BWG ร้องสอบ DECODE ไทยพีบีเอส ปมภาพหลุมฝังกลบส่อถูกตัดต่อ ย้ำ กรอ.ไม่พบปล่อยน้ำเสีย

BWG ยื่นหนังสือร้องสอบ DECODE ไทยพีบีเอส ปมเสนอภาพหลุมฝังกลบส่อถูกดัดแปลงให้มีน้ำดำล้อมรอบ ตั้งข้อสงสัยการนำเสนอข้อมูลทางวิศวกรรมคลาดเคลื่อน ชูผลตรวจ กรอ.ไม่พบหลักฐานปล่อยน้ำเสียลงแหล่งน้ำสาธารณะ จี้ตรวจสอบ 5 ประเด็น พร้อมขอคำตอบภายใน 7 วันทำการ

13 พฤศจิกายน 2569 - บริษัท เบตเตอร์ เวิลด์ กรีน จำกัด (มหาชน) หรือ BWG เปิดเผยว่า ได้ยื่นหนังสือร้องเรียนต่อประธานคณะอนุกรรมการรับและพิจารณาเรื่องร้องเรียนจากประชาชน องค์การกระจายเสียงและแพร่ภาพสาธารณะแห่งประเทศไทย (ส.ส.ท.) เพื่อขอให้ตรวจสอบการนำเสนอข้อมูลของ DECODE ไทยพีบีเอส จากการจัดเวทีเสวนา 'มีทางออกไหม? ปัญหาน้ำเสีย จังหวัดสระบุรี' เมื่อวันที่ 9 พฤศจิกายน 2569 ซึ่งจัดร่วมกับมูลนิธิบูรณะนิเวศ (EARTH) โดยบริษัทเห็นว่ามีการนำเสนอข้อมูลบางส่วนที่อาจทำให้ประชาชนเข้าใจคลาดเคลื่อนเกี่ยวกับการดำเนินกิจการของ BWG

ประเด็นสำคัญที่ BWG ขอให้ตรวจสอบ คือภาพหลุมฝังกลบของบริษัทที่เผยแพร่บนเว็บไซต์ DECODE ซึ่งปรากฏลักษณะเปิดผ้าใบคลุมและมีน้ำสีดำล้อมรอบ โดยบริษัทกล่าวอ้างว่าภาพดังกล่าวถูกดัดแปลงแตกต่างจากสภาพจริง และอาจทำให้ผู้ชมเข้าใจว่าหลุมฝังกลบมีน้ำเสียสะสมอยู่โดยรอบ

BWG ชี้แจงว่า ภาพต้นฉบับเป็นช่วงที่เจ้าหน้าที่เปิดผ้าใบคลุมหลุมฝังกลบเพื่อนำของเสียลงหลุมตามขั้นตอนปฏิบัติงาน ก่อนปิดผ้าใบกลับตามปกติ ขณะที่บริเวณโดยรอบมีคูระบายน้ำและระบบป้องกันการรั่วซึมตามหลักวิศวกรรม ไม่ใช่สภาพหลุมฝังกลบที่เปิดโล่งตลอดเวลา

บริษัทจึงเรียกร้องให้ตรวจสอบว่ามีการดัดแปลงภาพจริงหรือไม่ รวมถึงกระบวนการคัดเลือกภาพประกอบข่าว พร้อมขอให้เผยแพร่ภาพต้นฉบับและข้อมูลระบบป้องกันมลพิษอย่างครบถ้วน โดยระบุว่าเตรียมใช้ประเด็นดังกล่าวประกอบการดำเนินการทางกฎหมาย

อีกประเด็นที่ BWG ตั้งคำถาม คือการนำเสนอผลตรวจของกรมโรงงานอุตสาหกรรม (กรอ.) เกี่ยวกับโรงงานจัดการของเสีย 3 แห่งในจังหวัดสระบุรี ซึ่งบริษัทระบุว่ามีข้อค้นพบแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ

โดย BWG อ้างว่า โรงงาน 2 แห่งที่ตั้งอยู่บนลำน้ำสายเดียวกันถูกตรวจพบเส้นทางระบายน้ำออกนอกพื้นที่อย่างชัดเจน จนนำไปสู่คำสั่งปิดโรงงาน ขณะที่การตรวจสอบกิจการของ BWG ไม่พบหลักฐานการระบายน้ำเสียออกสู่แหล่งน้ำสาธารณะ

บริษัทจึงตั้งข้อสังเกตว่า เหตุใดข้อเท็จจริงดังกล่าวจึงไม่ได้รับการขยายความอย่างเพียงพอ ทั้งที่เป็นข้อมูลสำคัญในการพิจารณาว่าโรงงานใดอาจเกี่ยวข้องกับปัญหาน้ำดำในพื้นที่

BWG ยืนยันว่า การตรวจพบสารบางชนิดในน้ำภายในบ่อจัดการของโครงการ ไม่ได้หมายความว่าเป็นหลักฐานการปล่อยน้ำเสียออกสู่สิ่งแวดล้อมโดยอัตโนมัติ เนื่องจากต้องพิจารณาตำแหน่งเก็บตัวอย่างและเส้นทางการจัดการน้ำประกอบด้วย

อย่างไรก็ตาม บริษัทไม่ได้ปฏิเสธคำสั่งของกรมโรงงานอุตสาหกรรมที่ให้ปรับปรุงระบบจัดการน้ำและหยุดประกอบกิจการบางส่วน ซึ่งอยู่ระหว่างดำเนินการแก้ไข แต่ย้ำว่าข้อบกพร่องภายในโครงการกับการพิสูจน์ว่ามีการปล่อยน้ำเสียสู่แหล่งน้ำสาธารณะเป็นข้อเท็จจริงคนละประเด็น

นอกจากนี้ BWG ยังทักท้วงการนำเสนอข้อมูลค่า COD (Chemical Oxygen Demand) ซึ่งเป็นค่าที่ใช้ประเมินปริมาณสารที่สามารถถูกออกซิไดซ์ได้ในน้ำ โดยระบุว่ามีการนำค่า COD จากระบบบำบัดทางเคมีชุดที่ 2 ซึ่งเป็นน้ำระหว่างกระบวนการบำบัด ไปเปรียบเทียบกับเกณฑ์น้ำทิ้ง 120 มิลลิกรัมต่อลิตร

บริษัทเห็นว่า การเปรียบเทียบดังกล่าวอาจทำให้ผู้ชมเข้าใจผิดว่าเป็นผลตรวจน้ำทิ้งที่ปล่อยออกนอกโรงงาน ทั้งที่แผนผังระบบยังมีขั้นตอนบำบัดเพิ่มเติม ทั้งระบบชีวภาพและระบบ Reverse Osmosis (RO) ก่อนนำน้ำกลับมาใช้ประโยชน์

BWG ยังตั้งข้อสังเกตต่อการนำข้อมูลความจุหลุมฝังกลบจากรายงานการประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อม (EIA) ปี 2546 มาเปรียบเทียบกับปริมาณกากอุตสาหกรรมสะสมในปัจจุบัน โดยเห็นว่าควรพิจารณาการเปลี่ยนแปลงโครงการ วิธีจัดการกาก การบดอัด และเอกสารอนุญาตฉบับล่าสุดประกอบด้วย

ขณะเดียวกัน BWG ระบุว่า จากการตรวจสอบข้อมูลการติดต่อของบริษัท ไม่พบว่า DECODE หรือไทยพีบีเอสได้ประสานขอสัมภาษณ์ ขอเอกสาร หรือเชิญผู้แทนบริษัทเข้าร่วมชี้แจงก่อนจัดเวทีเสวนาและเผยแพร่เนื้อหาที่กล่าวถึงบริษัทโดยตรง

บริษัทยังขอให้ตรวจสอบกระบวนการกำหนดประเด็นเสวนา ความเป็นอิสระของผู้ดำเนินรายการ และการลงพื้นที่ของทีมข่าว DECODE ร่วมกับผู้แทนมูลนิธิบูรณะนิเวศ เมื่อวันที่ 10 พฤศจิกายน 2569 ซึ่งบริษัทระบุว่าไม่มีการประสานให้ชี้แจงข้อเท็จจริงประกอบการรวบรวมข้อมูล

สำหรับหนังสือร้องเรียนดังกล่าว BWG ได้ส่งสำเนาถึงประธานกรรมการนโยบาย ผู้อำนวยการ ส.ส.ท. ประธาน กสทช. และผู้รับผิดชอบรายการ DECODE โดยขอให้ตรวจสอบ 5 ประเด็นหลัก ได้แก่ ความเป็นกลางของผู้ดำเนินรายการ การนำเสนอคำชี้แจงของหน่วยงานรัฐ การเลือกใช้ภาพและการลงพื้นที่ สิทธิในการชี้แจงของบริษัท และความครบถ้วนของการตรวจสอบข้อมูลทางวิทยาศาสตร์และวิศวกรรม

พร้อมเรียกร้องให้ไทยพีบีเอสเปิดพื้นที่ชี้แจงข้อเท็จจริงอย่างเป็นธรรม เผยแพร่เอกสารทางวิศวกรรมและภาพประกอบที่ครบถ้วน รวมถึงแก้ไขข้อมูลที่อาจสร้างความเข้าใจคลาดเคลื่อน โดยขอให้แจ้งผลการพิจารณาเป็นลายลักษณ์อักษรภายใน 7 วันทำการนับจากได้รับหนังสือ

ทั้งนี้ BWG ยืนยันว่าไม่ได้มีเจตนาขัดขวางการทำหน้าที่ของสื่อหรือปฏิเสธการตรวจสอบปัญหาสิ่งแวดล้อม แต่ต้องการให้ทุกฝ่ายได้รับการตรวจสอบด้วยมาตรฐานเดียวกัน โดยใช้ข้อเท็จจริงและหลักฐานทางวิทยาศาสตร์เป็นเครื่องตัดสิน พร้อมสงวนสิทธิดำเนินการตามกฎหมายหากพบว่าการเผยแพร่ข้อมูลที่คลาดเคลื่อนก่อให้เกิดความเสียหายต่อบริษัทอย่างต่อเนื่อง.