สงครามยูเครนผลักดันให้รัสเซียกับ อิหร่านจับมือด้านทหารแน่นแฟ้นขึ้น

ซึ่งรวมถึงระบบป้องกันภัยทางอากาศ  เฮลิคอปเตอร์ และเครื่องบินรบ

ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของความร่วมมือที่ลึกซึ้งยิ่งขึ้นระหว่างสองประเทศ

ในขณะที่เตหะรานจัดหาโดรนเพื่อสนับสนุนการรุกรานยูเครนของประธานาธิบดีปูติน

สัปดาห์ที่ผ่านมา จอห์น เคอร์บี โฆษกคณะมนตรีความมั่นคงแห่งชาติของทำเนียบขาว อ้างถึงการประเมินข่าวกรองของสหรัฐฯ  ว่ารัสเซียได้เสนอ “การสนับสนุนทางทหารและทางเทคนิคในระดับที่ไม่เคยมีมาก่อนให้กับอิหร่าน”

ซึ่งเท่ากับเป็นการปรับเปลี่ยนความสัมพันธ์ของสองประเทศนี้สู่การเป็น “หุ้นส่วนด้านกลาโหมอย่างเต็มตัว”

เคอร์บีกล่าวว่ารัสเซียและอิหร่านกำลังวางแผนที่จะตั้งสายการผลิตโดรนในรัสเซียเพื่อใช้ในการทำสงครามในยูเครน 

ข่าวกรองตะวันตกอ้างว่ารัสเซียกำลังฝึกนักบินอิหร่านในเครื่องบินขับไล่ Sukhoi Su-35

และอิหร่านสามารถรับมอบเครื่องบินได้ภายในปีนี้

“เครื่องบินรบเหล่านี้จะช่วยเสริมความแข็งแกร่งให้กับกองทัพอากาศของอิหร่านเมื่อเทียบกับเพื่อนบ้านในภูมิภาค” เคอร์บีกล่าว

วงการความมั่นคงระหว่างประเทศเชื่อว่าข้อกล่าวหาของสหรัฐฯ เป็นส่วนหนึ่งของความพยายามโดยเจตนาของสหรัฐฯ ที่จะเดินหน้า “โดดเดี่ยวรัสเซียทั่วโลก”

เมื่อต้นปีที่ผ่านมา สหรัฐฯ กล่าวหาว่าซาอุดีอาระเบียเข้าข้างรัสเซียในความขัดแย้งโดยการลดการผลิตน้ำมันของกลุ่มพันธมิตร OPEC+ เพื่อเพิ่มราคาน้ำมัน

ซึ่งตะวันตกเห็นว่าเป็นการสร้างรายได้ให้กับรัสเซียในการทำสงครามยูเครน

ซาอุดีอาระเบียและอิหร่านอยู่คนละฟากของสงครามตัวแทนในเยเมนที่ดำเนินมายาวนานหลายปี

เคอร์บีอ้างว่าการผ่องถ่ายอาวุธระหว่างรัสเซียกับอิหร่านเป็นการละเมิดมติของคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ

และประกาศว่าสหรัฐฯ จะ “ใช้เครื่องมือที่เรามีอยู่เพื่อเปิดโปงและขัดขวางกิจกรรมเหล่านี้”

สังเกตได้ว่าข้อกังวลว่าด้วย “หุ้นส่วนด้านการป้องกันที่ลึกซึ้งและขยายตัว” ระหว่างรัสเซียและอิหร่านล่าสุดนี้มีขึ้นในขณะที่อเมริกากล่าวหาอิหร่านหลายครั้งว่าช่วยเหลือรัสเซียในการรุกรานยูเครน

อิหร่านถูกกล่าวหาว่าได้ขายโดรนโจมตีหลายร้อยลำให้กับรัสเซียในช่วงฤดูร้อนที่ผ่านมา

เคอร์บีย้ำความเชื่อของสหรัฐฯ ว่าอิหร่านกำลังพิจารณาขายขีปนาวุธหลายร้อยลูกให้กับรัสเซีย

บาร์บารา วูดวาร์ด เอกอัครราชทูตสหประชาชาติประจำของสหราชอาณาจักรกล่าวหารัสเซียว่าพยายามจัดหาอาวุธเพิ่มเติมจากอิหร่าน

ซึ่งรวมถึงขีปนาวุธหลายร้อยลูก

เพื่อแลกกับ “การสนับสนุนทางทหารและทางเทคนิคในระดับที่ไม่เคยมีมาก่อน” แก่เตหะราน

“เรากังวลว่ารัสเซียตั้งใจที่จะจัดหาส่วนประกอบทางทหารขั้นสูงให้กับอิหร่าน ซึ่งจะทำให้อิหร่านเสริมศักยภาพด้านอาวุธของพวกเขา” เธอกล่าว

“ดังนั้นจึงจำเป็นอย่างยิ่งที่ความจริงเกี่ยวกับการจัดหาของอิหร่านให้กับรัสเซียจะถูกเปิดเผย และได้รับการสอบสวนโดยสหประชาชาติโดยเร็วที่สุด”

ในระหว่างการประชุมคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติที่รัสเซียเรียกร้องให้มีขึ้นเพื่อประเมินผลกระทบของอาวุธตะวันตกที่ส่งเข้าไปในยูเครนนั้น เอกอัครราชทูตสหประชาชาติของรัสเซีย วาสซิลี เนเบนเซีย ปฏิเสธอีกครั้งว่าอิหร่านไม่ได้ส่งอาวุธให้ยูเครน

“ศูนย์อุตสาหกรรมทางทหารในรัสเซียสามารถทำงานได้อย่างสมบูรณ์และไม่ต้องการความช่วยเหลือจากใคร ในขณะที่อุตสาหกรรมทางทหารของยูเครนไม่มีอยู่จริงและได้รับความช่วยเหลือจากอุตสาหกรรมตะวันตกและบริษัทตะวันตก” เขากล่าว

แต่แม้ว่าทำเนียบขาวจะกล่าวหาว่าอิหร่านสนับสนุนความพยายามทำสงครามของรัสเซีย แต่สหรัฐฯ ก็ไม่ได้ละทิ้งความเป็นไปได้ในการรื้อฟื้นข้อตกลงนิวเคลียร์อิหร่านในปี 2015 ซึ่งถูกขัดขวางโดยฝ่ายบริหารของโดนัลด์ ทรัมป์ ในปี 2018

สนธิสัญญาที่เรียกว่าแผนปฏิบัติการร่วมที่ครอบคลุม หรือ JCPOA จะช่วยให้อิหร่านได้รับการผ่อนปรนหลายพันล้านดอลลาร์เพื่อแลกกับข้อยินยอมของอิหร่านที่จะยกเลิกโครงการนิวเคลียร์ไปยังขอบเขตที่กำหนดโดยข้อตกลงปี 2015

ในปีเดียวกันนั้นเอง รัสเซียและอิหร่านลงนามในข้อตกลงความร่วมมือทางทหาร

เป็นการลงนามโดยรัฐมนตรีกลาโหมรัสเซีย Sergei Shoigu และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมอิหร่าน Hossein Dehghan ในข้อตกลงระหว่างรัฐบาลว่าด้วยความร่วมมือทางทหาร “ระยะยาวและหลากหลายมิติ” ที่กรุงเตหะราน           

นั่นนับเป็นครั้งแรกในรอบ 15 ปีที่รัฐมนตรีกลาโหมรัสเซียเดินทางเยือนอิหร่าน และเน้นย้ำความสัมพันธ์ทางทหารและการทูตที่เพิ่มมากขึ้นระหว่างทั้งสองประเทศ

ที่ผนึกกำลังกันโดยการต่อต้านนโยบายต่างประเทศของสหรัฐฯ ในภูมิภาคตะวันออกกลางและที่อื่นๆ

ตอนนั้น รัฐมนตรีกลาโหมอิหร่านเน้นย้ำว่า “อิหร่านและรัสเซียสามารถเผชิญหน้ากับการแทรกแซงของผู้แผ่ขยายและความละโมบของสหรัฐฯ ผ่านความร่วมมือ การผนึกกำลัง และการเปิดใช้ศักยภาพเชิงกลยุทธ์ … ในฐานะเพื่อนบ้านทั้งสอง อิหร่านและรัสเซียมีมุมมองร่วมกันเกี่ยวกับประเด็นทางการเมือง ภูมิภาค และระดับโลก”

รัสเซียและอิหร่านยังคงสนับสนุนระบอบอัสซาดในซีเรียอย่างต่อเนื่อง

ในปี 2000 อิหร่านเป็นผู้นำเข้ายุทโธปกรณ์ทางทหารรายใหญ่อันดับสี่ของรัสเซีย รองจากจีน อินเดีย และสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์

โดยซื้ออาวุธคิดเป็นร้อยละ 6.1 ของการส่งออกอาวุธทั้งหมดของรัสเซีย

ประเมินว่าอุตสาหกรรมกลาโหมของรัสเซียสูญเสียยอดขายอาวุธไปราว 13,000 ล้านดอลลาร์ เนื่องจากการคว่ำบาตรของสหประชาชาติต่ออิหร่านกรณีพัฒนาอาวุธนิวเคลียร์

วันนี้ เมื่อรัสเซียขยับเข้าใกล้อิหร่านก็เห็นภาพชัดขึ้นของการแยกขั้วระหว่างตะวันตกกับรัสเซียและพันธมิตร

สงครามยูเครนกำลังขยายวงออกไปอีกหลายมิติที่ไม่ได้คาดคิดมาก่อนจริงๆ.