โจโควีกับการแข่งขันของ มหาอำนาจในภูมิภาค

คณะมนตรีความมั่นคงของสหประชาชาติก็ไร้ประสิทธิภาพเพราะในบรรดา 5 ประเทศสมาชิกถาวรนั้นต่างก็ล้วนมีอำนาจ “วีโต้” ทั้งสิ้น

ชาติใดชาติหนึ่งใน 5 ชาตินี้ยกมือค้านเท่านั้น มติใด ๆ ก็มีอันต้องตกไป

การมองการเมืองเรื่องยุ่ง ๆ ในสายตาของโจโควีในการให้สัมภาษณ์สำนักข่าว Bloomberg เมื่อสัปดาห์ก่อนจึงน่าสนใจ เพราะเขาตอบคำถามเรื่องที่ผู้คนอยากรู้มุมมองของอินโดฯในจังหวะนี้มาก

ผมเก็บเอาถาม-ตอบบางตอนมาให้ได้อ่านเพื่อทำความเข้าใจกับวิธีคิดของผู้นำอินโดฯ เพื่อนเราในอาเซียนที่มีบทบาทน่าตื่นตาตื่นใจมากขึ้นทุกที

ถาม: คุณอยู่ตรงกลางของการต่อสู้ระหว่างสหรัฐฯ-จีนเพื่อแย่งชิงอิทธิพลในเอเชีย การตัดสินใจของประธานสภาฯเปโลซีของสหรัฐฯ ที่จะไปเยือนไต้หวันนั้นฉลาดหรือมีความรับผิดชอบหรือไม่?

โจโควี: การแย่งชิงกันของประเทศใหญ่นั้นน่าเป็นห่วงอย่างยิ่ง เราต้องการให้ภูมิภาคนี้มีเสถียรภาพ สันติสุข เพื่อสร้างการเติบโตทางเศรษฐกิจ และผมคิดว่าไม่เพียงแต่ในอินโดนีเซียเท่านั้นที่คิดอย่างนี้ ประเทศอื่น ๆ ในเอเชียก็ต้องการสิ่งเดียวกันด้วย

ถาม: มีความกังวลว่าความขัดแย้งในไต้หวันจะขยายไปสู่ทะเลจีนใต้ ซึ่งอินโดนีเซียมีการอ้างสิทธิ์ในอาณาเขตเป็นจำนวนมาก จุดยืนของคุณคืออะไร?

โจโควี: เราต้องการให้ภูมิภาคนี้สงบสุข ไม่ควรมาถึงจุดที่ความตึงเครียดเพิ่มขึ้นจนมีผลกระทบต่อการเติบโตทางเศรษฐกิจ และก็จะส่งผลต่อความอยู่ดีกินดีของประชาชนของเรา

ในความคิดของผม สิ่งสำคัญคือต้องมีพื้นที่สำหรับการพูดคุยระหว่างผู้นำ โดยเฉพาะอย่างยิ่งผู้นำของประเทศใหญ่ๆ

สถานการณ์ทั่วโลกทุกวันนี้อยู่ในภาวะยุ่งยากมากและไม่ควรมีปัญหาที่ไม่จำเป็นเพิ่มเติม เรากำลังเผชิญกับวิกฤตอาหารและวิกฤตด้านพลังงานที่ไม่ได้รับการแก้ไข และโรคระบาดยังคงมีอยู่ในบางประเทศ

ถาม: หากแนนซี่ เพโลซีต้องการยืนหยัดต้านจีนจริงๆ เธอควรมาเจรจาเรื่องการค้าไม่ใช่หรือ?

โจโควี: แนวทางที่ดีในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้คือแนวทางทางเศรษฐกิจ

เราหวังในเรื่องนี้เพราะสถานการณ์ทางเศรษฐกิจที่นี่ยังไม่ฟื้นตัวและเราต้องการการเติบโตทางเศรษฐกิจ หากเราถูกขอให้ทำอย่างอื่นที่ไม่เกี่ยวกับปากท้อง เราก็จะต้องปฏิเสธ เพราะสิ่งที่เราต้องการคือการค้าที่เป็นประโยชน์ร่วมกัน สิ่งที่เราต้องการคือการลงทุนที่สนับสนุนความเป็นอยู่ที่ดีของสังคมเรา

นี่เป็นแนวทางที่จำเป็นต้องได้รับการกระตุ้นขึ้นมาใหม่ เนื่องจากเป็นที่ต้องการของประเทศต่างๆ ในเอเชียเหมือนกัน  รวมทั้งอินโดนีเซีย

เป็นการลงทุนอะไรหรือ? ถ้ามาจากประเทศจีนเรายินดี ถ้ามาจากอเมริกาก็ยินดีครับ เราจะไม่จู้จี้จุกจิกับเรื่องนี้

ถาม: คุณเป็นหนึ่งในไม่กี่คนที่ได้พบกับประธานาธิบดีสี จิ้นผิงเมื่อเร็วๆ นี้ เขาตอบรับคำเชิญของคุณให้เข้าร่วมการประชุมสุดยอด G-20 ด้วยตนเองหรือไม่

โจโควี: สีจิ้นผิงจะมา

ถาม: แล้ววลาดิเมียร์ ปูตินล่ะ?

โจโควี: ประธานาธิบดีปูตินก็ได้บอกผมว่าเขาจะมา

ถาม: การประชุมสุดยอดG-20 มีประโยชน์อะไรหรือ? อินโดนีเซียสามารถคาดหวังอะไรได้บ้างในฐานะเจ้าภาพ?

โจโควี: ใช่ ดีกว่ามีความขัดแย้งอย่างเปิดเผย ควรมีเวทีสนทนาเช่น G-20 จะดีกว่า

หากมีพื้นที่สำหรับการสนทนา เราสามารถพูดคุยและหวังว่าจะมีแนวทางแก้ไข นี่คือสิ่งที่เราต้องการ นี่คือเหตุผลที่เรามีพื้นที่สำหรับการพูดจาหารือ

เราไม่ต้องการเพิ่มความขัดแย้งหรือปัญหาแต่เพื่อแก้ไขปัญหา ต้องมีการสื่อสารแม้ว่าจะไม่จำเป็นต้องแก้ปัญหาได้เสมอไปก็ตาม

ถาม: คุณสั่งหยุดการส่งออกสินค้าโภคภัณฑ์ที่เป็นวัตถุดิบหลายรายการ อะไรจะเกิดขึ้นต่อไป? คุณจะหยุดการส่งออกนิกเกิลหรือไม่?

โจโควีซ: ผมจะยกเอานิกเกิลเป็นตัวอย่าง เมื่อเราส่งออกนิกเกิลเมื่อ 4-5 ปีที่แล้ว มีมูลค่าเพียง 1.1 พันล้านดอลลาร์ แต่เมื่อเราปรับให้เป็น downstream ในปี 2564 การส่งออกของเรามีมูลค่า 20.8 พันล้านดอลลาร์ หรือเพิ่มขึ้นเกือบ 18 เท่า

นั่นคือสิ่งที่เราต้องการจะทำกับบอกไซต์ ทองแดง ดีบุก น้ำมันปาล์มดิบ และอื่นๆ เราไม่ได้ปิด แต่เรากำลังเปิดอยู่ สหรัฐ จีน ยุโรป มาร่วมงานกันไหม? ประตูเราเปิดอยู่

ถาม: อินโดนีเซียกำลังศึกษาการจัดเก็บภาษีส่งออกสำหรับนิกเกิลเพื่อให้แน่ใจว่าเหมืองในท้องถิ่นจะไม่หมดลงเมื่อถึงเวลาที่ประเทศจะสร้างโรงงานแบตเตอรี่และรถยนต์ไฟฟ้าหรือไม่ ยังเป็นอย่างนี้อยู่หรือเปล่า?

โจโควี: มันเป็นไปได้ที่จะทำเช่นนั้นในปีนี้

ถาม: คุณมีข้อตกลงการจัดหานิกเกิลมูลค่า 5 พันล้านดอลลาร์กับเทสลาเป็นเวลาห้าปี การพูดคุยกับ Elon Musk ดำเนินมาอย่างยาวนานเกี่ยวกับการสร้างสถานที่จัดเก็บแบตเตอรี่ เรื่องนี้ล่าสุดเป็นเช่นไร

โจโควี: ถ้าเป็นเทสลา เราต้องการสร้างรถยนต์ไฟฟ้าในอินโดนีเซีย จากฟอร์ดเช่นกัน เราต้องการสร้างรถยนต์ไฟฟ้า จากฮุนได จากผู้ผลิตรถยนต์ในญี่ปุ่น โตโยต้า และซูซูกิ เราต้องการระบบนิเวศขนาดใหญ่ของรถยนต์ไฟฟ้า เราไม่เพียงแค่ต้องการใช้แบตเตอรี่เพียงเพราะนั่นเป็นเพียงครึ่งเดียวของโครงการเท่านั้น

ถาม: อะไรที่ทำให้ Tesla ไม่ต้องการที่จะสร้างซัพพลายเชนสำหรับรถยนต์ไฟฟ้า และคุณจะเสนอวิธีแก้ปัญหานี้อย่างไร

โจโควี: ยังอยู่ในระหว่างการพูดจากัน มาดูผลลัพธ์สุดท้ายกันในภายหลัง ทุกอย่างต้องใช้เวลา ฉันไม่อยากไปอย่างรวดเร็วโดยไม่มีผลลัพธ์ มันต้องการการสื่อสารที่เข้มข้นและผลลัพธ์จะแสดงออกมา

ถาม: คุณเสียใจกับการตัดสินใจห้ามส่งออกน้ำมันปาล์มหรือไม่?

โจโควี: ในขณะนั้น -- สถานการณ์ตลาดในประเทศ -- มีการพุ่งขึ้นของราคาเกือบสองเท่า ดังนั้นเราจึงออกนโยบาย มีนโยบายหลายอย่างแต่ก็แก้ปัญหาไม่ได้เป็นเวลาสี่เดือน เราจึงหยุดส่งออกน้ำมันปาล์มดิบ หลังจากที่ราคาในประเทศลดลง เราก็กลับมาส่งออกต่อ ฉันคิดว่าไม่เป็นไร ไม่มีปัญหา