สสส.-พอช. ผนึกกำลัง 16 จังหวัด เดินหน้าป่าชุมชน ลดเผา-แก้ PM2.5 อย่างยั่งยืน

สสส. จับมือ พอช. และภาคีเครือข่าย เดินหน้าบริหารจัดการป่าชุมชน 60 แห่งใน 16 จังหวัดทั่วประเทศ เร่งแก้ปัญหาฝุ่น PM2.5 เสริมศักยภาพชุมชนลดการเผา พัฒนาเป็นศูนย์เรียนรู้ด้านการจัดการป่าอย่างยั่งยืน มุ่งสู่สังคมอากาศสะอาดเพื่อสุขภาพประชาชน

12 มีนาคม 2568 – สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ร่วมกับสถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน) หรือ พอช. และเครือข่าย อาทิ สำนักจัดการป่าชุมชน กรมป่าไม้ กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง มูลนิธิพัฒนาชุมชนภาคเหนือ มูลนิธิสืบนาคะเสถียร และศูนย์วนศาสตร์ชุมชนเพื่อคนกับป่า (ประเทศไทย) เดินหน้าขับเคลื่อนการบริหารจัดการป่าชุมชน 60 แห่งใน 16 จังหวัดทั่วประเทศ เพื่อลดปัญหาฝุ่นควัน PM2.5 และเสริมสร้างสุขภาวะของประชาชน ผ่านการพัฒนาศักยภาพชุมชนให้สามารถดูแลทรัพยากรป่าไม้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ พร้อมยกระดับเป็นศูนย์เรียนรู้การจัดการป่าอย่างยั่งยืน

ดร.นพ.ไพโรจน์ เสาน่วม รองผู้จัดการ สสส. และรักษาการผู้อำนวยการสำนักสนับสนุนการควบคุมปัจจัยเสี่ยงทางสุขภาพ ระบุว่า ปัญหาฝุ่น PM2.5 ยังคงเป็นวิกฤตใหญ่ของประเทศ ส่งผลกระทบต่อประชาชนกว่า 38 ล้านคน และสร้างความเสียหายทางเศรษฐกิจกว่า 2.2 ล้านล้านบาท โดยหนึ่งในสาเหตุสำคัญคือการเผาในที่โล่งและการบริหารจัดการป่าที่ขาดประสิทธิภาพ สสส. จึงร่วมกับ พอช. พัฒนาต้นแบบการบริหารจัดการป่าชุมชนจาก 15 พื้นที่ ขยายสู่ 45 พื้นที่ ครอบคลุมทุกภาคของประเทศ ผ่านกลไกคณะกรรมการป่าชุมชน สนับสนุนบทบาทชุมชนให้สามารถดูแลป่าได้อย่างเป็นระบบ พร้อมส่งเสริมการใช้ประโยชน์จากป่าในเชิงเศรษฐกิจ ลดการพึ่งพาการเผาป่า เพิ่มแรงจูงใจในการอนุรักษ์ทรัพยากร เพื่อให้เกิดแนวทางแก้ไขปัญหาฝุ่น PM2.5 อย่างยั่งยืน

ดร.กอบศักดิ์ ภูตระกูล ประธานกรรมการ พอช. กล่าวว่า ตั้งแต่ปี 2566 พอช. ได้เริ่มดำเนินโครงการขับเคลื่อนการจัดการป่าชุมชนเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน โดยชุมชนต้นแบบ 15 แห่งที่เข้าร่วมโครงการต่างมีพลังขับเคลื่อนร่วมกันอย่างเข้มแข็ง และเรียนรู้การบริหารจัดการป่าระหว่างกัน ทำให้เกิดความภาคภูมิใจในบทบาทของชุมชนในการดูแลทรัพยากรธรรมชาติ นอกจากการอนุรักษ์ป่าแล้ว ยังมีการต่อยอดแนวคิดการใช้ประโยชน์จากป่าในเชิงเศรษฐกิจ เช่น การพัฒนาแนวทางคาร์บอนเครดิต และการส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ เพื่อสร้างรายได้ให้กับชุมชน

สำหรับการขยายผลในปีนี้ โครงการจะดำเนินการใน 16 จังหวัด ครอบคลุมพื้นที่ภาคเหนือตอนบน 3 จังหวัด ภาคอีสาน 3 จังหวัด ภาคเหนือตอนล่างและภาคกลาง 2 จังหวัด ภาคตะวันออก 3 จังหวัด ภาคตะวันตก 3 จังหวัด และภาคใต้ 2 จังหวัด โดยมุ่งเน้นให้ชุมชนมีบทบาทสำคัญในการดูแลป่า ลดการเผา และเพิ่มโอกาสทางเศรษฐกิจ ผ่านการใช้ประโยชน์จากป่าอย่างสมดุล สู่เป้าหมายการเป็นป่าชุมชนต้นแบบที่สามารถขยายผลไปทั่วประเทศในอนาคต