เลิกคว่ำบาตร! สหรัฐไฟเขียวให้อิหร่านส่งออกน้ำมัน

เมื่อวันจันทร์ที่ผ่านมา สหรัฐอเมริกาได้ระงับมาตรการคว่ำบาตรน้ำมันอิหร่าน หลังจากที่รองประธานาธิบดี เจ.ดี. แวนซ์ กล่าวว่าอิหร่านจะอนุญาตให้ผู้ตรวจสอบด้านนิวเคลียร์ของสหประชาชาติกลับเข้าประเทศได้

“เราได้วางรากฐานที่ดีมากสำหรับข้อตกลงขั้นสุดท้ายที่ประสบความสำเร็จ” แวนซ์กล่าวกับผู้สื่อข่าวหลังจากการเจรจาที่รีสอร์ทหรูเบอร์เกนสต็อกในสวิตเซอร์แลนด์ ซึ่งมีเป้าหมายเพื่อยุติสงครามระหว่างสหรัฐฯ อิสราเอล และอิหร่าน

เอสมาอิล บากาอี โฆษกกระทรวงการต่างประเทศอิหร่าน กล่าวว่า “มีการหารือกันอย่างสั้นๆ เกี่ยวกับประเด็นนิวเคลียร์ แต่ไม่มีการหารือในรายละเอียด”

ในกรุงวอชิงตัน ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ กล่าวว่าช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งเป็นเส้นทางสำคัญสำหรับการขนส่งน้ำมันส่วนใหญ่ของโลก ขณะนี้ “เปิดอย่างเต็มที่” สำหรับการขนส่งสินค้าแล้ว อิหร่านปิดเส้นทางน้ำนี้ในช่วงต้นสงคราม ส่งผลกระทบทางเศรษฐกิจไปทั่วโลก

“เรากำลังเจรจากันอยู่ เราจะรอดูว่ามันจะเป็นอย่างไรต่อไป แต่เราได้สองสิ่งแล้ว” ทรัมป์กล่าว “นั่นคือ เรามีช่องแคบที่เปิดกว้าง และเรามีประเทศที่จะไม่มีอาวุธนิวเคลียร์อย่างเด็ดขาด”

เตหะรานและวอชิงตันได้ลงนามในบันทึกความเข้าใจเมื่อสัปดาห์ที่แล้ว ซึ่งเป็นการวางรากฐานสำหรับการเจรจาในสวิตเซอร์แลนด์ หลังจากเกิดการสู้รบเกือบ 40 วัน ตามมาด้วยการหยุดยิงที่ไม่มั่นคง

การเจรจามีเป้าหมายเพื่อแก้ไขปัญหาที่ยากจะแก้ไขบางประการซึ่งเป็นอุปสรรคต่อความสัมพันธ์ระหว่างสหรัฐฯ และอิหร่านมานานหลายทศวรรษ รวมถึงโครงการนิวเคลียร์ของเตหะราน

แวนซ์กล่าวว่า “ข้อตกลงสุดท้ายคือเรื่องบ้าน เรายังไม่ได้สร้างบ้าน แต่เราได้วางรากฐานที่ประสบความสำเร็จเพื่อก้าวไปสู่จุดที่ดีสำหรับชาวอเมริกันแล้ว”

กระทรวงการคลังสหรัฐฯ กล่าวว่าได้ยกเลิกมาตรการคว่ำบาตรต่ออิหร่านเป็นการชั่วคราว เพื่ออนุญาตให้อิหร่านผลิต จำหน่าย และส่งมอบน้ำมันดิบและผลิตภัณฑ์ที่เกี่ยวข้องได้จนถึงวันที่ 21 สิงหาคม

รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง สก็อตต์ เบสเซนต์ อ้างถึงคำมั่นสัญญาของเตหะรานในการ “เปิดเสรีและการขนส่งผ่านช่องแคบฮอร์มุซ” และการอนุญาตให้ผู้ตรวจสอบของสำนักงานพลังงานปรมาณูระหว่างประเทศ (IAEA) เข้าไปในอิหร่าน เป็นเหตุผลในการระงับมาตรการคว่ำบาตรชั่วคราว

แวนซ์กล่าวว่าเตหะรานตกลงที่จะเชิญผู้ตรวจสอบของ IAEA “กลับไปยังประเทศของตน” โดยเรียกสิ่งนี้ว่าเป็น “ก้าวสำคัญ…และเป็นขั้นตอนแรกในการปลดอาวุธนิวเคลียร์ของอิหร่านอย่างถาวร”

เตหะรานระงับความร่วมมือบางส่วนและปิดกั้นไม่ให้ผู้ตรวจสอบของ IAEA เข้าถึงสถานที่สำคัญทางนิวเคลียร์ที่ถูกสหรัฐฯ และอิสราเอลทิ้งระเบิดในสงคราม 12 วันเมื่อปี 2025 และผู้ตรวจสอบก็ไม่สามารถเดินทางไปเยือนอิหร่านได้นับตั้งแต่เดือนพฤศจิกายนเป็นต้นมา

แวนซ์กล่าวว่าทรัพย์สินของอิหร่านยังไม่ได้รับการปลดล็อกตามข้อตกลง และหากมีการปลดล็อกแล้ว ทรัพย์สินเหล่านั้นจะถูกนำไปใช้ซื้อสินค้าจากสหรัฐฯ เช่น ถั่วเหลือง และจะไม่นำไปใช้สนับสนุนการก่อการร้าย

เขาเรียกข้อตกลงนี้ว่า “ข้อตกลงแบบฉบับทรัมป์โดยแท้ ซึ่งหากทรัพย์สินของอิหร่านได้รับการปลดล็อกเมื่อใด ทรัพย์สินเหล่านั้นจะถูกนำไปทำให้เกษตรกรอเมริกันร่ำรวยขึ้นและนำไปเลี้ยงดูประชาชนชาวอิหร่าน”

ขณะเดียวกัน อับบาส อาราคชี รัฐมนตรีต่างประเทศของอิหร่าน ได้โพสต์ข้อความบนโซเชียลมีเดียว่า “การส่งออกน้ำมันและปิโตรเคมีได้รับการยกเว้น การปิดล้อมถูกยกเลิก ทรัพย์สินที่ถูกอายัดบางส่วนได้รับการปล่อยคืน และแผนการฟื้นฟูและพัฒนาครั้งใหญ่สำหรับอิหร่านได้เริ่มต้นขึ้นแล้ว”

โฆษกของมาร์โค รูบิโอ กล่าวว่า รัฐมนตรีต่างประเทศสหรัฐฯ มีกำหนดเริ่มต้นการเดินทางเยือนสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ คูเวต และบาห์เรน เพื่อหารือเกี่ยวกับข้อตกลงและ “ความพยายามในการสร้างความมั่นใจว่าจะมีการขนส่งผ่านช่องแคบฮอร์มุซได้อย่างเต็มที่และปลอดภัย”

ผู้ไกล่เกลี่ยจากปากีสถานและกาตาร์กล่าวว่า ผู้เจรจาจากสหรัฐฯ และอิหร่านได้บรรลุข้อตกลงเกี่ยวกับ “แผนงานเพื่อบรรลุข้อตกลงขั้นสุดท้ายภายใน 60 วัน” โดยการเจรจาทางเทคนิคจะดำเนินต่อไปตลอดทั้งสัปดาห์ที่รีสอร์ทในสวิตเซอร์แลนด์

พวกเขากล่าวว่า “มีความคืบหน้าในเชิงบวก” ซึ่งรวมถึงการจัดตั้งช่องทางการติดต่อเพื่อ “หลีกเลี่ยงเหตุการณ์และการสื่อสารที่ผิดพลาด” ในช่องแคบฮอร์มุซ

ก่อนที่ความขัดแย้งจะเริ่มต้นขึ้น มีการเดินเรือระหว่างประเทศอย่างเสรีผ่านช่องแคบนี้ แต่ดูเหมือนว่าเตหะรานกระตือรือร้นที่จะสร้างรายได้จากเส้นทางน้ำนี้ในฐานะส่วนหนึ่งของข้อตกลงใดๆ ก็ตาม

ข้อมูลการติดตามเมื่อวันจันทร์แสดงให้เห็นว่าเรือยังคงแล่นผ่านช่องแคบอยู่ แม้ว่าอิหร่านจะกล่าวเมื่อวันเสาร์ว่าได้ปิดช่องแคบอีกครั้งเนื่องจากการโจมตีของอิสราเอลในเลบานอน

ในช่วงหลายสัปดาห์และหลายวันก่อนการเจรจาระหว่างสหรัฐฯ และอิหร่าน สงครามในเลบานอนระหว่างอิสราเอลและฮิซบอลลาห์ พันธมิตรใกล้ชิดของอิหร่าน ได้คุกคามที่จะทำให้ข้อตกลงหยุดยิงล้มเหลว แม้ว่าประเทศจะสงบลงค่อนข้างมากตั้งแต่เย็นวันเสาร์ที่ผ่านมาก็ตาม

มีการตกลงจัดตั้ง “หน่วยไกล่เกลี่ยความขัดแย้ง” ระหว่างฝ่ายต่างๆ และทางการเลบานอน เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดการสู้รบขึ้นอีก

ถึงกระนั้น ผู้นำอิสราเอลก็แสดงความกังวลอย่างมากต่อข้อตกลงนี้ และนายกรัฐมนตรีเบนจามิน เนทันยาฮู ยืนยันเมื่อวันจันทร์ว่ากองทัพอิสราเอล “มีอิสระในการปฏิบัติการอย่างเต็มที่เพื่อขัดขวางภัยคุกคามโดยตรงหรือที่กำลังพัฒนา” ในเลบานอนตอนใต้

กระทรวงสาธารณสุขของเลบานอนรายงานว่า ยอดผู้เสียชีวิตโดยรวมจากการสู้รบในเลบานอนขณะนี้เกิน 4,100 รายแล้ว.