บันทึกหน้า 4

จำนวนเสียงในสภาที่โหวตให้พิธายังไม่ชัดเจนหรือยังไม่สุดทางอีกหรือ ได้ ส.ว. 13 เสียง จะเอาที่เหลือมาจากไหน, การโหวตวันที่ 19 ก.ค. สำคัญ และต้อง “คุยกัน” ก่อนว่าจะเอายังไง, ขณะนี้ต้องดูสถานการณ์จริง และคิดว่าทำอย่างไรให้ตั้งรัฐบาลได้ ไม่ใช่ไปคิดเรื่องการแสดงเชิงสัญลักษณ์อย่างแก้รัฐธรรมนูญมาตรา 272, แก้ ม.272 ไม่อยู่ในเอ็มโอยู และเป็นไปไม่ได้ เพราะ รธน.กำหนดให้มีเสียงฝ่ายค้านด้วย 20% เมื่อยังไม่มีรัฐบาลจึงยังไม่มีฝ่ายค้าน และการตั้งรัฐบาลให้สำเร็จโดยเร็วคือเป้าหมาย เพราะสำคัญกับประชาชนและภาคธุรกิจ

เมื่อฟังโจทย์หินอย่างนี้ ก็ต้องดูว่าในช่วงเย็นวันที่ 17 ก.ค. ที่ 8 พรรคร่วมรัฐบาลจะคุยกันว่าจะมีทางออกอย่างไร แต่ดูสัญญาณที่ออกมา เพื่อไทยคงอยากจูงมือพรรคก้าวไกลไปอำเภอ จดทะเบียนหย่าเพื่อสลายขั้วเดิม และจัดตั้งรัฐบาลใหม่ เพราะรู้ดีว่าหากยังมีพรรคก้าวไกล ที่ไม่ลดละแก้มาตรา 112 ก็ยากจะได้รับความร่วมมือจาก ส.ว.  

แต่ก่อนจะไปถึงการจะเสนอชื่อนายพิธาในรอบ 2 หรือไม่ ยังมีเงื่อนไขข้อกฎหมายที่ยังเถียงไม่จบ และเชื่อว่าจะมีการหารือกันในวิป 3 ฝ่ายในวันที่ 18 ก.ค. ว่าจะเสนอชื่อนายพิธาซ้ำได้หรือไม่ พร้อมยกข้อบังคับการประชุมรัฐสภา พ.ศ.2563 ข้อ 41 เพราะมองว่า การเลือกนายกฯ ถือเป็นญัตติ และพิจารณาให้ความเห็นชอบพิธาได้ตกไปแล้ว จะนำกลับมาพิจารณาใหม่อีกไม่ได้ในสมัยประชุมนี้ เว้นแต่มีสถานการณ์เปลี่ยนไป หรือหากจะนำมาพิจารณาต้องมีเหตุเปลี่ยนแปลงตามรัฐธรรมนูญมาตรา 272 วรรคสองเท่านั้น

โดยรัฐธรรมนูญมาตรา 272 วรรคสอง บัญญัติว่า "หากมีกรณีที่ไม่อาจแต่งตั้งนายกรัฐมนตรีจากผู้มีชื่ออยู่ในบัญชีรายชื่อที่พรรคการเมืองแจ้งไว้ตามมาตรา 88 ไม่ว่าด้วยเหตุใด และสมาชิกของทั้งสองสภารวมกันจำนวนไม่น้อยกว่ากึ่งหนึ่งของจำนวนสมาชิกทั้งหมดเท่าที่มีอยู่ของทั้งสองสภาเข้าชื่อเสนอต่อประธานรัฐสภา ขอให้สภามีมติยกเว้นเพื่อไม่ต้องเสนอชื่อนายกรัฐมนตรีจากผู้มีชื่ออยู่ในบัญชีรายชื่อที่พรรคการเมืองแจ้งไว้ตามมาตรา 88 

ในกรณีเช่นนี้ ให้ประธานรัฐสภาจัดให้มีการประชุมร่วมกันของรัฐสภาโดยพลัน และในกรณีที่รัฐสภามีมติด้วยคะแนนเสียงไม่น้อยกว่าสองในสามของจำนวนสมาชิกทั้งหมดเท่าที่มีอยู่ของทั้งสองสภาให้ยกเว้นได้ ให้ดำเนินการตามวรรคหนึ่งต่อไป โดยจะเสนอชื่อผู้อยู่ในบัญชีรายชื่อที่พรรคการเมืองแจ้งไว้ตามมาตรา 88 หรือไม่ก็ได้

  จากหลักการสำคัญดังกล่าว หากโหวตครั้งแรกแล้วไม่สามารถได้บุคคลเป็นนายกรัฐมนตรีไม่ว่าด้วยเหตุใด ประธานรัฐสภาไม่มีอำนาจที่จะเปิดให้มีการลงคะแนนใหม่เองได้ ต้องให้สมาชิกรัฐสภารวมกันไม่น้อยกว่ากึ่งหนึ่งเข้าชื่อเสนอต่อประธานรัฐสภาตามมาตรา 272 วรรคสอง เท่านั้น ประธานรัฐสภาจึงจะจัดให้การประชุมตามญัตติที่สมาชิกรัฐสภาเสนอได้ ดังนั้น ประธานรัฐสภา วันมูหะมัดนอร์ มะทา จึงไม่มีอำนาจเปิดให้มีการโหวตในรอบสองได้โดยพลการ

นอกจากนี้ หากในระหว่างนี้ยังมีตัวแปร และต้องจับตาดูว่าในวันที่ 19 ก.ค. ศาลรัฐธรรมนูญจะมีคำวินิจฉัยให้นายพิธาหยุดปฏิบัติหน้าที่ ส.ส.ด้วยหรือไม่ และหากศาลรัฐธรรมนูญสั่งให้หยุดปฏิบัติหน้าที่ ส.ส. ที่เกี่ยวพันกับคุณสมบัตินายกฯ ตามรัฐธรรมนูญมาตรา 101 (6) ประกอบมาตรา 98 (3) และมาตรา 89 วรรคหนึ่ง (2) และต้องไม่มีคุณสมบัติต้องห้าม ตามมาตรา 160 จึงยิ่งเป็นกรณีที่ไม่สมควรอย่างยิ่งที่จะรัฐสภาจะเสนอชื่อ และลงมติให้นายพิธา เพราะบัดนั้นได้กลายสภาพเป็นบุคคลที่มีมลทินไปแล้วใช่หรือไม่.

ช่างสงสัย