
18 พฤศจิกายน 2569 – คนไทยวันนี้อายุยืนกว่าสุขภาพและเงินที่มี และกว่าร้อยละ 70 ของการเสียชีวิตของคนไทยมาจากโรคไม่ติดต่อ เช่น โรคหัวใจ มะเร็ง และเบาหวาน ซึ่งการรักษาเป็นภาระต่อระบบสาธารณสุขของประเทศมาก คำถามที่ตามมาคือ เมื่อโจทย์ชัดขนาดนี้ ใครจะเป็นผู้สร้างทางออก และจะสร้างขึ้นในประเทศเราได้หรือไม่
กลางเดือนตุลาคมที่ผ่านมา ผมและทีมงานได้จัดงาน Siriraj x MIT Hacking Medicine 2026 ซึ่งพยายามตอบคำถามนี้ วันนี้จึงขอเล่าว่าโครงการนี้คืออะไร ทำไมศิริราชกับ MIT จึงมาทำร่วมกัน และระบบสาธารณสุขกับสังคมสูงวัยของไทยจะได้ประโยชน์อย่างไร
Siriraj x MIT Hacking Medicine เป็นความร่วมมือระหว่างคณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล กับ MIT Hacking Medicine ซึ่งก่อตั้งที่สถาบันเทคโนโลยีแมสซาชูเซตส์ (MIT) สหรัฐอเมริกา เมื่อปี 2554 และจัดการแข่งขันสร้างนวัตกรรมสุขภาพ หรือที่เรียกว่าแฮกกาธอน มาแล้วกว่า 200 ครั้งในกว่า 30 ประเทศ ผู้ที่ผ่านเวทีของ MIT Hacking Medicine ตั้งบริษัทมาแล้วกว่า 100 แห่ง และระดมทุนรวมกันได้กว่า 2,500 ล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือกว่า 8 หมื่นล้านบาท
แฮกกาธอนฟังดูเป็นศัพท์เทคนิค แต่หลักการง่ายมาก คือให้แพทย์ พยาบาล วิศวกร นักพัฒนาซอฟต์แวร์ และนักธุรกิจ มาทำงานเป็นทีมเดียวกัน 48 ชั่วโมง เริ่มจากปัญหาจริงของคนไข้ และจบด้วยต้นแบบของทางแก้ ปีนี้เป็นปีที่สามที่จัดที่ศิริราช มีผู้สมัคร 1,100 คนจาก 35 สัญชาติ คัดเหลือประมาณ 200 คน ทำงานในสองโจทย์ คือโรคหัวใจและหลอดเลือด กับโรคมะเร็ง ซึ่งเป็นสาเหตุการเสียชีวิตอันดับต้นของคนไทย หลังการแข่งขันมีงานประชุมที่ผู้เชี่ยวชาญจาก MIT มหาวิทยาลัยสแตนฟอร์ด มหาวิทยาลัยชิงหัว และมหาวิทยาลัยปักกิ่ง มาพบกับผู้บริหารโรงพยาบาล ภาคธุรกิจ นักลงทุน และหน่วยงานรัฐของไทย
เป้าหมายของเวทีนี้คือ นำงานวิจัยไปสู่การใช้จริงในเชิงพาณิชย์ และสร้างบริษัทเทคโนโลยีสุขภาพของคนไทย โดยอาศัยความร่วมมือของภาครัฐ ภาคเอกชน และมหาวิทยาลัย เพื่อประโยชน์ต่อสุขภาพของประชาชน
ทำไมต้องเป็นศิริราชกับ MIT คำตอบคือแต่ละฝ่ายมีสิ่งที่อีกฝ่ายไม่มี ศิริราชเป็นโรงเรียนแพทย์และโรงพยาบาลที่เก่าแก่และใหญ่ที่สุดของประเทศ มีคนไข้ มีแพทย์และพยาบาลที่เห็นปัญหาทุกวัน และมีความไว้วางใจจากสังคม แต่การเปลี่ยนความรู้ทางการแพทย์ให้เป็นผลิตภัณฑ์ที่ใช้ได้จริงเป็นทักษะอีกแบบหนึ่ง ซึ่ง MIT ทำมานานและมีเครือข่ายทั่วโลก เดือนตุลาคมที่ผ่านมา ทั้งสองสถาบันจึงประกาศเดินหน้าความร่วมมือนี้ต่อในระยะยาว
ผมเห็นประโยชน์ต่อระบบสาธารณสุขและสังคมสูงวัยของไทยอย่างน้อยสามเรื่อง
หนึ่ง ตรวจพบโรคได้เร็วขึ้นจากข้อมูลที่โรงพยาบาลมีอยู่แล้ว ตัวอย่างคืองานวิจัยชื่อ NOTIFY ซึ่งเป็นความร่วมมือระหว่างมหาวิทยาลัยสแตนฟอร์ดกับศิริราช ทุกปีมีคนไทยจำนวนมากทำเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ (ซีทีสแกน) ทรวงอกด้วยเหตุผลอื่น เช่น ตรวจปอด ภาพเดียวกันนี้บอกได้ด้วยว่ามีหินปูนเกาะหลอดเลือดหัวใจหรือไม่ ซึ่งเป็นสัญญาณเตือนล่วงหน้าของโรคหัวใจ แต่ที่ผ่านมาข้อมูลนี้มักไม่ถูกนำมาใช้ NOTIFY ใช้ปัญญาประดิษฐ์ (AI) อ่านภาพที่มีอยู่แล้ว และแจ้งทั้งแพทย์และคนไข้ เพื่อให้เริ่มยาลดไขมันได้ทัน คนไข้ไม่ต้องรับรังสีเพิ่มและไม่ต้องจ่ายเงินเพิ่ม การศึกษาที่สแตนฟอร์ดพบว่า เมื่อมีการแจ้ง คนไข้ได้เริ่มยาลดไขมันถึงร้อยละ 51.2 ขณะที่กลุ่มที่ไม่ได้รับแจ้งเริ่มยาเพียงร้อยละ 6.9 ขณะนี้ศิริราชอยู่ระหว่างเตรียมการศึกษาแบบเดียวกันในคนไข้ไทย โดยมีเป้าหมายระยะยาวคือทำให้โรคหัวใจวายหมดไปจากประเทศไทยภายในสิบปี เป็นเป้าหมายที่สูง แต่ถ้าทำได้แม้เพียงบางส่วน ก็จะลดทั้งการสูญเสียชีวิตและภาระค่ารักษาของระบบได้มาก
สอง คนไทยรุ่นใหม่ได้สร้างเทคโนโลยีเพื่อสุขภาพของส่วนรวม และนำออกไปสู่เวทีโลก ทีม Wello Food ที่ชนะการประกวดปีนี้จะได้ไปพัฒนาผลงานต่อที่ MIT เมืองบอสตัน ต้นปีหน้า และจากนี้จะมีคนจากเวทีนี้ได้ไป MIT อย่างน้อยปีละ 6 คน ความคิดที่เริ่มในไทยจึงมีทางไปถึงเวทีโลก ตัวอย่างที่แสดงว่าทำได้จริงคือ OsseoLabs บริษัทไทยที่ผลิตแผ่นดามกระดูกด้วยการพิมพ์ 3D Printing ด้วยวัสดุแมกนีเซียมอัลลอยที่ร่างกายสามารถดูดซึมได้เอง ทำให้เมื่อกระดูกสมานคนไข้จึงไม่ต้องทิ้งแผ่นดามกระดูกไว้ในร่างกาย และไม่ต้องผ่าตัดซ้ำเพื่อนำโลหะออก บริษัทนี้เป็นรายแรกของโลกที่สามารถปรับจูนระยะเวลาการดูดซึมของวัสดุชนิดนี้ได้ด้วยเทคโนโลยีทางวิศวกรรม ซึ่งเป็นสิทธิบัตรของบริษัท นำไปสู่ความร่วมมือระหว่างบริษัทและโรงเรียนแพทย์ชั้นนำในอเมริกามากมาย นี่คือเส้นทางที่นวัตกรรมไทยจะสร้างรายได้จากต่างประเทศได้ในอนาคต ซึ่งเป็นสิ่งที่เศรษฐกิจไทยขาดมานาน
สาม AI ทางการแพทย์ที่ช่วยคนไทย โดยข้อมูลคนไข้ในประเทศไทย AI ทางการแพทย์ส่วนใหญ่ในโลกพัฒนาและทดสอบกับคนไข้ต่างประเทศ ซึ่งร่างกาย โรค และระบบบริการต่างจากเรา หัวข้อของงานปีนี้จึงเป็นเรื่อง AI ที่ไว้วางใจได้ คือต้องผ่านการทดสอบกับคนไข้ไทย และมีแพทย์พยาบาลไทยกำกับ ตัวอย่างคือ CloudNurse บริษัทที่ผมร่วมก่อตั้งกับคุณนฤชลและคุณชาร์ลี ซึ่งกำลังพัฒนา AI ช่วยผู้ดูแลผู้สูงอายุดูแลแผลกดทับ โดยทำงานร่วมกับทีมพยาบาลศิริราชซึ่งมีความเชี่ยวชาญด้านการดูแลแผลกดทับ แผลกดทับเป็นปัญหาใหญ่ของผู้สูงอายุติดเตียง และอาจนำไปสู่การติดเชื้อในกระแสเลือดจนเสียชีวิตได้ ขณะที่จำนวนผู้ดูแลมีจำกัด เครื่องมือแบบนี้ไม่ได้มาแทนพยาบาล แต่ช่วยให้ผู้ดูแลหนึ่งคนดูแลได้ดีขึ้น
แต่ยังมีการบ้านอีกสามข้อที่ต้องทำ ข้อแรก 48 ชั่วโมงสร้างบริษัทไม่ได้ ทีมส่วนใหญ่ที่ออกจากแฮกกาธอนยังไม่มีผลิตภัณฑ์ ข้อมูล หรือแผนธุรกิจที่พร้อม ต้องมีพี่เลี้ยง สถานที่ทดสอบทางการแพทย์ และเงินทุนรองรับต่อ ข้อสอง งานวิจัยที่ดีในมหาวิทยาลัยยังไม่มีเวทีประจำที่จะได้พบภาคธุรกิจ นักลงทุน และแหล่งทุนของรัฐพร้อมกัน ปีหน้าเราจึงจะเปิดเวทีใหม่ชื่อ Asia’s First Look เพื่อให้งานวิจัยที่พร้อมได้พบผู้ที่จะนำไปใช้ต่อ ข้อสาม นวัตกรรมจะถึงมือประชาชนได้ก็ต่อเมื่อระบบรับไปใช้ โรงพยาบาลรัฐ กองทุนสุขภาพ และหน่วยงานกำกับดูแลจึงต้องเข้ามาร่วมตั้งแต่ต้น ซึ่งตรงกับข้อเสนอจัดตั้งความร่วมมือเพื่อการมีอายุยืนอย่างมีสุขภาพดีของประเทศไทย ที่มีการหารือในเวทีภาคประชาสังคมเมื่อเดือนที่แล้ว
เวทีนี้ไม่ได้เป็นของศิริราชหรือ MIT ฝ่ายเดียว แต่เป็นพื้นที่กลางที่เปิดให้ทุกฝ่ายเข้ามาร่วม โรงพยาบาลที่มีโจทย์ นักวิจัยที่มีผลงาน บริษัทที่อยากทดสอบเทคโนโลยี นักลงทุน และหน่วยงานรัฐที่อยากเห็นผลจริง ติดต่อคณะผู้จัดงานได้ที่ www.sirirajxmithackmed.com
สังคมสูงวัยเป็นเรื่องที่เกิดขึ้นแน่นอน แต่จะสูงวัยแบบป่วยนานหรือสูงวัยแบบแข็งแรง เป็นสิ่งที่เราร่วมกันกำหนดได้ คนรุ่นใหม่ของไทยพร้อมช่วยสร้างคำตอบ ถ้าคนรุ่นก่อนเปิดทางและร่วมมือ นี่คือข้อคิดที่อยากฝากไว้
ธนศักดิ์ ฮุ่นตระกูล
ผู้อำนวยการโครงการ (ประเทศไทย)
Siriraj x MIT Hacking Medicine

ข่าวที่เกี่ยวข้อง
มหาวิทยาลัยมหิดล ประกาศผลรางวัลมหาวิทยาลัยมหิดล ประจำปีการศึกษา 2568 ชู 5 ผลงานสร้าง “Real World Impact” ตอกย้ำบทบาทโครงสร้างพื้นฐานทางปัญญา สร้างคน–องค์ความรู้–ระบบ–นวัตกรรม สู่การใช้จริง ยกระดับสุขภาพ เศรษฐกิจ และสังคม
กรุงเทพฯ – มหาวิทยาลัยมหิดล ประกาศผล รางวัลมหาวิทยาลัยมหิดล ประจำปีการศึกษา 2568 เชิดชูเกียรติบุคลากรผู้มีผลงานดีเด่น 5 สาขา ได้แก่ การวิจัย การแต่งตำรา การบริการ
ศิริราชเปิดตัวแคมเปญ 'ราตรีสวัสดิ์' ตอกย้ำจุดยืนการรักษาที่มากกว่าโรค ดูแลผู้ป่วยทั้งชีวิต เพื่อให้กลับไปใช้ชีวิตที่รักได้อย่างสนิทใจ
โรงพยาบาลศิริราชเปิดตัวภาพยนตร์โฆษณาชุดใหม่ “ราตรีสวัสดิ์” ถ่ายทอดความหมายของการรักษาที่ไม่ได้มุ่งเพียงการทำให้ผู้ป่วยหายจากโรค แต่คือการดูแลผู้ป่วยในทุกมิติ ทั้งร่างกาย ความรู้สึก ความฝัน ความสามารถ คนที่รัก และชีวิตที่ผู้ป่วยต้องการกลับไปหา
จับตา! โหวตชี้ชะตา 'หมอสรณ' ปธ.กสทช. อยู่หรือไป
เก้าอี้ทองคำ! ลุ้น 'นพ.สรณ-ประธานกสทช.' อยู่หรือไป จี้กรรมการสรรหาฯ ชี้ขาดให้จบไปเลย หลังข้อมูลโผล่รับรายได้หลายทาง

