'5สิ่ง' ที่ควรรู้เกี่ยวกับแซมเบีย ก่อนการเลือกตั้งประธานาธิบดี

ประเทศแซมเบียซึ่งอุดมไปด้วยทองแดง และครั้งหนึ่งเคยเป็นสัญลักษณ์ของวิกฤตหนี้สาธารณะ กำลังจะจัดการเลือกตั้งในวันพฤหัสบดีนี้ ซึ่งจะเป็นบททดสอบว่าประธานาธิบดีฮาไคนเด ฮิชิเลมา สามารถทำให้ผู้มีสิทธิเลือกตั้งเชื่อมั่นได้หรือไม่ว่าการปฏิรูปเศรษฐกิจของเขากำลังได้ผล

ฮิชิเลมากำลังลงสมัครรับเลือกตั้งเป็นสมัยที่สอง โดยมีผู้สมัครจากพรรคฝ่ายค้านกระจัดกระจายอยู่หลายกลุ่ม

จากอิทธิพลของจีนไปจนถึงน้ำตกวิกตอเรีย นี่คือ 5 สิ่งที่คุณควรรู้เกี่ยวกับประเทศในแอฟริกาตอนใต้ที่มีประชากร 22 ล้านคน

ทองแดงคือราชา

ประเทศแซมเบียเป็นผู้ผลิตทองแดงรายใหญ่เป็นอันดับสองของทวีปแอฟริกา รองจากสาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก และเป็นผู้ผลิตรายใหญ่เป็นอันดับแปดของโลก ตามข้อมูลของสำนักงานสำรวจทางธรณีวิทยาแห่งสหรัฐอเมริกา

ทองแดงยังคงเป็นหัวใจสำคัญของเศรษฐกิจแซมเบีย โดยสร้างรายได้จากการส่งออกประมาณ 70 เปอร์เซ็นต์

ประเทศนี้กำลังวางตำแหน่งตัวเองเป็นผู้จัดหาที่สำคัญสำหรับการเปลี่ยนผ่านด้านพลังงานระดับโลก โดยมีความต้องการทองแดงเพิ่มสูงขึ้น ซึ่งใช้ในรถยนต์ไฟฟ้า โครงข่ายไฟฟ้า และโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานหมุนเวียน

รัฐบาลได้ตั้งเป้าหมายที่ท้าทายไว้ว่าจะเพิ่มผลผลิตทองแดงต่อปีเป็นสามเท่าให้ได้สามล้านตันภายในปี 2031

โครงการนี้ดึงดูดนักลงทุนชื่อดังมากมาย รวมถึงแซม อัลต์แมน ซีอีโอของ OpenAI และบิล เกตส์ ผู้ร่วมก่อตั้ง Microsoft ซึ่งให้การสนับสนุน KoBold Metals ที่เริ่มก่อสร้างโครงการมูลค่า 2 พันล้านดอลลาร์สหรัฐในเดือนพฤษภาคม ซึ่งคาดว่าจะกลายเป็นเหมืองทองแดงที่ใหญ่ที่สุดแห่งหนึ่งของแซมเบีย

การพลิกฟื้นสถานะหนี้สิน

ในปี 2020 แซมเบียกลายเป็นประเทศแรกในแอฟริกาที่ผิดนัดชำระหนี้ภาครัฐในยุคโควิด-19 หลังจากกู้ยืมเงินจำนวนมากมาหลายปีและรายได้จากสินค้าโภคภัณฑ์ลดลงอย่างมาก

รัฐบาลซึ่งประสบปัญหาขาดดุลก่อนเกิดการระบาดใหญ่ ได้บรรลุข้อตกลงปรับโครงสร้างหนี้ครั้งสำคัญกับเจ้าหนี้ภาครัฐและเอกชน ส่งผลให้ได้รับการช่วยเหลือทางการเงินจากกองทุนการเงินระหว่างประเทศ (IMF) และบรรเทาแรงกดดันต่อการเงินสาธารณะ

รายงานการวิเคราะห์ความยั่งยืนของหนี้สาธารณะของรัฐบาลแซมเบียที่เผยแพร่ในเดือนมีนาคม ระบุว่า อัตราส่วนหนี้สาธารณะต่อ GDP ของแซมเบียอยู่ที่มากกว่า 90 เปอร์เซ็นต์ในปี 2025 ลดลงจากจุดสูงสุดที่ 124.3 เปอร์เซ็นต์ในปี 2021 แม้ว่าประเทศยังคงมีความเสี่ยงสูงต่อภาวะวิกฤตหนี้สินก็ตาม

ตามข้อมูลของกองทุนการเงินระหว่างประเทศ (IMF) จีนยังคงเป็นเจ้าหนี้ทวิภาคีรายใหญ่ที่สุดของแซมเบีย โดยแซมเบียเป็นหนี้เจ้าหนี้ชาวจีนประมาณ 4.5 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ ซึ่งคิดเป็นประมาณ 15 เปอร์เซ็นต์ของหนี้สาธารณะและหนี้ที่รัฐบาลค้ำประกันทั้งหมด

จีนเป็นผู้เล่นที่มีบทบาทสำคัญ

นอกเหนือจากบทบาทในฐานะเจ้าหนี้รายใหญ่แล้ว จีนยังได้สร้างฐานเศรษฐกิจที่กว้างขวางในแซมเบีย โดยมีผลประโยชน์ครอบคลุมถึงการทำเหมืองทองแดง ถนน สนามบิน โครงการพลังงาน และนิคมอุตสาหกรรม

ปักกิ่งมีบทบาทสำคัญในการเจรจาปรับโครงสร้างหนี้ของแซมเบีย ทำให้ประเทศนี้กลายเป็นกรณีศึกษาที่ถูกจับตามองอย่างใกล้ชิดว่าจีนจะทำงานร่วมกับรัฐบาลตะวันตกและผู้ให้กู้พหุภาคีอย่างไรในการแก้ไขวิกฤตหนี้สาธารณะ

การลงทุนจากจีนยังคงมีความสำคัญต่อเศรษฐกิจ แม้ว่าจะมีความกังวลเกิดขึ้นเป็นระยะเกี่ยวกับแนวปฏิบัติด้านแรงงาน การจ้างงานในท้องถิ่น และการพึ่งพาเงินทุนจากต่างประเทศของประเทศก็ตาม

ประชาธิปไตยที่มั่นคง

นับตั้งแต่ได้รับเอกราชจากอังกฤษในปี 1964 ภายใต้การนำของประธานาธิบดีเคนเนธ คาอุนดา แซมเบียก็ได้รับการยอมรับว่าเป็นหนึ่งในประเทศประชาธิปไตยที่มีเสถียรภาพมากที่สุดในแอฟริกาตอนใต้ โดยมีประวัติการถ่ายโอนอำนาจอย่างสันติ

ฮิชิเลมา นักธุรกิจที่ได้รับเลือกตั้งในปี 2021 ในการลงสมัครครั้งที่ 6 ได้ดำเนินนโยบายปฏิรูปที่เอื้อต่อตลาด ยกเลิกโทษประหารชีวิต และพยายามฟื้นฟูความเชื่อมั่นของนักลงทุน

ข้อพิพาทที่ยืดเยื้อเกี่ยวกับการฝังศพของอดีตประธานาธิบดีเอ็ดการ์ ลุงกู ได้เผยให้เห็นความแตกแยกทางการเมืองอย่างลึกซึ้ง ลุงกูซึ่งเสียชีวิตเมื่อวันที่ 5 มิถุนายนปีที่แล้ว ยังคงไม่ได้รับการฝังศพ

รัฐบาลของฮิชิเลมาต้องการนำร่างของลุงกูมาประกอบพิธีศพอย่างเป็นทางการที่บ้านเกิด ในขณะที่ครอบครัวของเขาต้องการให้ฝังศพเขาในแอฟริกาใต้ ซึ่งเป็นสถานที่ที่เขาเสียชีวิต

ในเดือนมิถุนายน ศาลแอฟริกาใต้มีคำตัดสินว่าเขาสามารถถูกฝังที่นั่นได้ ซึ่งรัฐบาลแซมเบียกล่าวว่าไม่เห็นด้วย แต่จะไม่ยื่นอุทธรณ์

น้ำตกวิกตอเรีย

นอกเหนือจากการทำเหมืองแล้ว แซมเบียยังขึ้นชื่อเรื่องน้ำตกวิกตอเรีย ซึ่งชาวพื้นเมืองเรียกว่า โมซี-โออา-ทุนยา (ควันคำราม) ก่อนที่นักสำรวจชาวสก็อต เดวิด ลิฟวิงสโตน จะตั้งชื่อตามพระราชินีแห่งอังกฤษในปี 1855

อุทยานแห่งชาติแซมเบีย ซึ่งตั้งอยู่คร่อมพรมแดนติดกับประเทศซิมบับเวริมแม่น้ำแซมเบซี เป็นแหล่งมรดกโลกของยูเนสโก และเป็นหัวใจสำคัญของอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวของแซมเบีย ควบคู่ไปกับแหล่งท่องเที่ยวซาฟารี เช่น อุทยานแห่งชาติเซาท์ลูอังวาและอุทยานแห่งชาติโลเวอร์แซมเบซี.