มะกันอ้างจีนจะส่งอาวุธ ให้รัสเซีย...ปักกิ่งปฏิเสธลั่น

ยังไม่ชัดเจนว่าวอชิงตันจะเสนอมาตรการคว่ำบาตรรูปแบบใดเป็นพิเศษ

กระทรวงการคลังสหรัฐฯ ซึ่งเป็นหน่วยงานหลักในการกำหนดมาตรการคว่ำบาตร ปฏิเสธที่จะแสดงความคิดเห็นต่อสื่อที่สอบถามไป

แต่การปราฏตัวของรัฐมนตรีคลัง Janet Yellen ที่กรุงเคียฟเมื่อสัปดาห์ที่แล้วก็เป็นการส่งสัญญาณที่โอนเอียงไปทางนั้น

เพราะเธอก็พูดจากับประธานาธิบดีเซเลนสกีในแนวเดียวกันนี้เช่นกัน

วอชิงตันและพันธมิตรได้กล่าวในช่วงไม่กี่สัปดาห์ที่ผ่านมาว่าจีนกำลังพิจารณาจัดหาอาวุธให้รัสเซีย

ซึ่งปักกิ่งปฏิเสธ และโต้กลับว่าสหรัฐฯเองนั่นแหละที่ส่งอาวุธเข้าไปในสมรภูมิสู้รบมากกว่าใคร ๆ ยังจะมีหน้ามาชี้นิ้วกล่าวจีนได้อย่างไร

รัฐมนตรีต่างประเทศแอนโทนี บลิงเคนของสหรัฐฯออกมาระบุว่ารัสเซียต้องถูกลงโทษสำหรับสงครามยูเครน

และเตือนจีนโดยตรงไม่ให้ส่งเสริมมอสโกในการทำสงครามเช่นนั้น

แต่บลิงเคนก็ไม่ได้แสดงหลักฐานอะไรที่จะยืนยันข้อกล่าวหาเรื่องนี้

แต่ข่าวบอกว่าคำเตือนจีนเช่นว่านี้มีขึ้นในหลายเวที

รวมถึงในการประชุมระหว่างประธานาธิบดีไบเดนและประธานาธิบดีสี จิ้นผิงของจีนที่บาหลี, อินโดนีเซีย, ระหว่างการประชุมสุดยอด G-20 เมื่อปลายปีที่ผ่านมา

ตลอดจนระหว่างการประชุมตัวต่อตัวระหว่างบลิงเคนกับหวัง อี้นักการทูตอาวุโสของจีนเมื่อวันที่ 18 ก.พ. นอกรอบการประชุมว่าด้วยความปลอดภัยระดับโลกที่เมืองมิวนิคของเยอรมันนีเมื่อสัปดาห์ก่อน

เมื่อถูกถามถึงเรื่องนี้ โฆษกสภาความมั่นคงแห่งชาติของทำเนียบขาวกล่าวว่า สงครามของรัสเซียทำให้จีนกับยุโรปและประเทศอื่นๆ ลำบาก

“มันเป็นสิ่งที่ทำให้ไขว้เขวสำหรับจีน และอาจทำลายความสัมพันธ์ระหว่างประเทศที่พวกเขาไม่ต้องการและไม่ควรต้องการ” โฆษกกล่าว

บทบาทของจีนในสงครามรัสเซีย-ยูเครนคาดว่าจะเป็นหนึ่งในหัวข้อที่ไบเดนคุยกับOlaf Scholz นายกรัฐมนตรีเยอรมันที่ทำเนียบขาวเมื่อสัปดาห์ที่ผ่านมา

ในช่วงเวลาเดียวกันนั้นเองก็มีการประชุมรัฐมนตรีต่างประเทศของกลุ่ม G-20 ที่กรุงนิวเดลีประเทศอินเดียว

หนีไม่พ้นหัวข้อใหญ่คือสงครามยูเครนและบทบาทของรัสเซีย จีน และสหรัฐอเมริกา

ก่อนหน้านั้นไม่กี่วัน จีนออกเอกสาร 12 ข้อที่เรียกว่า “แผนสันติภาพ” เรียกร้องให้มี “การหยุดยิงอย่างรอบด้าน”

ชาติตะวันตกบอกว่ายังมีความกังขาต่อรายละเอียดของข้อเสนอของจีน

แต่การซาวเสียงเรื่องคว่ำบาตรจีนหากช่วยรัสเซียทำสงครามนั้นยังไม่นำไปสู่ข้อตกลงในวงกว้างเกี่ยวกับมาตรการเฉพาะใด ๆ

แหล่งข่าวในทำเนียบขาวบอกว่าสหรัฐฯต้องการระดมความคิดเรื่องการคว่ำบาตรแบบประสานงานและ "จับจังหวะที่เหมาะสม" ในกรณีที่ตรวจพบการส่งสินค้าไปยังรัสเซียจากจีน ซึ่งประกาศความร่วมมือแบบ "ไม่จำกัด" ไม่นานก่อนการรุกรานเมื่อวันที่ 24 ก.พ. ปีที่แล้ว

พอจีนเสนอแผนสันติภาพ ก็มีคำถามในประเทศตะวันตกว่าจีน “เป็นกลาง” ได้จริงหรือเปล่า

เพราะมีการตั้งข้อสังเกตว่าปักกิ่งยังไม่ได้ประณามรัสเซียกรณีรุกรานยูเครน

และสี จิ้นผิงกับปูตินก็ย้ำความสัมพันธ์อย่างสนิทแน่นในช่วงเวลาใกล้กันนั้น

ยังไม่นับการที่สี จิ้นผิงต้อนรับขับสู้ประธานาธิบดีเบลารุสอเล็กซานเดอร์ ลูกาเชนโกอย่างอบอุ่นที่ปักกิ่งในเวลาใกล้กันนั้น

ความขัดแย้งในยูเครนได้เข้าสู่ “สงครามสนามเพลาะ”เพราะหน่วยข่าวกรองตะวันตกเชื่อว่ารัสเซียมีอาวุธยุทโธปกรณ์เหลือน้อย          

ขณะที่ยูเครนและผู้สนับสนุนกลัวว่าเสบียงจากจีนอาจช่วยเสริมให้รัสเซียมีความได้เปรียบในสนามรบ

“เราพยายามส่งสัญญาณให้ชัดเจนมาก ทั้งเป็นการส่วนตัวที่มิวนิก และต่อสาธารณชนถึงความกังวลของเรา” แดเนียล ไครเตนบริงก์ นักการทูตระดับสูงของสหรัฐฯ ประจำภูมิภาคเอเชียตะวันออก กล่าวกับรัฐสภา

แต่การจะคว่ำบาตรจีนก็ไม่ใช่เรื่องง่าย

เพราะจีนเป็นประเทศเศรษฐกิจอันดับ 2 ของโลก

จีนมีความผูกดันด้านเศรษฐกิจกับยุโรปและเอเชียอย่างลึกซึ้ง

ทำให้การขยับคว่ำบาตรจีนเป็นเรื่องที่สลับซับซ้อน

อีกทั้งพันธมิตรของสหรัฐฯ ตั้งแต่เยอรมนีไปจนถึงเกาหลีใต้ต่างก็ลังเลที่จะกีดกันจีนเพราะจะมีผลกระทบต่อเศรษฐกิจของตนเอง

แต่ในความเป็นจริงนั้น เป็นเวลาหลายทศวรรษแล้วที่รัสเซียส่งอาวุธให้จีน

โดยเฉลี่ยแล้วจะส่งมูลค่า 2 พันล้านดอลลาร์ทุกปีระหว่างปี 2001 ถึง 2010 โดยมีข้อตกลงมูลค่า 7 พันล้านดอลลาร์ในปี 2015

ตอนนี้สถานการณ์พลิกกลับ

รัสเซียสูญเสียยุทโธปกรณ์กว่า 9,400 ชิ้น รวมถึงรถถังมากกว่า 1,500 คัน ระหว่างการทำสงครามในยูเครน ถึงขั้นที่ฝ่ายข่าวกรองตะวันตกอ้างว่าทหารรัสเซียกำลังขาดกระสุนอย่างหนัก

ในช่วงจังหวะนี้เองที่อเมริกาอ้างว่ามีข้อมูลข่าวกรองที่บ่งชี้ว่าจีนกำลังพิจารณาว่าจะจัดหาอาวุธให้รัสเซีย

ซึ่งหากเป็นจริงก็อาจจะสามารถเปลี่ยนวิถีของสงคราม

และจะก่อให้เกิดวิกฤตที่ลึกซึ้งยิ่งขึ้นในความสัมพันธ์ระหว่างจีนกับอเมริกาและยุโรป

(พรุ่งนี้: ย้อนดูความสัมพันธ์ทางทหารรัสเซียกับจีน)