เสียงสะท้อน-ข้อเสนอนโยบาย จากภาคประชาชนถึงพรรคการเมือง

ในช่วงการหาเสียงเลือกตั้งที่พรรคการเมืองต่างๆ ออกมาแสดงวิสัยทัศน์และนำเสนอนโยบายต่างๆ ต่อประชาชน เพื่อหวังผลคะแนนเสียงเลือกตั้ง รวมถึงการส่งตัวแทนพรรคไปร่วมเวทีดีเบต-นำเสนอนโยบายตามเวทีต่างๆ ที่จัดขึ้นหลายแห่ง

ซึ่งเวทีภาคประชาชน ก็เป็นเวทีสำคัญที่ควรให้ความสำคัญเช่นกัน โดยพบว่าเมื่อ 25 มกราคม 2569 ที่ผ่านมา ที่หอศิลปวัฒนธรรมกรุงเทพฯ คณะกรรมการประสานงานองค์กรพัฒนาเอกชน (กป.อพช.) จัดงาน “Festival กป.อพช. x เครือข่ายภาคประชาชน Kick Off ข้อเสนอนโยบายภาคประชาชนถึงพรรคการเมือง” โดยมีเครือข่ายภาคประชาชนกว่าร้อยคนจาก 20 กว่าองค์กรทั่วประเทศเข้าร่วม เช่น เครือข่ายสมัชชาคนจน เครือข่ายประชาชนผู้เป็นเจ้าของแร่ ขบวนประชาชนเพื่อประชาธิปไตย เครือข่ายนักกิจกรรมแห่งประชาคมปาตานี ขบวนเคลื่อนไหวผู้หญิงปกป้องสิทธิฯ กป.ตะวันออก  มูลนิธิเอ็มพาวเวอร์ เครือข่ายผู้ติดเชื้อเอชไอวี/เอดส์ ประเทศไทย เครือข่ายรักษ์ระนอง ชุมพร นักรบผ้าถุง สลัมสี่ภาค เครือข่ายสภาริมรางและเครือข่ายคนไร้บ้านจ.ขอนแก่น   สหภาพคนทำงานต่างประเทศแห่งประเทศไทย เครือข่ายประชาชนขจัดการเลือกปฏิบัติ  โดยมีตัวแทนพรรคการเมือง 10 พรรค เข้าร่วมเวที

นายเลิศศักดิ์ คำคงศักดิ์ ประธานกป.อพช. กล่าวว่า เวทีนี้เป็นพื้นที่สาธารณะของกระบวนประชาชน ในการรวบรวมเสียงและประสบการณ์ตรง รวมทั้งข้อเสนอเชิงโครงสร้างจากผู้ได้รับผลกระทบจริงและนักปกป้องสิทธิมนุษยชน เพื่อนำเสนอไปยังพรรคการเมืองในฐานะสถาบันทางการเมือง ที่มีบทบาทโดยตรงในการกำหนดทิศทางประเทศ ทั้งในเชิงนโยบายการออกกฎหมาย และการใช้อำนาจรัฐ กป.อพช. ย้ำว่าข้อเสนอที่แนบมานี้เป็นข้อเสนอเชิงนโยบายที่ผ่านการแลกเปลี่ยนวิเคราะห์ และเชื่อมโยงข้ามเครือข่ายอย่างจริงอย่างจริงจัง บนฐานของประชาธิปไตย สิทธิมนุษยชน และศักดิ์ศรีศรีความเป็นมนุษย์ จึงขอให้พรรคการเมือง พิจารณาข้อเสนออย่างรอบคอบ และแสดงจุดยืนหรือแนวทางตอบสนองอย่างเป็นรูปธรรมต่อข้อเสนอของพวกเราภาคประชาชน เพื่อเป็นข้อมูลต่อสาธารณะและเป็นฐานสำหรับการติดตามตรวจสอบ  และการสื่อสารทางการเมืองในระยะต่อไป

เสนอกำหนดสิทธิกำหนดรูปแบบการปกครอง – จัดการตนเอง แก้ปัญหาความไม่สงบชายแดนใต้

ด้านตัวแทนเครือข่ายภาคประชาชนได้นำเสนอข้อเรียกร้องต่อตัวแทนพรรคการเมือง โดยกอนีต๊ะ สะรี ตัวแทนประชาคมปาตานี  กล่าวว่า เป็นระยะเวลากว่าสองทศวรรษของความขัดแย้งในพื้นที่ชายแดนภาคใต้ เกิดความสูญเสียใหญ่ต่อคนในพื้นที่จากเหตุความไม่สงบมากกว่า 2 หมื่นครั้ง มีผู้เสียชีวิตจำนวนมาก โดยเฉพาะเด็ก สตรี และกลุ่มเปราะบาง สิ่งเหล่านี้สะท้อนความล้มเหลวในการจัดการโครงสร้างความขัดแย้งและความยุติธรรมกับประชาชน ดังนั้นจึงมีข้อเสนอต่อพรรคการเมืองดังนี้ 1.สิทธิในการกำหนดรูปแบบการปกครอง และการจัดการตนเองให้สอดคล้องกับประวัติศาสตร์ อัตลักษณ์ วัฒนธรรมและบริบททางสังคม 2.สิทธิในการแสดงความคิดเห็น การแสดงออก การชุมนุม การดำเนินกิจกรรมทางการเมือง 3.รับรองสิทธิของคนพื้นเมือง คนดั้งเดิม ซึ่งคือประชาคมที่มีความสัมพันธ์ทางประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม ภาษา การดำรงชีพและทรัพยากร 4. กำหนดให้รัฐมีเจตจำนงทางการเมืองในการแสวงหาทางออกทางการเมือง หรือการจัดการความขัดแย้งโดยสันติวิธี โดยไม่ใช้ความรุนแรง

พร้อมกับขอให้พรรคการเมืองผลักดันนโยบายให้เกิดกระบวนการสันติภาพให้เป็นวาระแห่งชาติ สอดคล้องกับหลักการสากล และบรรทัดฐานระหว่างประเทศ นอกจากนี้ควรทบทวนการยกเลิกกฎหมายพิเศษ เช่ย กฎอัยการ พ.ร.ก.ฉุกเฉิน พ.ร.บ.ความมั่นคง และผลักดันให้คู่ขัดแย้งทุกฝ่ายได้รับการคุ้มครองพลเมืองตามหลักสากล ขณะเดียวกันต้องคุ้มครองทรัพยากรและสิ่งแวดล้อมในพื้นที่ โดยจัดสรรแบ่งปันอย่างเป็นธรรม คืนภาษีให้ทั้งท้องถิ่น สร้างความยั่งยืนต่อคนและระบบนิเวศโดยคำนึงถึงการใช้ประโยชน์ต่อไปของคนรุ่นต่อไป

สมัชชาคนจน จี้ ปฏิรูปนโยบายที่ดิน-ทรัพยากร ติงรัฐรวบอำนาจตัดสินใจ ขอยกเลิกหนี้เกษตรกร

ไพทูรย์ สร้อยสด ตัวแทนสมัชชาคนจน เปิดเผยว่า เกษตรกรรายย่อยในประเทศไทยเผชิญกับความยากลำบากมาอย่างยาวนานจากการผูกขาดเชิงนโยบายของรัฐ และโครงการพัฒนาของรัฐ รวมถึงการที่รัฐรวบอำนาจการตัดสินใจไว้เพียงฝ่ายเดียว ส่งผลให้เกษตรกรถูกกีดกันออกจากกระบวนการตัดสินใจในทุกระดับ ทั้งนี้การแก้ไขปัญหาจำเป็นต้องเริ่มจากการกระจายรายได้ และการปฏิรูปนโยบายด้านที่ดินและทรัพยากร โดยเสนอแนวทางสำคัญ ได้แก่ ยกเลิกการรวมศูนย์อำนาจในการบริหารจัดการที่ดิน และกระจายอำนาจให้เกษตรกรและชุมชนมีส่วนร่วม แก้ไขปัญหาที่ดินโดยให้ชุมชนทั่วประเทศมีส่วนร่วมในการจำแนกและจัดการการใช้ประโยชน์ที่ดินใหม่ พร้อมทั้งทบทวนกฎหมายให้ทันสมัย ครอบคลุมถึงการจัดการทรัพยากรน้ำ

ในด้านนโยบายวิถีชีวิตและการเข้าถึงปัจจัยการผลิต รัฐควรให้ความช่วยเหลือและชดเชยเกษตรกรที่ได้รับผลกระทบจากภัยพิบัติและการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ รัฐต้องไม่แสวงหากำไรจากการแก้ไขปัญหาคาร์บอนเครดิต โดยไม่ผูกโยงกับสิทธิในที่ดิน รวมถึงจัดตั้งโรงเรียนเกษตรนิเวศเพื่อพัฒนาความรู้และความยั่งยืนในการผลิต นอกจากนี้ รัฐต้องไม่เข้าร่วมหรือถอนตัวจากภาคีและข้อตกลงที่ละเมิดสิทธิของเกษตรกร โดยเฉพาะการทำข้อตกลงการค้าเสรี ซึ่งต้องไม่นำประเด็นด้านอาหารและการเกษตรไปเป็นเงื่อนไขในการเจรจา

ด้านนโยบายเศรษฐกิจ เสนอให้ยกเลิกหนี้เกษตรกร เปิดโอกาสให้เกษตรกรมีส่วนร่วมในการกำหนดราคา และส่งเสริมการใช้และพัฒนาพันธุกรรมท้องถิ่น พร้อมกันนี้ เรียกร้องให้ยกเลิกกฎหมายและนโยบายที่เกี่ยวข้องกับข้อตกลงปารีส และเรียกร้องให้เงินกองทุนจากองค์กรระหว่างประเทศเพื่อแก้ไขวิกฤตสภาพภูมิอากาศต้องปราศจากเงื่อนไข โดยไม่ควรใช้วิธีการกู้ยืมเงินซึ่งจะสร้างภาระให้กับประเทศ

เสนอปลดล็อกที่ดินรัฐ สร้างที่อยู่อาศัยผู้มีรายได้น้อย

โยธิตา สิงหาราม เครือข่ายสภาริมราง จ.ขอนแก่น กล่าวว่า เราต้องการเจตจำนงการเมืองอันแน่วแน่ โดยเสนอให้ทุกพรรคบรรจุนโยบายสิทธิในที่อยู่อาศัยเป็นนโยบายหลัก ซึ่งเป็นสิทธิขั้นพื้นฐานที่รัฐต้องจัดหาให้ทุกคนมีที่อยู่อาศัยอย่างปลอดภัยและต้องบรรจุไว้ในรัฐธรรมนูญ โดยมีข้อเสนอ 6 ข้อประกอบด้วย 1.ต้องบรรจุสิทธิในที่อยู่อาศัยไว้ในรัฐธรรมนูญ 2.ขยายโมเดลที่ทำได้จริง เช่น โครงการห้องเช่าคนละครึ่ง และโครงการห้องเช่าราคาถูก 3.ปลดล็อกที่ดินรัฐ เพื่อสร้างที่อยู่อาศัยสำหรับผู้มีรายได้น้อยและคนไร้บ้าน 4.การจัดตั้งกองทุนหลักประกันความมั่นคงเพื่อป้องกันการไร้บ้าน 5 .ปฏิรูปงบประมาณท้องถิ่นให้ยึดตามการใช้ชีวิตจริง และปรับปรุงอำนาจหน้าที่ให้สามารถดำเนินการที่อยู่อาศัย สำหรับคนมีรายได้น้อย และ6. ยกระดับศูนย์คุ้มครองคนไร้ที่พึ่งสู่การบริหารจัดการร่วมกันของภาคประชาสังคม

ทันตา เลาวิลาวัณยกุล เครือข่ายพนักงานบริการทางเพศ (เอ็มพาวเวอร์)  กล่าวว่า มีพนักงานบริการทางเพศหลายแสนคนในประเทศ และได้ผลกระทบจากกฎหมายปราบปรามการค้าประเวณี ทั้งนี้ตลอด 40 ปีที่ผ่านมาเครือข่ายได้ต่อสู้มาโดยตลอดเพราะสิ่งเหล่านี้ทำให้เข้าไม่ถึงสิทธิการเป็นแรงงาน ความยุติธรรม และไม่ได้รับโอกาสใด ๆ จึงมีข้อเสนอต่อพรรคการเมืองดังนี้ 1. ยกเลิกพ.ร.บ.ป้องกันและปราบปรามการค้าประเวณี 2539 (ยกเลิกความผิดทางอาญา) 2. จัดทำร่างพ.ร.บ.คุ้มครองผู้ให้บริการทางเพศ รับรองการทำงาน และให้คุ้มครองผู้ใช้บริการ จดเบียนผู้ประกอบการ (ไม่ใช่พนักงานบริการ) และ3.การมีส่วนร่วมในการกำหนดกฎหมาย และนโยบายที่เกี่ยวข้องกับพนักงานบริการทางเพศ

โดยในช่วงท้ายของการนำเสนอเครือข่ายภาคประชาชน กป .อพช .ได้ส่งมอบข้อเสนอต่อตัวแทนพรรคการเมืองทั้ง 10 พรรค และเปิดเวทีให้ตัวแทนพรรคการเมืองได้ให้สัตยาบันกับภาคประชาชนในการผลักดันข้อเสนอหากได้เป็นรัฐบาล พร้อมประกาศการติดตามนโยบายที่ได้เสนอทุกพรรคการเมืองไป พร้อมรณรงค์ 8 กุมภากาเห็นชอบ