สถานการณ์ในตะวันออกกลางจะยังคงตึงเครียดต่อไปในปี 2026

การละเมิดข้อตกลงหยุดยิงในฉนวนกาซา การเปลี่ยนแปลงอำนาจในซีเรียและเลบานอน การเลือกตั้งในอิสราเอล: สถานการณ์ในตะวันออกกลางยังคงเปราะบางและตึงเครียดในปี 2026

ก่อนเริ่มต้นปีใหม่ การเจรจาเรื่องกาซาดูเหมือนจะหยุดชะงัก ในทางตรงกันข้าม เป็นครั้งแรกในรอบหลายทศวรรษที่มีสัญญาณของการเปิดการเจรจาระหว่างอิสราเอลกับประเทศเพื่อนบ้านทางเหนืออย่างซีเรียและเลบานอน แต่ทว่าการเผชิญหน้าครั้งใหม่กับฮิซบอลเลาะห์และอิหร่านอาจเกิดขึ้นได้ในไม่ช้า นี่คือภาพรวม…

ฉนวนกาซา

เดิมทีประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์วางแผนที่จะประกาศการเปลี่ยนผ่านไปสู่ระยะที่สองของแผนสันติภาพสำหรับฉนวนกาซาในเดือนธันวาคม แต่เมื่อปีใกล้จะสิ้นสุดลง ดูเหมือนว่าแผนการนี้จะไม่เกิดขึ้นแล้ว เนื่องจากประเด็นสำคัญ เช่น การปลดอาวุธของกลุ่มฮามาส และการลดกำลังทหารของอิสราเอลในฉนวนกาซายังคงไม่ได้รับการแก้ไข

กลุ่มฮามาสเพิ่งย้ำอีกครั้งถึงการปฏิเสธข้อเรียกร้องให้ปลดอาวุธของตนอย่างเด็ดขาด ส่งผลให้สหรัฐฯ ประสบปัญหาในการหาประเทศเข้าร่วมกองกำลังรักษาสันติภาพระหว่างประเทศที่วางแผนไว้สำหรับระยะที่สอง ขณะเดียวกันอิสราเอลและฮามาสต่างกล่าวหาซึ่งกันและกันบ่อยครั้งว่าละเมิดข้อตกลงหยุดยิงที่มีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 10 ตุลาคม

โคบี ไมเคิล-ผู้เชี่ยวชาญด้านความมั่นคงจากสถาบันวิจัยความมั่นคงแห่งชาติของอิสราเอล (INSS) เชื่อว่าแผนของทรัมป์มีแนวโน้มที่จะล้มเหลว ตามที่เขากล่าวว่า “ท้ายที่สุดแล้วจะไม่มีการปลดอาวุธฮามาส” ฮามาสจะแข็งแกร่งขึ้น และในบางจุด “จะเกิดความขัดแย้งขึ้นอีกครั้ง” ผลที่ตามมาคือสงครามหลายแนวรบอีกครั้งสำหรับอิสราเอล และเป็นหายนะสำหรับโลกเสรี “เพราะมันจะกระตุ้นให้กลุ่มหัวรุนแรงในหมู่ชาวอาหรับและมุสลิมในภูมิภาคนี้และที่อื่น ๆ มีความฮึกเหิมมากขึ้น”

เขตเวสต์แบงก์

นับตั้งแต่เดือนตุลาคม 2023 ความรุนแรงในเขตเวสต์แบงก์ก็ทวีความรุนแรงขึ้น กองทัพอิสราเอลได้เพิ่มปฏิบัติการต่อต้านฐานที่มั่นของกลุ่มติดอาวุธปาเลสไตน์ การเพิ่มขึ้นของความรุนแรงโดยผู้ตั้งถิ่นฐานชาวยิวหัวรุนแรงต่อชาวปาเลสไตน์ได้จุดประกายความไม่พอใจในระดับนานาชาติ

อีกทั้งการก่อสร้างที่อยู่อาศัยของชาวยิวอย่างผิดกฎหมายอย่างต่อเนื่องในดินแดนที่ยึดครองมาตั้งแต่ปี 1967 ได้ก่อให้เกิดเสียงวิพากษ์วิจารณ์จากนานาชาติเช่นกัน รายงานของสหประชาชาติระบุว่า ในปีนี้มีการสร้างที่อยู่อาศัยมากถึง 47,390 ยูนิตระหว่างเดือนมกราคมถึงธันวาคม ซึ่งเป็นสถิติสูงสุดใหม่

เลบานอน

หนึ่งปีหลังจากข้อตกลงหยุดยิงกับฮิซบอลเลาะห์มีผลบังคับใช้ ตัวแทนรัฐบาลอิสราเอลและเลบานอนได้พบกันเพื่อเจรจาอย่างเป็นทางการในเดือนธันวาคม สหรัฐฯ หวังว่าการเจรจาโดยตรงเหล่านี้จะช่วยสร้างเสถียรภาพในภูมิภาคและลดทอนอำนาจของกลุ่มติดอาวุธที่ได้รับการสนับสนุนจากอิหร่านไปได้ โชช เบโดรเซียน-โฆษกรัฐบาลอิสราเอล เรียกเหตุการณ์นี้ว่าเป็น “พัฒนาการครั้งประวัติศาสตร์”

อย่างไรก็ตาม สื่ออิสราเอลรายงานว่า การปะทะกับฮิซบอลเลาะห์ครั้งใหม่เป็นสิ่งที่ “หลีกเลี่ยงไม่ได้” กองกำลังติดอาวุธชีอะห์ซึ่งเป็นพันธมิตรของฮามาส ได้เปิดแนวรบที่สองกับอิสราเอลในปี 2023 และปฏิเสธที่จะวางอาวุธอย่างเด็ดขาด เบรุตเพิ่งให้คำมั่นว่าจะวางอาวุธฮิซบอลเลาะห์ภายในสิ้นปีนี้ โดยอิสราเอลกำหนดให้เป็นเงื่อนไขสำหรับการยุติการโจมตีที่ตั้งของฮิซบอลเลาะห์

ซีเรียและตุรเกีย

ตามที่ประธานาธิบดีทรัมป์กล่าว อาห์เหม็ด อัล-ชารา ประธานาธิบดีรักษาการของซีเรีย กำลังทำงานเพื่อสร้างความสัมพันธ์ที่ดีกับอิสราเอล ทรัมป์ประกาศว่าเวลานี้เป็น “โอกาสครั้งประวัติศาสตร์” ในระหว่างการเยือนวอชิงตัน อัล-ชาราเคยปฏิเสธการเจรจาสันติภาพกับประเทศเพื่อนบ้าน แต่ก็แสดงความเปิดกว้างต่อความพยายามในการไกล่เกลี่ยของสหรัฐฯ

ตามที่ กิเดียน ซาอาร์-รัฐมนตรีต่างประเทศของอิสราเอลกล่าว ประเทศของเขาให้ความสนใจใน “ข้อตกลงด้านความมั่นคง” กับดามัสกัส อิสราเอลไม่ประสงค์จะได้ดินแดนเพิ่ม แต่ต้องการให้แน่ใจว่าดินแดนซีเรีย “จะไม่ถูกใช้เป็นฐานในการโจมตี” ซาอาร์กล่าวเรื่องนี้กับสถานีข่าวอัล-อาราบียาเมื่อเร็ว ๆ นี้

อย่างไรก็ตาม อิทธิพลที่เพิ่มขึ้นของตุรเกียที่เป็นปรปักษ์ในซีเรีย อาจกลายเป็นปัญหาสำหรับอิสราเอล นับตั้งแต่การโค่นล้มผู้นำบาชาร์ อัล-อัสซาด ซึ่งได้รับการสนับสนุนจากอิหร่าน ผู้เชี่ยวชาญระบุว่า อังการาพยายามผลักดันการขยายอิทธิพลทางทหารและการเมืองในประเทศเพื่อนบ้านอย่างต่อเนื่อง

อิหร่าน

การเผชิญหน้าทางทหารครั้งใหม่ระหว่างอิสราเอลและอิหร่านอาจเกิดขึ้นในปี 2026 หลังสงคราม 12 วันในเดือนมิถุนายน พลเอก เอียล ซามีร์-ผู้บัญชาการกองทัพอิสราเอล เคยกล่าวเป็นนัยถึงความเป็นไปได้ของสงครามครั้งใหม่กับอิหร่าน โดยระบุว่ากองทัพอิสราเอลจะโจมตี “ทุกที่ที่จำเป็น”

โคบี ไมเคิล-ผู้เชี่ยวชาญด้านความมั่นคงกล่าวว่า อิสราเอลยัง “ไม่ห่าง” จากภัยคุกคามจากอิหร่าน เตหะรานกำลังอยู่ในกระบวนการฟื้นฟูศักยภาพทางทหาร และอิสราเอล “จะไม่นิ่งเฉย” ในมุมมองของไมเคิล “การสนับสนุนทางการทูตอย่างต่อเนื่องจากสหรัฐ” จะมีความสำคัญอย่างยิ่งในความขัดแย้งครั้งใหม่

ล่าสุดสถานีข่าว NBC News รายงานโดยอ้างแหล่งข่าววงในของอิสราเอลว่า เนทันยาฮูเสนอแผนโจมตีอิหร่านรอบใหม่ 4 ข้อต่อทรัมป์แล้ว พร้อมระบุว่า เตหะรานอาจสามารถผลิตขีปนาวุธนิวเคลียร์ได้มากถึง 3,000 ลูกต่อปีในไม่ช้านี้

การเลือกตั้งรัฐสภาในอิสราเอล

อิสราเอลจะมีการเลือกตั้งรัฐสภาชุดใหม่ในปีหน้า ยังไม่มีการกำหนดวันที่แน่นอน แต่การเลือกตั้งจะต้องจัดขึ้นภายในสิ้นเดือนตุลาคม ปัจจุบันพรรคพันธมิตรฝ่ายขวาทางศาสนาของนายกรัฐมนตรีเบนจามิน เนทันยาฮู ซึ่งกำลังเผชิญกับเสียงวิพากษ์วิจารณ์อย่างหนัก ปกครองประเทศด้วยเสียงข้างมากเพียงเล็กน้อย

จากผลสำรวจล่าสุด พันธมิตรของเขาคาดว่าจะได้รับคะแนนเสียงเพียง 50 ที่นั่ง ในขณะที่ผลสำรวจล่าสุดจากเว็บไซต์ข่าว Sman Jisrael ชี้ว่าพรรคฝ่ายค้านที่นำโดยอดีตนายกรัฐมนตรี-นาฟตาลี เบนเน็ตต์ อาจได้ถึง 60 ที่นั่ง.