พอเศรษฐกิจจีนเข้าสู่ภาวะ ‘เงินฝืด’ เศรษฐกิจโลกก็พะวง

อันเป็นหนึ่งในตัวบ่งชี้ที่ชัดเจนที่สุดของความท้าทายที่ผู้กำหนดนโยบายเผชิญในขณะที่พวกเขาพยายามดิ้นรนเพื่อฟื้นฟูการบริโภคในประเทศ

นั่นแปลว่าอำนาจซื้อของชาวบ้านลดลง ซึ่งสำหรับประเทศที่ต้องการเป็นตัวเลขจีดีพีกระเตื้องขึ้นนั้นเป็นข่าวร้ายทีเดียว

ทางการจีนแจ้งด้วยว่าดัชนีราคาผู้บริโภคลดลงร้อยละ 0.3 เมื่อเทียบปีต่อปีในเดือนกรกฎาคม

หลังจากสถิติทางการระบุว่าตัวเลขชัดนี้ไม่มีการเปลี่ยนแปลงในเดือนก่อนหน้า

ตัวเลขอีกชุดหนึ่งที่น่าสนใจคือดัชนีราคาผู้ผลิตซึ่งเป็นมาตรวัดราคาสินค้า ณ จุดที่ขนส่งออกจากประตูโรงงาน

ตัวเลขนี้หดตัวลง 4.4% ในเดือนกรกฎาคมที่ผ่านมา

ราคาผู้บริโภคซึ่งลดลงสู่ระดับติดลบครั้งล่าสุดในเดือนกุมภาพันธ์ 2564 อยู่ในภาวะ “เงินฝืด” มานานหลายเดือน

ทั้งนี้เป็นเพราะการใช้จ่ายของผู้บริโภคที่คาดว่าจะดีดตัวกลับไม่เกิดขึ้นจริง

แม้จะมีการประกาศยกเลิกข้อจำกัดการแพร่ระบาดเมื่อต้นปีก็ตาม

ในจังหวะเดียวกับที่รัฐบาลจีนสั่งการให้ผู้กำหนดนโยบายให้ต่อสู้กับการชะลอตัวของภาคอสังหาริมทรัพย์และความอ่อนแอในการค้า

ทั้งหมดนี้มีส่วนสำคัญในการฉุดเศรษฐกิจของจีนอย่างมีนัยสำคัญ

จนกลายเป็นข่าวทางลบที่ออกจากจีนมาหลายเดือนแล้ว

เมื่อตัวเลขไม่กระเตื้องขึ้น มิหนำซ้ำยังมีร่องรอยของการชะลอตัวต่อเนื่อง จึงกลายเป็นปัจจัยที่ทั่วโลกกำลังจับตาอย่างใกล้ชิดอยู่ขณะนี้

ผู้เชี่ยวชาญด้านการเงินของจีนที่มหาวิทยาลับคอร์แนลที่สหรัฐฯตั้งข้อสังเกตว่า

“ขณะนี้เศรษฐกิจจีนกำลังตกอยู่ในความเสี่ยงร้ายแรงที่จะเข้าสู่ภาวะเงินฝืดซึ่งอาจจุดประกายให้การเติบโตและความเชื่อมั่นของภาคเอกชนตกต่ำลง”

เขามีความเห็นว่ารัฐบาลจีนจำเป็นต้องดำเนินการอย่างรวดเร็วและเด็ดขาดเพื่อวางรากฐานการเติบโตและจำกัดภาวะเงินฝืดก่อนที่สถานการณ์จะเข้าสู่ภาวะที่แก้ไขยากไปกว่าที่เป็นอยู่

ความจริง จีนประสบความสำเร็จพอสมควรในการสกัดอัตราเงินเฟ้อไม่ให้กลายเป็นปัญหาใหญ่เหมือนบางประเทศทางตะวันตก

ในช่วงโควิดระบาด จีนได้พยายามออกมาตรการกระตุ้นเศรษฐกิจขณะที่พยายามควบคุมไวรัสผ่านนโยบายปลอดโควิดเป็นเวลา 3 ปีอย่างสุดฤทธิ์เช่นกัน

พอพ้นจากมาตรการควบคุมโรคระบาดอย่างเข้มข้น (ซึ่งได้สร้างความไม่พอใจในหมู่ประชาชนหลายกลุ่ม) ผู้กำหนดนโยบายของจีนก็เร่งสร้างความเชื่อมั่นในระบบเศรษฐกิจอย่างแข็งขันเกือบจะทันที

เรียกได้ว่าเป็นมาตรการที่ปรับจากการควบคุมโควิดอย่างเข้มข้นมาเป็นการ “ปลดล็อก” อย่างกะทันหัน

เพราะตระหนักแล้วว่าหากยังขืนมีความเคร่งครัดในการควบคุมโควิด เศรษฐกิจก็จะร่วงหล่นจนกู่ไม่กลับ

จีนเริ่มการกระตุ้นเศรษฐกิจด้วยการลดอัตราดอกเบี้ยบางส่วน และเสนอมาตรการจูงใจด้านภาษีแก่ธุรกิจต่างๆ

แต่กลับลังเล ไม่กล้าปล่อยมาตรการกระตุ้นเศรษฐกิจครั้งใหญ่อย่างที่ผู้เชี่ยวชาญหลายฝ่ายเสนอ

คล้าย ๆ จะบอกว่าการยิงด้วยปืนฉีดน้ำไม่สามารถกระตุ้นเศรษฐกิจได้อย่างเป็นรูปธรรม

จำเป็นต้องขนเอาปืนใหญ่ออกมาเล็งให้ตรงเป้าจึงจะแก้ปัญหาที่ร้ายแรงนั้นได้

สมาชิกกรมการเมืองหรือโปลิตบูโรของพรรคคอมมิวนิสต์ที่ปกครองประเทศยอมรับเมื่อปลายเดือนที่แล้วว่าการฟื้นตัวกำลังดำเนินไปอย่าง "คดเคี้ยว"

และประกาศว่า "ขยายอุปสงค์ภายในประเทศอย่างแข็งขัน"

สำนักงานสถิติแห่งชาติระบุว่าอัตราเงินเฟ้อเฉลี่ยของราคาผู้บริโภคตลอดทั้งปีจนถึงปัจจุบันอยู่ที่เพียง 0.5%

ซึ่งต่ำกว่าอัตราเงินเฟ้อเฉลี่ยเป้าหมายของรัฐบาลที่ 3% ในปีนี้

นั่นสะท้อนถึงช่องว่างที่เพิ่มขึ้นระหว่างความคาดหวังและความเป็นจริงบนภาคพื้นดินของเศรษฐกิจจีน

จีนตั้งเป้าหมายการเติบโตของผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศหรือ GDP ของปักกิ่งที่ร้อยละ 5 ในปี 2566

ซึ่งถือว่าต่ำที่สุดในรอบหลายทศวรรษ

เดิมทีถูกมองว่าที่ตั้งเป้าเช่นนั้นเพื่อให้อยู่ในระดับที่ไม่ตั้งความคาดหวังไว้สูงเกินไป

เพราะหากตั้งไว้สูงกว่านั้น แล้วไม่สามารถบรรลุเป้าหมายได้ ก็จะถูกมองว่ารัฐบาล “ล้มเหลว”

แต่หากสามารถทำได้ดีกว่าเป้า ก็จะได้ชื่อว่า “ประสบความสำเร็จเกินคาด”

ผู้นำจีนมีความจำเป็นต้องบริหารทั้งเศรษฐกิจตัวจริงกับบริหาร “ความคาดหวังของประชาชน” อย่างระมัดระวังเป็นพิเศษ

แต่ข้อมูลที่สะท้อนถึงความอ่อนแอของเศรษฐกิจอย่างต่อเนื่องหลายเดือนได้กระตุ้นให้เกิดการมองโลกในแง่ร้ายในวงกว้างต่อแนวโน้มการเติบโตของจีนเอง

ตัวเลขทางการชี้ว่าเศรษฐกิจขยายตัวเพียง 0.8 เปอร์เซ็นต์ระหว่างไตรมาสที่ 1 และ 2 ของปี

ในขณะที่ข้อมูลที่เผยแพร่ต่อสาธารณะแสดงให้เห็นว่าการส่งออกในเดือนกรกฎาคมลดลง 14.5 เปอร์เซ็นต์เมื่อเทียบเป็นรายปี

ซึ่งเป็นการหดตัวที่สูงที่สุดนับตั้งแต่เริ่มเกิดโรคระบาด

ตัวเลขการนำเข้าลดลงร้อยละ 12.4 เมื่อเทียบเป็นรายปีในรูปของเงินดอลลาร์

ซึ่งเป็นการลดลงครั้งใหญ่ที่สุดนับตั้งแต่เดือนมกราคม

อย่างนี้จะไม่ให้เกิดภาพทางลบต่อเศรษฐกิจของจีนได้อย่างไร

นักเศรษฐศาสตร์จาก Hang Seng Bank ที่เซี่ยงไฮ้ให้ความเห็นว่าอัตราเงินเฟ้อและตัวเลขการค้าเป็น “ภาพสะท้อนของกำลังซื้อที่ลดลงและความเชื่อมั่นผู้บริโภคที่อ่อนแอ”

ราคาผู้บริโภคในจีนได้รับผลกระทบอย่างมากในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมาจากราคาเนื้อหมูลดลงร้อยละ 26 ในเดือนกรกฎาคมปีต่อปี

อัตราเงินเฟ้อพื้นฐานซึ่งไม่นับรวมราคาอาหารและพลังงานที่ผันผวนมากเพิ่มขึ้น 0.8%

ราคาผู้ผลิตซึ่งได้แรงหนุนอย่างมากจากต้นทุนสินค้าโภคภัณฑ์และวัตถุดิบ ติดลบในช่วง 10 เดือนที่ผ่านมา

ทั้งหมดนี้คือสัญญาณเตือนภัยว่าด้วยเศรษฐกิจจีนที่กำลังเป็นที่สนใจทั่วโลก

ไม่มีใครอยากเห็นเศรษฐกิจจีนที่ใหญ่อันดับสองของโลกมีปัญหา

เพราะในโลกที่เชื่อมโยงกันอย่างใกล้ชิดทุกวันนี้ ข่าวร้ายของจีนก็คือข่าวร้ายของโลก!