้ “เฉพาะภัยคุกคาม”

 •ยิงตอบโต้เฉพาะ hostile act

 •ไปม่ขยายแนวรบ

 •ไม่ใช้กำลังเกินสัดส่วน

 •รายงานและควบคุม escalation ทุกระดับ

ความชัดของ ROE  คือ ความน่าเชื่อถือในเวทีโลก

และสุดท้ายคือ จุดตัด ที่ไทยจะชนะโดยไม่ต้องรบ

บทเรียนที่ 4: ทำให้ต้นทุนการยั่วยุสูง โดยไม่ลุกลาม

นี่คือหัวใจของมืออาชีพ ครับ

ไม่ต้องรบใหญ่แต่ทำให้ทุกการยั่วยุ ของกัมพูชา “ไม่คุ้ม”

วิธีคือ

 •เสริมความแม่นของ surveillance

 •ตอบโต้จำกัดขอบเขต

 •เปิดหลักฐานเร็ว

 •สื่อสารแบบความเป็นจริงจากแหล่งเดียว (Single Source of Truth)

ผลคือ

ฝ่ายตรงข้ามรู้ว่า

ยิงแล้วไม่ได้ กรอบการปั้นเรื่อง narrative  จะได้ก็มีแต่ต้นทุนที่ไม่คุ้ม

🇹🇭 สิ่งที่ไทยน่าจะทำตอนนี้

1️⃣ คุมวินัยหน่วยหน้าให้แน่น

2️⃣ ทำ ROE ให้ชัดทุกระดับ

3️⃣ ทำ deconfliction ให้ยังทำงาน

4️⃣ เสริม surveillance จน “ไม่มีจุดมืด”

5️⃣ สื่อสารด้วยข้อมูล ไม่ใช่อารมณ์

เด็ดขาดแบบมืออาชีพ คืออะไร?

ไม่ใช่ยิงก่อน ไม่ใช่โกรธก่อน

แต่คือ

พร้อมตอบโต้ทันทีแต่ไม่ขยายเกินจำเป็นและคุมเกมยาวได้

สำหรับคนไทยที่รักชาติ

ความรักชาติที่แท้จริง

ไม่ใช่เรียกร้องให้ยิงหนักที่สุด

แต่คือทำให้ศัตรูรู้ว่า

เขาไม่สามารถลากเราเข้าสู่เกมที่เขาออกแบบได้

ชัยชนะที่แท้จริง

คือทำให้การยั่วยุ “ไม่คุ้มค่า”

นี่คือความเด็ดขาดแบบมืออาชีพ

ที่ผมได้เรียนรู้จากการฝึกระดับ JCS

“เด็ดขาดแบบมืออาชีพ” คือ

คุมอารมณ์

คุมระดับการตอบโต้

คุมเรื่องเล่าในเวทีโลก

และทำให้อีกฝ่ายรู้ว่า ทุกการยั่วยุ มีราคาที่ต้องจ่าย

นี่ไม่ใช่ความอ่อนแอ

แต่คือความมั่นใจที่ควบคุมได้

และนี่คือกรอบคิดที่ไทยน่าจะนำไปใช้กับสถานการณ์ชายแดนวันนี้ 🇹🇭

ขอแบ่งปันให้คนในชาติช่วยกันพิจารณา