สงครามยูเครนเปิดเส้นทางซื้อขาย พลังงานใหม่ๆ แบบคาดไม่ถึง

เฉพาะจีนประเทศเดียว ควักกระเป๋าจ่ายเงินไป 18,900 ล้านดอลลาร์เพื่อซื้อน้ำมัน ก๊าซ และถ่านหินของรัสเซียในช่วง 3 เดือนจนถึงสิ้นเดือนพฤษภาคม

ซึ่งเพิ่มขึ้นเกือบสองเท่าของปริมาณที่ซื้อเมื่อปีที่แล้ว

ขณะที่อินเดียจ่าย 5.1 พันล้านดอลลาร์ในช่วงเวลาเดียวกัน

โดยรวมแล้ว รัสเซียมีรายได้เพิ่มขึ้น 13,000 ล้านดอลลาร์จากอินเดียและจีนจากการขายพลังงานเมื่อเทียบกับช่วงเวลาเดียวกันของปีที่แล้ว

การคว่ำบาตรของชาติตะวันตกต่อการขายพลังงานของรัสเซียที่โยงกับสงครามกับยูเครนมีผล “บูมมาแรง” ต่อผู้สั่งการเอง

เพราะยักษ์ใหญ่อย่างอินเดียและจีนแย่งชิงสินค้าโภคภัณฑ์จากมอสโกอย่างคึกคัก...และยังแถมด้วยได้ราคาพิเศษที่ต่ำกว่าตลาดโลกปกติอีกด้วย

มาถึงวันนี้ ทั้งสองประเทศมีสัดส่วนคิดเป็น 50% ของการส่งออกน้ำมันทางทะเลของรัสเซีย

เท่ากับบ่อนทำลายความพยายามของสหรัฐฯ และสหภาพยุโรปที่จะลงโทษรัสเซีย

เอาเข้าจริงๆ ก็ไม่ได้ผลตามประสงค์

Bloomberg Economics คาดการณ์ว่าในปีนี้ปีเดียว รัสเซียจะได้รับรายได้ 285,000 ล้านดอลลาร์จากยอดขายน้ำมันและก๊าซที่เพิ่มขึ้น

ผลจากมาตรการคว่ำบาตรส่งผลให้ราคาพลังงานทั่วโลกพุ่งพรวดพราด เป็นผลจากอุปทานที่ตึงตัว ส่งผลไปดันภาวะเงินเฟ้อที่ร้อนแรงอย่างคาดไม่ถึง

ขณะที่รัสเซียกำลังได้รับ “ส้มหล่น” มหาศาลจากการส่งออกพลังงานในช่วงนี้ แต่รายงานล่าสุดของ Bloomberg ชี้ให้เห็นว่าแนวโน้มนี้อาจจะไม่สามารถรักษาระดับเดิมได้อีกต่อไป

การขนส่งสินค้าไปยังเอเชียลดลงมากกว่า 15% จากระดับสูงสุดในเดือนพฤษภาคม

อันเป็นสัญญาณบ่งชี้ว่าความต้องการหรืออุปสงค์อาจจะกำลังลดลง

นั่นแปลว่าจะต้องมีการเกาะติดสถิติการซื้อขายพลังงานระหว่างรัสเซียกับจีนและอินเดียต่อไปอีกหลายเดือนจึงจะได้ภาพที่แม่นยำ

ผมได้ข่าวอีกกระแสหนึ่งที่น่าสนใจไม่น้อยไปกว่ากันว่าผลิตภัณฑ์น้ำมันของรัสเซียอาจมุ่งสู่ซาอุดีอาระเบียผ่านทางอียิปต์มากขึ้น

สำนักข่าว Bloomberg เจ้าเดียวกันรายงานว่าซาอุดีอาระเบียรับน้ำมันสำหรับโรงไฟฟ้า 3.2 ล้านบาร์เรลจากอียิปต์ในเดือนที่ผ่านมา

เป็นระดับสูงสุดในรอบ 6 ปี

ในขณะเดียวกันการนำเข้าเชื้อเพลิงของอียิปต์จากรัสเซียก็เพิ่มสูงขึ้นเป็น 1.8 ล้านบาร์เรล

นักวิเคราะห์บางค่ายบอกว่าปริมาณผลิตภัณฑ์น้ำมันของรัสเซียที่เพิ่มสูงขึ้นดูเหมือนจะส่งถึงซาอุดีอาระเบียผ่านอียิปต์

ก่อนหน้ารัสเซียจะบุกยูเครนนั้น อียิปต์เป็นฝ่ายส่งออกเชื้อเพลิงไปยังซาอุดีอาระเบีย

ทุกวันนี้ ซาอุดีอาระเบียได้รับเชื้อเพลิงสำหรับโรงไฟฟ้าจากอียิปต์ 3.2 ล้านบาร์เรลในเดือนที่ผ่านมา

การส่งออกที่เพิ่มขึ้นนั้นเกิดขึ้นเนื่องจากซาอุดีอาระเบียมักจะเพิ่มความต้องการเชื้อเพลิงในช่วงฤดูร้อนเพราะอุณหภูมิที่แผดเผาทำให้ความต้องการพลังงานเพิ่มขึ้น

เส้นทางลำเลียงบนเส้นทางนี้น่าสนใจ

ขั้นแรก รัสเซียส่งถังน้ำมันไปยังท่าเทียบเรือ Ain Sukhna ของอียิปต์ในทะเลแดง เพราะ Aramco Trading มีที่เก็บของเพียงพอ

จากนั้นก็ส่งไปยังท่าเรือตะวันตกในดินแดนซาอุดีอาระเบีย

นักข่าวสอบถามเจ้าหน้าที่ซาอุดีอาระเบียและอียิปต์เรื่องนี้ว่าจริงแท้แค่ไหนหรือไม่

ไม่ได้รับคำตอบที่ชัดเจนแต่อย่างไร

หรืออาจจะเป็นเพราะความละเอียดอ่อนของเส้นทางใหม่นี้ในภาวะสงครามยูเครนก็ได้

แม้สหรัฐฯ ได้กำหนดให้มีการคว่ำบาตรน้ำมันของรัสเซีย และสหภาพยุโรปกำลังยุติการห้ามบางส่วน แต่ไม่มีมาตรการคว่ำบาตรโดยตรงที่จะหยุดอียิปต์ไม่ให้นำเข้าได้

จากนั้น อียิปต์ก็สามารถนำผลิตภัณฑ์น้ำมันของรัสเซียส่งขายไปยังประเทศเพื่อนบ้าน

แวดวงภายในวิเคราะห์ว่าการเคลื่อนไหวแบบนี้ช่วยให้รัสเซียหลีกเลี่ยงความพยายามในการปิดบังรายได้จากการส่งออกพลังงาน

เพราะได้เจอผู้ซื้อที่กระตือรือร้นคือจีนและอินเดียแล้ว

“ซาอุดีอาระเบียได้เพิ่มการนำเข้าน้ำมันเชื้อเพลิงของรัสเซียอย่างเป็นกอบเป็นกำเพราะไม่มีการคว่ำบาตรที่ขัดขวางไม่ให้สิ่งนี้เกิดขึ้น” Peter La Cour นักวิเคราะห์น้ำมันจาก Energy Aspects บอก Bloomberg

"น้ำมันเชื้อเพลิงของรัสเซียเป็นบาร์เรลที่ถูกที่สุดสำหรับความต้องการในการผลิตกระแสไฟฟ้าของซาอุดีอาระเบียและสมเหตุสมผลทางเศรษฐกิจ”

อินเดียสามารถเดินเกมการทูตได้อย่างแนบเนียน...คบได้ทั้งกับฝั่งมอสโกและวอชิงตัน

เมื่อเร็วๆ นี้นายกรัฐมนตรีนเรนทรา โมดี ผู้นำอินเดียได้ยกหูโทรศัพท์พูดคุยกับประธานาธิบดีวลาดิเมียร์ ปูติน ของรัสเซียเพื่อย้ำถึงจุดยืนของอินเดียต่อสถานการณ์ในยูเครน

และย้ำว่าอยากจะให้รัสเซียกับยูเครนเจรจาด้วยวิถีทางการทูต 

รายงานข่าวบอกว่าในการสนทนากันนั้นโมดีและปูตินยังหารือกันถึงประเด็นต่างๆ ของโลก รวมถึงเรื่องพลังงาน และตลาดอาหาร ตลอดจนแลกเปลี่ยนแนวคิดเกี่ยวกับการค้าทวิภาคีในด้านสินค้าเกษตร, ปุ๋ย และยา

ทั้งสองผู้นำคุยกันเพียงไม่กี่วันหลังโมดีได้รับเชิญให้เข้าร่วมการประชุมสุดยอดผู้นำกลุ่มประเทศอุตสาหกรรมชั้นนำของโลก 7 ชาติ หรือ G7 ที่ประเทศเยอรมนี ท่ามกลางบรรยากาศตึงเครียดของโลกและวิกฤตยูเครน

ระหว่างการประชุม G7 นายกรัฐมนตรีอินเดีย เรียกร้องแนวทางการเจรจาและการทูตเหมือนกัน

โมดีย้ำว่าผลกระทบจากสถานการณ์ภูมิรัฐศาสตร์ ไม่ได้จำกัดอยู่ในยุโรป แต่ทำให้ราคาพลังงานและธัญพืชพุ่งขึ้น ส่งผลกระทบต่อทุกประเทศ

โมดีทิ้งท้ายว่าปัญหาที่หนักเป็นการเฉพาะอย่างยิ่งด้านพลังงาน และความมั่นคงในกลุ่มประเทศกำลังพัฒนาตกอยู่ในความเสี่ยง

นายกฯ อินเดียย้ำความวิตกกังวลต่อความมั่นคงทางอาหาร ท่ามกลางความขัดแย้งในยูเครน

เรียกว่าโมดีได้ทั้งขึ้นทั้งล่อง...การทูตภารตะส่งผลให้บทบาทของอินเดียโดดเด่นและน่าอิจฉาระดับโลกกันเลยทีเดียว.