รัสเซียโจมตีท่าเรือโอเดสซา ภายหลังลงนามข้อตกลงส่งออกธัญพืชผ่านไปแค่ข้ามคืน

ขีปนาวุธของรัสเซียโจมตีท่าเรือโอเดสซาของยูเครนเมื่อวันเสาร์ ทำให้ยูเครนออกมาประณามความปลิ้นปล้อนหลังเพิ่งตกลงร่วมกันในสัญญาส่งออกธัญพืชเมื่อวันศุกร์ ส่อเค้าบานปลายเป็นความขัดแย้งรอบใหม่ ส่งผลต่อวิกฤตอาหารทั่วโลก

แฟ้มภาพ สต็อกข้าวสาลีในโรงเก็บธัญพืชของภูมิภาคโอเดสซา (Photo by Oleksandr GIMANOV / AFP)

เอเอฟพีรายงาน เมื่อวันอาทิตย์ที่ 24 กรกฎาคม 2565 กล่าวว่า กองทัพยูเครนออกแถลงการณ์ล่าสุดเมื่อวันเสาร์ว่า ระบบป้องกันทางอากาศของพวกเขาได้ยิงสกัดขีปนาวุธร่อน 2 ลูก แต่มีอีก 2 ลูกพุ่งเข้าโจมตีท่าเรือโอเดสซาบริเวณชายฝั่งทะเลดำ ทำให้ข้อตกลงส่งออกธัญพืชที่เพิ่งลงนามเกิดความไม่แน่นอน และอาจส่งผลต่อวิกฤตอาหารทั่วโลก

โฆษกกระทรวงการต่างประเทศยูเครน กล่าวว่า การโจมตีครั้งนี้เป็นการ "ถ่มน้ำลายใส่หน้าตัวเอง" ของวลาดิมีร์ ปูติน ผู้นำรัสเซีย และเป็นการละเมิดข้อตกลงที่ลงนามต่อหน้าต่อหน้าอันโตนิโอ กูเตอร์เรส เลขาธิการสหประชาชาติ  และประธานาธิบดีเรเจป ทายยิป แอร์โดอัน ของตุรเคีย ซึ่งเป็นคนกลางในการประสาน

ประธานาธิบดีโวโลดีมีร์ เซเลนสกี ของยูเครน อ้างว่าการโจมตีที่โอเดสซาแสดงให้เห็นว่ารัสเซียไม่สามารถรักษาสัญญาได้

“สิ่งนี้พิสูจน์ได้เพียงว่า ไม่ว่ารัสเซียจะพูดอะไรและให้คำมั่นสัญญาใดๆก็ตาม รัสเซียจะไม่ปฏิบัติตามนั้น” เซเลนสกีกล่าวเสริม

โอเดสซาเป็นหนึ่งในสามศูนย์กลางการส่งออกที่กำหนดไว้ในข้อตกลงส่งออกธัญพืช และเจ้าหน้าที่ของยูเครนกล่าวว่าสต็อกสินค้าธัญพืชถูกเก็บไว้ที่ท่าเรือในขณะที่เกิดการโจมตี แต่ไม่ได้รับความเสียหาย

อันโตนิโอ กูเตอร์เรส เลขาธิการสหประชาชาติ ซึ่งเป็นประธานในพิธีลงนามเมื่อวันศุกร์ที่ผ่านมา ออกมาประณามการโจมตีผ่านรองโฆษกของเขา และเรียกร้องให้ทุกฝ่ายปฏิบัติตามที่ได้ให้คำมั่นไว้ในข้อตกลงดังกล่าว

“สินค้าเหล่านี้มีความจำเป็นอย่างยิ่งในการแก้ไขปัญหาวิกฤตอาหาร และสามารถบรรเทาความทุกข์ทรมานของผู้คนนับล้านทั่วโลก” กูเตอร์เรสกล่าวผ่านรองโฆษกของเขา

สหภาพยุโรป ออกแถลงการณ์กล่าวโทษรัสเซียโดยตรงสำหรับการโจมตีครั้งนี้ และชี้ว่ารัสเซียเพิกเฉยต่อกฎหมายและพันธกรณีระหว่างประเทศอย่างสิ้นเชิง

สหรัฐอเมริกาก็ออกแถลงการณ์ประณามการโจมตีดังกล่าวเช่นกัน โดยแอนโทนี บลิงเคน รัฐมนตรีต่างประเทศสหรัฐฯ กล่าวว่า "สหรัฐฯขอตั้งข้อสงสัยอย่างจริงจังต่อความน่าเชื่อถือของรัสเซียในข้อตกลงที่เพิ่งลงนามไม่ถึง 24 ชั่วโมง"

ยังไม่มีแถลงการณ์อย่างเป็นทางการใดๆจากฝั่งรัสเซีย แต่ ฮูลูซี อาการ์ รัฐมนตรีกระทรวงกลาโหมของตุรเคียกล่าวว่า รัสเซียปฏิเสธการโจมตีดังกล่าว

“รัสเซียบอกเราว่า พวกเขาไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับการโจมตีครั้งนี้อย่างแน่นอน และพวกเขากำลังตรวจสอบเหตุที่เกิดขึ้นในรายละเอียด” อาการ์ กล่าวแสดงความคิดเห็นต่อสำนักข่าวของรัฐ และเสริมว่า “ไม่ว่าจะยังไงก็ตาม ตุรเคียจะดำเนินการตามความรับผิดชอบของเราต่อไปภายใต้ข้อตกลงที่บรรลุเมื่อเร็วๆนี้”

มักซิม มาร์เชนโก ผู้ว่าการโอเดสซากล่าวว่า การโจมตีดังกล่าวทำให้ผู้คนได้รับบาดเจ็บและโครงสร้างพื้นฐานของท่าเรือเสียหาย แต่ไม่ได้ระบุจำนวนหรือความรุนแรงของการบาดเจ็บ

ยูเครนและรัสเซียลงนามในข้อตกลงเมื่อวันศุกร์ที่กรุงอิสตันบูลของตุรเคีย เพื่อยกเลิกการปิดกั้นทะเลดำและสามารถดำเนินการส่งออกธัญพืชได้อย่างปลอดภัย ซึ่งหมายความว่าข้าวสาลีและธัญพืชอื่นๆ มากถึง 25 ล้านตันของยูเครน จะสามารถลำเลียงผ่านทางทะเลดำออกสู่ตลาดโลกได้ในไม่ช้านี้ ท่ามกลางการจับตาของสหประชาชาติและตุรเคีย เพื่อมิให้มีการละเมิดข้อตกลงใดๆ และหวังว่าธัญพืชเหล่านี้จะกระจายสู่หลายพื้นที่ทั่วโลกได้ภายในเดือนสิงหาคม เพื่อบรรเทาภาวะขาดแคลนและหิวโหยที่ผู้คน 47 ล้านคนทั่วโลกกำลังเผชิญอยู่ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในประเทศที่ยากจน.