แนวทางการปรับแผนพัฒนากำลังผลิตไฟฟ้าของประเทศไทยฉบับใหม่ หรือ PDP 2026 กำลังเปลี่ยนกรอบแนวคิดด้านพลังงานของประเทศ จากเดิมที่เน้นเพียงความมั่นคงและราคาถูกบนฐานฟอสซิล ไปสู่การชู "พลังงานสะอาด" เป็นแต้มต่อทางเศรษฐกิจเพื่อรับมือกับกำแพงภาษีคาร์บอน (CBAM) และคลื่นการลงทุนระลอกใหม่อย่าง Data Center และ AI
โดยประเทศไทยที่ต้องเน้น 3 แกนยุทธศาสตร์เปลี่ยนผ่านสู่การปฏิบัติจริง ได้แก่ 1.พลิกโครงสร้างกำลังผลิตสู่พลังงานสะอาดขั้นต่ำ 65% 2.เปลี่ยนผ่านผู้บริโภคสู่ Prosumer และระบบอัจฉริยะ และ 3.ชู SMR 9,000 เมกะวัตต์ ทางรอดอุตสาหกรรมยุคใหม่
โดย นายวัฒนพงษ์ คุโรวาท ผู้อำนวยการสำนักงานนโยบายและแผนพลังงาน (สนพ.) ได้กล่าวในงานเสวนาหัวข้อ “ส่องแผนพลังงานไทย : สู่เป้าหมาย Net Zero” ในงานสัมมนา “NEW ENERGY FOR THAILAND เปลี่ยนผ่านพลังงาน เดิมพันอนาคตไทย” ที่มติชนจัดขึ้นว่า ล่าสุดการจัดทำแผนพัฒนากำลังผลิตไฟฟ้าของประเทศไทย (PDP 2026) ได้ข้อสรุปและตกผลึกเรียบร้อยแล้ว หลังจากใช้เวลาพิจารณาร่วมกับคณะอนุกรรมการและผู้ทรงคุณวุฒิรวม 22 ครั้ง เพื่อให้สอดรับกับการเปลี่ยนแปลงของรัฐบาล เศรษฐกิจ และภูมิรัฐศาสตร์ โดยเตรียมเปิดรับฟังความคิดเห็นจากประชาชนและผู้เกี่ยวข้องในวันที่ 8 ก.ย.2569 นี้
นายวัฒนพงษ์ กล่าวว่า ระบบไฟฟ้าของประเทศไทยในปัจจุบันเปลี่ยนไปจากอดีตอย่างสิ้นเชิง จากเดิมที่ภาครัฐเป็นผู้จัดหาหลัก แต่แผน PDP 2026 จะมองภาพรอบด้านเพื่อรองรับความท้าทายใหม่ๆ โดยเฉพาะการเติบโตของ Prosumer และ EV ซึ่งผู้ใช้ไฟฟ้าเปลี่ยนบทบาทมาเป็นผู้ผลิตและใช้เอง (Prosumer) ผ่านการติดตั้งโซลาร์และแบตเตอรี่ ประกอบกับกระแสรถยนต์ไฟฟ้า (EV) ที่เติบโตอย่างก้าวกระโดด ซึ่งในอนาคต EV จะสามารถจ่ายไฟกลับเข้าสู่ระบบได้ด้วย (V2G)
ทั้งนี้ แม้ดีมานด์การใช้ไฟฟ้าของประเทศจะไม่เติบโตสูงมาก แต่กำลังการผลิตไฟฟ้าตามแผน PDP 2026 จะเพิ่มขึ้นอย่างก้าวกระโดด จากแผนเดิมราว 77,000 เมกะวัตต์ สู่ระดับประมาณ 200,000 เมกะวัตต์ เนื่องจากต้องเผชิญข้อจำกัดด้านสภาพภูมิอากาศของพลังงานหมุนเวียน และมีสัดส่วนพลังงานสะอาดอย่างน้อย 65% ในขณะที่โรงไฟฟ้าก๊าซธรรมชาติจะทำหน้าที่เป็นโรงไฟฟ้าฐาน (Firm) และ Transition Fuel ในสัดส่วนประมาณ 11%
ขณะที่เทคโนโลยีแห่งอนาคต เช่น SMR (เครื่องปฏิกรณ์นิวเคลียร์ขนาดเล็ก) ตั้งเป้าไว้ที่ 9,000 เมกะวัตต์ในช่วงปลายแผน (เริ่มต้นทดลองที่ 300 เมกะวัตต์), ไฮโดรเจน (หลังปี 2040), CCS, ระบบกักเก็บพลังงาน (Battery Energy Storage), Smart Grid รวมถึงระบบกระจายศูนย์อย่าง Virtual Power Plant (VPP) และ Demand Response (DR)
ด้าน นายนที สิทธิประศาสน์ ประธานกลุ่มอุตสาหกรรมพลังงานหมุนเวียน สภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย (ส.อ.ท.) เปิดเผยว่า SMR สามารถเข้ามาเป็นทางเลือกสำคัญในการผลิตไฟฟ้าควบคู่กับความร้อนและไอน้ำ (Cogeneration) ซึ่งปัจจุบันภาคอุตสาหกรรมส่วนใหญ่ยังต้องพึ่งพาก๊าซธรรมชาติเป็นหลัก และบทเรียนราคาแพงจากวิกฤตสงคราม เมื่อ LNG นำเข้าสร้างความเสี่ยงใหญ่ แม้ก๊าซธรรมชาติจากอ่าวไทยจะมีต้นทุนไม่สูงและเป็นทรัพยากรภายในประเทศ แต่ด้วยปริมาณที่จำกัดทำให้ไทยต้องหันมานำเข้าก๊าซธรรมชาติเหลว (LNG) เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง
จากบทเรียนต่างๆ การบรรจุ SMR เข้าไปในแผน PDP 2026 ด้วยเป้าหมายรวม 9,000 เมกะวัตต์ ถือเป็นการเตรียมความพร้อมรองรับความต้องการของนิคมอุตสาหกรรม โดยจำลองจากต้นแบบความสำเร็จในต่างประเทศ เช่น ประเทศจีนที่มีการก่อสร้าง SMR ริมทะเลเพื่อป้อนพลังงานให้พื้นที่อุตสาหกรรมแห่งใหม่ ซึ่งเฟสเริ่มต้นที่ 300 เมกะวัตต์ในช่วงแรก เพื่อทดลองระบบและเตรียมความพร้อมด้านกฎหมายโครงสร้างพื้นฐานนิวเคลียร์ ก่อนจะทยอยเพิ่มกำลังผลิตในช่วง 5-10 ปีถัดไปตามความเหมาะสม
ท้ายที่สุด ความสำเร็จของแผน PDP 2026 ไม่ได้วัดกันที่ตัวเลขกำลังการผลิตบนหน้ากระดาษ แต่วัดจากความร่วมมือของทุกภาคส่วนในการลงมือปฏิบัติจริง และเวทีรับฟังความคิดเห็นสาธารณะในวันที่ 8 ก.ย.2569 นี้ จะเป็นหมุดหมายสำคัญที่เปิดให้คนไทยร่วมกันกำหนดอนาคตความมั่นคงทางพลังงานและความยั่งยืนของเศรษฐกิจไทยในระยะยาว.
ณัฐวัฒน์ หาญกล้า
ข่าวที่เกี่ยวข้อง
โค้งสุดท้ายท่องเที่ยวไทย
สถานการณ์อุทกภัย น้ำป่าไหลหลากและดินถล่มในจังหวัดน่าน ยังคงเป็นโจทย์สำคัญที่รัฐบาลต้องเร่งบริหารจัดการ ทั้งในมิติการช่วยเหลือประชาชน การฟื้นฟูพื้นที่ และการเยียวยาความเสียหาย โดย นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย ได้กำชับทุกส่วนราชการเร่งให้ความช่วยเหลือประชาชนที่ได้รับผลกระทบ เพื่อบรรเทาความเดือดร้อนและทำให้ประชาชนสามารถกลับมาใช้ชีวิตได้ตามปกติโดยเร็วที่สุด พร้อมเน้นย้ำว่า กระบวนการเยียวยาจะต้องดำเนินการอย่างรวดเร็ว ครอบคลุมความเดือดร้อน และไม่ปล่อยให้ผู้ประสบภัยต้องรอการช่วยเหลือเป็นเวลานาน
อ้อยพลังขับเคลื่อนโลกอย่างยั่งยืน
อุตสาหกรรมอ้อยและน้ำตาลทรายถือเป็นเส้นเลือดใหญ่ที่ขับเคลื่อนเศรษฐกิจไทยอย่างสำคัญในแต่ละปีอุตสาหกรรมนี้สามารถสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจและโกยรายได้เข้าประเทศสูงถึงปีละประมาณ 2 แสนล้านบาท
กุญแจสู่การเติบโตของ Solar Rooftop
หลายปีที่ผ่านมาการพูดถึง ‘โซลาร์ รูฟท็อป’ (Solar Rooftop) ในประเทศไทยมักวนเวียนอยู่กับเรื่องประสิทธิภาพของแผง เทคโนโลยีอินเวอร์เตอร์ หรือระยะเวลาคืนทุน แต่เมื่อพลังงานสะอาดกำลังก้าวเข้าสู่ช่วงเติบโตอย่างจริงจัง คำถามสำคัญอาจไม่ใช่ว่าเทคโนโลยีพร้อมหรือไม่ หากเป็นประชาชนสามารถเข้าถึงเทคโนโลยีนั้นได้มากเพียงใด
แนะSMEคว้าโอกาส3ปีทอง
แม้สงครามการค้าระหว่างมหาอำนาจ สหรัฐ และ จีน อาจจะดูผ่อนคลายลง แต่ความจริงคือ การแข่งขันกำลังเข้าสู่เฟสใหม่ ย้ายสนามแข่งขันจากกำแพงภาษีเป็นการแยกห่วงโซ่อุปทาน การเร่งพัฒนาเทคโนโลยี และการช่วงชิงความได้เปรียบทางเศรษฐกิจ แม้จะเป็นความเสี่ยงของผู้ประกอบการไทย แต่ก็ถือเป็น โอกาส สำหรับธุรกิจที่ปรับตัวได้เร็ว โดยเฉพาะ 3 ปีจากนี้ไป ถูกมองเป็นช่วงเวลาเปลี่ยนผ่านสำคัญของเศรษฐกิจโลก เมื่อสหรัฐเร่งลดการพึ่งพาจีน ขณะที่จีนเดินหน้าสร้างแต้มต่อใหม่ผ่านเทคโนโลยีและตลาดเกิดใหม่ ท่ามกลางการจัดระเบียบห่วงโซ่อุปทานโลกครั้งใหญ่ สร้างสมดุลใหม่ของการค้าโลก
แผนแก้ปัญหาคนไม่ตรงกับงาน
ในสังคมไทย เสียงสะท้อนจากทั้งฝั่งผู้ประกอบการและเด็กจบใหม่มักไปในทางเดียวกันคือ "เรียนมาไม่ได้ใช้ ที่ต้องใช้ไม่ได้เรียน" ด้วยปัญหาในกระบวนการทำงาน อันดับแรกๆ คือหลักสูตรในระดับอุดมศึกษาของไทยจำนวนมากมักตามหลังเทคโนโลยีและเทรนด์ธุรกิจโลกอย่างน้อย 3-5 ปี การเรียนการสอนเน้นทฤษฎีในเชิงตำรา ทำให้เมื่อบัณฑิตก้าวเข้าสู่โลกการทำงานจริง องค์กรต้องเสียเวลาและงบประมาณมหาศาลในการ Re-train หรือนับหนึ่งใหม่
โจทย์ใหญ่PDP2026เมื่อผู้ใช้กลายเป็นผู้ผลิต
“ภาวะโลกร้อน” ส่งผลให้เกิดการเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศ และยังมีส่วนสำคัญทำให้เกิดกระแสการเปลี่ยนแปลงด้านพลังงานไปทั่วโลก จากการใช้ฟอสซิลเป็นเชื้อเพลิงหลัก ไปสู่การใช้เชื้อเพลิงที่เกิดจากพลังงานหมุนเวียน ขณะนี้ทั่วโลกต่างก็ให้ความสำคัญกับเรื่องดังกล่าว โดยเฉพาะประเทศไทย รัฐบาลมีนโยบายที่จะมุ่งเน้นการปรับทิศทางพลังงานของประเทศให้มีความมั่นคง ควบคู่กับความยั่งยืนและการเติบโตทางเศรษฐกิจ โดยให้ความสำคัญกับการส่งเสริมพลังงานสะอาดและพลังงานหมุนเวียนเพื่อลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม