ถ้าเศรษฐกิจมะกันเข้าภาวะ ‘ถดถอย’ เราก็หลบหลีกยาก

จึงสมควรที่ประชาชนคนไทย...และรัฐบาลไทย...ต้องรับฟัง

ดร.กอบศักดิ์เตือนว่า สภาวะเศรษฐกิจถดถอย หรือ Recession ในสหรัฐ อาจมาเร็วกว่าที่เราคิด

โดยท่านอ้างถึง Fed Atlanta ผ่านโมเดล GDPNow ได้ปรับลดประมาณการของ GDP Q2 ของสหรัฐ ว่าจะอยู่ที่ -2.1%

จากเดิมเมื่อปลายเดือนพฤษภาคม ที่ยังคาดไว้ว่าจะขยายตัวได้ 2%

รวมเป็นการเหวี่ยงลงถึง 4%

สะท้อนภาวะเศรษฐกิจของสหรัฐที่จริงๆ แล้วอาจจะผลิกผัน ชะลอลงกว่าที่ตลาดคาดไว้มากไปเรียบร้อยแล้ว

หาก GDP ออกมาติดลบจริงในไตรมาสนี้ จะทำให้เป็นไตรมาสที่ 2 ที่เศรษฐกิจสหรัฐติดลบ ซึ่งหมายความต่อไปว่าสหรัฐได้เข้าสู่ Technical Recession

ทั้งนี้ การปรับลดประมาณการลงของ Fed Atlanta เป็นผลจากข้อมูลเศรษฐกิจสหรัฐที่ออกมาต่ำกว่าคาดในช่วง 1 เดือนที่ผ่านมา เช่น

- ตัวเลข Manufacturing ISM Report on Business

- ตัวเลข Construction Report

- ตัวเลขความเชื่อมั่นของผู้บริโภค

- ตัวเลข Housing starts

- ตัวเลข Inventory Investment

สอดคล้องกับการปรับลดประมาณการของสถาบันการเงินและสำนักวิเคราะห์เศรษฐกิจต่างๆ ที่กังวลใจมากขึ้นเรื่อยๆ กับภาวะเศรษฐกิจของสหรัฐ และต่างคิดกันว่า โอกาสการเกิด Recession ในสหรัฐกำลังเพิ่มขึ้น แม้ท่านประธานเฟดจะยังพูดว่า "เศรษฐกิจสหรัฐยังแข็งแกร่ง"

หลายคนมีคำถามต่อไปว่า หากเกิด Recession แล้ว จะยาวนานแค่ไหน?

ในประเด็นนี้ Reuters เคยรวบรวมข้อมูลไว้อย่างน่าสนใจในภาพด้านล่าง

ปกติแล้ว Recession จะใช้เวลาระหว่าง 2-6 ไตรมาส

ที่สั้นสุดก็คือ หลังเกิดโควิดที่กินเวลาแค่ 2 เดือน

แต่ปกติแล้วจะใช้เวลา 3-4 ไตรมาส

ยกเว้นช่วงปี 2008-2009 ที่ Recession ยาวนานถึง 6 ไตรมาส และใช้เวลาต่อไปอีกประมาณ 4-5 ปี กว่าเศรษฐกิจจะกลับมาฟื้นเป็นปกติ

เพราะในครั้งนั้น สหรัฐมีปัญหาจาก Balance sheet จึงต้องใช้เวลาในการสะสาง

ช่วงปี 1981-1982 ที่เป็นผลจากการต่อสู้เงินเฟ้อของเฟด

ช่วงปี 1973-1975 ที่เป็นผลจากราคาน้ำมันที่พุ่งพรวดพราด หรือ Oil shocks 

ดร.กอบศักดิ์บอกว่าด้วยเหตุนี้ หากเราจะต้องประเมินคร่าวๆ ว่าหากเกิด Recession ในรอบนี้ จะใช้เวลายาวนานแค่ไหน คงต้องบอกว่า อาจจะใช้เวลาพอสมควร (ประมาณ 4-5 ไตรมาส) 

เช่น ช่วงปี 1973-1975 และปี 1981-1982 ที่เฟดต้องจัดการเงินเฟ้อสูงให้ลงมาเป็นปกติ 

อย่างไรก็ตาม เมื่อเงินเฟ้อลดลงแล้ว เศรษฐกิจสหรัฐน่าจะสามารถฟื้นตัวได้ดี เนื่องจากรอบนี้ไม่ได้มีปัญหาใน Balance sheet เหมือนช่วงวิกฤต Subprime ในปี 2008

จึงต้องลุ้นกันปลายเดือนนี้ ในวันที่ 28 กรกฎาคมว่า ตัวเลขจริงจะออกมาเท่าไร และโมเดล GDPNow ของ Fed Atlanta จะแม่นหรือไม่

ถ้าอเมริกาถดถอย ยุโรปจะหลีกหนีชะตากรรมทำนองเดียวกันได้หรือ

ดร.กอบศักดิ์แสดงความกังวลว่าเงินเฟ้อ Eurozone เดือนมิถุนายน พุ่งเป็น 8.6% แล้ว

เพิ่มจากเดือนที่แล้ว 8.1% สูงสุดนับแต่มีเงิน Euro เป็นต้นมา

สะท้อนว่าปัญหาเงินเฟ้อที่ยัง Peak ได้อีก

ทำให้น่าติดตามว่า ภูมิภาคอื่นๆ เช่น สหรัฐ เอเชีย และไทยจะเป็นเช่นเดียวกันหรือไม่ (ซึ่งจะมีนัยต่อการขึ้นดอกเบี้ยต่อไป)

ทั้งนี้ ที่น่าสนใจอีกประการก็คือ องค์ประกอบด้านพลังงานที่ยังเพิ่มขึ้นถึง 41.9% จากการที่ยุโรปต้องทดแทนพลังงานฟอสซิลราคาถูกจากรัสเซียด้วยพลังงานอื่นๆ ที่แพงขึ้น

ส่วนด้านอาหารสด เช่น ผักและผลไม้ เพิ่มขึ้น 11.1% จากต้นทุนราคาปุ๋ยที่สูงขึ้น

ท้ายสุดเป็นที่น่าสังเกตว่า จากสมาชิกของกลุ่ม Eurozone 19 ประเทศ ขณะนี้มีถึง 10 ประเทศหรือครึ่งหนึ่ง ที่มีอัตราเงินเฟ้อประมาณ 10% หรือสูงกว่า

เช่น เนเธอร์แลนด์ สเปน ลักเซมเบิร์ก เบลเยียม กรีซ เป็นต้น โดยที่เอสโตเนียมีอัตราเงินเฟ้อสูงถึง 22%

การที่เงินเฟ้อในประเทศสมาชิกแตกต่างกันขนาดนี้ จะมีนัยในระยะต่อไปกับระบบเงินยูโรและเศรษฐกิจของประเทศเอสโตเนีย ลิทัวเนีย ลัตเวีย ที่มีเงินเฟ้อสูง จากการที่ต้นทุนการผลิตในประเทศเหล่านี้เพิ่มขึ้นมากกว่าประเทศอื่นๆ ในยูโรโซน

แนวทางการวิเคราะห์และคำเตือนของ ดร.กอบศักดิ์ จึงควรจะได้รับความสนใจจากทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้อง

เพราะปฏิเสธไม่ได้ว่าศึกครั้งนี้หนักเก่าที่ใครจะคาดคิดมาก่อนได้.