จีนลดดอกเบี้ยกระตุ้นเศรษฐกิจ รัสเซียขึ้นดอกเบี้ยรักษารูเบิล

วันอังคารสัปดาห์ก่อน ธนาคารกลางของจีนประกาศลดอัตราดอกเบี้ยโดยไม่มีการส่งสัญญาณล่วงหน้า

หลังจากที่ข้อมูลที่เปิดเผยโดยสำนักงานสถิติแห่งชาติจีน (National Bureau of Statistics - NBS) ชี้ให้เห็นถึงการเติบโตในระดับที่ต่ำกว่าที่คาดไว้ทั้งในด้านยอดขายปลีก การผลิตภาคอุตสาหกรรมและการลงทุน ในช่วงเดือนกรกฎาคมที่ผ่านมา

ที่สร้างความแปลกใจให้กับผู้พบเห็นคือ ทางการจีนประกาศด้วยว่าจะระงับการเปิดเผยตัวเลขการว่างงานในกลุ่มคนหนุ่มสาว

หลังจากตัวเลขนี้แตะระดับสูงสุดเป็นสถิติใหม่เมื่อเดือนมิถุนายนที่ 21.3%

โดยให้เหตุผลว่า ตัวเลขเช่นนี้ไม่แม่นยำ และไม่สะท้อนความเป็นจริง เพราะภาวะว่างงานของเด็กรุ่นใหม่

เพราะไม่อาจจะนำจำนวนนักศึกษาที่เพิ่งจบจากมหาวิทยาลัยที่กำลังหางานอยู่เป็นส่วนหนึ่งของ “อัตราคนว่างงาน” ไม่ได้

เศรษฐกิจจีนที่ชะลอตัวลงในเดือนกรกฎาคมมีหลายปัจจัย รวมถึงปัญหาการเงินของบริษัทอสังหาริมทรัพย์ต่างๆ ซึ่งเป็นเรื่องที่คาราคาซังมาระยะหนึ่งแล้ว

เกิดความเสี่ยงที่เศรษฐกิจจีนจะเข้าสู่ภาวะเศรษฐกิจถดถอย และเป็นคำอธิบายว่าทำไมปักกิ่งจึงกระตือรือร้นในการออกมาตรการกระตุ้นเศรษฐกิจในทุกรูปแบบอย่างถี่ยิบในช่วงนี้

นักวิเคราะห์บางสำนักบอกว่า เศรษฐกิจจีนกำลังอยู่ในขาลง และจุดต่ำสุดยังรออยู่ข้างหน้า

เพราะมีความกังวลว่ามาตรการลดอัตราดอกเบี้ยของธนาคารกลางจีนจะช่วยอะไรได้อย่างเป็นรูปธรรม

เรื่องที่เป็นจุดอ่อนสำคัญในโครงสร้างเศรษฐกิจจีนวันนี้มีตั้งแต่ปัญหาในภาคอสังริมทรัพย์

หนี้ระดับสูงของรัฐบาลส่วนท้องถิ่น         อัตราการว่างงานสูงในหมู่คนหนุ่มสาว และความต้องการสินค้าที่ลดลงในตลาดโลก

ล้วนเป็นปัจจัยสำคัญที่ส่งผลต่อความพยายามฟื้นฟูเศรษฐกิจจีนภายหลังการระบาดของโควิด-19

เห็นได้ชัดว่าจีนกำลังอยู่ระหว่างการเปลี่ยนแปลงไปสู่ระบบเศรษฐกิจที่พึ่งพาการบริโภคในประเทศ และลดความสำคัญของภาคอสังหาริมทรัพย์และการก่อหนี้

จีนตั้งเป้าการขยายตัวทางเศรษฐกิจในปีนี้ไว้ที่ระดับ 5% แต่บางนักวิเคราะห์เตือนว่าจีนอาจไม่สามารถบรรลุเป้าหมายนี้ เหมือนที่พลาดมาแล้วเมื่อปีที่ผ่านมา

ขณะเดียวกันที่มอสโก อาการไม่ปกติกันเกี่ยวกับเศรษฐกิจของรัสเซียก็แสดงตนในการอ่อนค่าลงของเงินสกุลรูเบิลอย่างต่อเนื่องจนมาอยู่ที่ระดับต่ำสุดตั้งแต่สงครามยูเครนเริ่มขึ้น

คืออยู่ที่อัตราแลกเปลี่ยน 1 ดอลลาร์สหรัฐฯ ต่อ 100 รูเบิล หรืออ่อนกว่านั้นในบางวัน

เป็นสาเหตุที่เมื่อวันอังคารที่ผ่านมา ธนาคารกลางของรัสเซียได้ขึ้นอัตราดอกเบี้ยหลักของประเทศ 3.5 จุด เป็น 12 เปอร์เซ็นต์

ถือเป็นการก้าวกระโดดอย่างสูง...เหตุเพราะก่อนหน้านั้น 1 วัน รูเบิลร่วงลงสู่จุดต่ำสุดในรอบ 17 เดือน

สกุลเงินรัสเซียอ่อนค่าลงเกือบ 1 ใน 4 เมื่อเทียบกับดอลลาร์สหรัฐ นับตั้งแต่ประธานาธิบดีวลาดิเมียร์ ปูติน เปิดสงครามกับยูเครนในเดือนกุมภาพันธ์ 2565

เห็นได้ชัดว่าเศรษฐกิจรัสเซียได้รับผลกระทบจากการคว่ำบาตรของชาติตะวันตก อัตราเงินเฟ้อ และการขาดแคลนแรงงานอย่างรุนแรง

ส่วนหนึ่งเกิดจากผู้ชายชาวรัสเซียหนีออกจากประเทศเพื่อหลีกเลี่ยงการเกณฑ์ทหาร

ขณะที่การใช้จ่ายทางทหารเพิ่มสูงขึ้นเมื่อสงครามถูกลากยาวเกินกว่าที่คาดเอาไว้เป็นปี           

คำแถลงของธนาคารกลางเรื่องขึ้นดอกเบี้ยไม่ได้กล่าวถึงการลดลงของค่าเงินรูเบิล เพียงบอกว่าการปรับขึ้นอัตราดอกเบี้ยเป็น "แรงกดดันด้านเงินเฟ้อ" ซึ่งเกิดจาก "การเติบโตอย่างต่อเนื่องของอุปสงค์ในประเทศเกินความสามารถในการขยายกำลังการผลิต"

และยืนกรานก่อนหน้านั้นว่า การอ่อนค่าอย่างกะทันหันของรูเบิลจะไม่ส่งผลกระทบต่อเสถียรภาพทางการเงินโดยรวมของปัญหาที่ฝังลึกในเศรษฐกิจของรัสเซีย เห็นได้จากตัวเลขหลายชุดที่สะท้อนถึงความน่ากังวลของรัฐบาล

เช่น กว่าร้อยละ 40 ของโรงงานอุตสาหกรรมในรัสเซียแจ้งว่า เกิดปัญหาการขาดแคลนแรงงานหลังจากเกิดสงคราม เพราะผู้ชายจำนวนมากถูกเกณฑ์ไปทำสงคราม

ที่ไม่ไปร่วมรบก็หนีออกนอกประเทศ เพื่อหลบเลี่ยงการถูกเกณฑ์ไปทำศึกในยูเครน

การร่วงลงของเงินรูเบิลย่อมมีผลด้านการเมือง เพราะมีผลกระทบต่อปากท้องชาวบ้านทันที      อันเนื่องมาจากราคาข้าวของที่แพงขึ้น

ชาวบ้านรัสเซียบางคนบอกสื่อว่า ความแตกต่างระหว่าง 50 รูเบิลต่อดอลลาร์ ในปี 2020 และ 100 ในวันนี้ เป็นสิ่งที่ประชาชนทุกคนสามารถสัมผัสได้ทันที

แม้ว่าสื่อทางการจะพยายามนำเสนอข่าวในแง่บวกต่อรัฐบาลอย่างกระตือรือร้นก็ตาม

เพราะเมื่อธนาคารกลางเพิ่มอัตราดอกเบี้ยก็จะส่งผลกระทบต่อผู้กู้ บริษัท และครัวเรือนของรัสเซียที่มียอดกู้ยืมค้างชำระด้วย

นั่นก็จะทำให้เศรษฐกิจรัสเซียชะลอตัวลง และส่งผลให้รายได้และกำลังซื้อที่แท้จริงของพลเมืองรัสเซียหดหายไป

เงินทุนที่ไหลออกก็มีส่วนสำคัญที่ทำให้ความมั่นใจต่อเงินรูเบิลลดลง

การก่อกบฏต่อผู้นำทางทหารของรัสเซียเมื่อเร็วๆ นี้ โดยเยฟเกนี ปริโกซิน หัวหน้าทหารรับจ้างของวากเนอร์ รวมถึงการยึดธุรกิจบริษัทตะวันตกที่ยังคงดำเนินกิจการอยู่ในรัสเซีย

นั่นก็มีส่วนทำให้เงินทุนไหลออก และช่วยให้รูเบิลอ่อนค่าลงต่อเนื่องเช่นกัน

ย้อนกลับไปตอนที่เกิดสงครามใหม่ๆ ธนาคารกลางของรัสเซียก็ใช้มาตรการฉุกเฉินในช่วงวิกฤตขึ้นอัตราดอกเบี้ยเป็น 20% จาก 9.5% เช่นกัน เพื่อประคับประคองอัตราแลกเปลี่ยนของรูเบิล

วันนี้เมื่อสงครามยูเครนลากยาวมาถึง 545 วันแล้ว ปัญหาที่ตามมาหลอกหลอนถึงกระเป๋าชาวบ้านก็กำลังโผล่ขึ้นมาทีละเรื่อง

ปูตินตกอยู่ในฐานะที่ถูกบังคับให้ต้องตัดสินใจจะทำสงครามต่อหรือจะกลับมาฟื้นเศรษฐกิจของตน

หรือจะเดินหน้าทำทั้ง 2 อย่างพร้อมกันได้หรือไม่?.