ไทยพร้อมจะแข่งดึงการลงทุน ผลิต ‘ชิป’ ในบ้านเราแค่ไหน?

ในพิธีเปิดงานอุตสาหกรรม SemiconIndia 2023 เมื่อปลายเดือนกรกฎาคม นายกรัฐมนตรีนเรนทรา โมดีของอินเดียได้ทำหน้าที่เป็นตัวแทนของประเทศในการอวดถึงจุดแข็งของตนในการที่จะผู้นำด้านอุตสาหกรรมชิประดับโลก

โมดีขายความเป็นประชาธิปไตยของอินเดียอย่างโจ๋งครึ่ม

"ใครเล่าจะเป็นหุ้นส่วนที่ไว้ใจได้มากกว่าประชาธิปไตยที่ใหญ่ที่สุดในโลก" นายกฯอินเดียป่าวประกาศเสียงดังฟังชัด

ยามนี้สหรัฐฯ และจีนกำลังทะเลาะวิวาทประเด็นการพยายามของทั้งสองที่จะสกัดอีกฝ่ายในในเรื่องการควบคุมการถ่ายโอนและการส่งออกเทคโนโลยีเซมิคอนดักเตอร์ขั้นสูง

แต่อินเดียก็พยายามมองหาโอกาสที่จะได้รับประโยชน์จากผู้เล่นหลักที่ปรับโครงสร้างห่วงโซ่อุปทานใหม่

ในปี 2564 รัฐบาลอินเดียภายใต้การนำของโมดีอนุมัติโครงการมูลค่า 760 พันล้านรูปี (ประมาณ 330,000 ล้านบาท) เพื่อสนับสนุนการผลิตเซมิคอนดักเตอร์และจอแสดงผลในประเทศ

ยักษ์ใหญ่ด้านอินเทอร์เน็ตของจีนสั่งซื้อชิป Nvidia มูลค่า 5 พันล้านดอลลาร์เพื่อขับเคลื่อนแผนการพัฒนา AI ให้เฟื่องฟู

TSMC ของไต้หวันทุ่มกว่า 1.1 หมื่นล้านดอลลาร์เพื่อสร้างโรงงานชิปแห่งแรกในยุโรป

Huawei ของจีนจะเริ่มผลิตชิปมือถือ 5G ใหม่ภายในปีนี้

Micron Technology ผู้ผลิตชิปของสหรัฐกล่าวเมื่อเดือนมิถุนายนว่าจะสร้างโรงงานในรัฐคุชราตของอินเดีย โดยมีกำหนดการผลิตที่จะเริ่มในปี 2024

มีข่าวด้วยว่า Hon Hai Precision Industry หรือ Foxconn ของไต้หวัน เตรียมจับมือกับผู้ผลิตอุปกรณ์การผลิตชิปของอเมริกา Applied Materials เพื่อผลิต เครื่องจักรดังกล่าวในรัฐกรณาฏกะ

เดิมทีนักลงทุนต่างชาติจะมีความกังวลเกี่ยวกับโครงสร้างพื้นฐานของอินเดีย เช่น ไฟฟ้า

แต่เมื่อปรากฏว่าในระยะหลังนี้นักลงทุนอเมริกันกำลังเข้าคิวเข้าตลาดอินเดียแสดงให้เห็นว่า "กระแสเริ่มจะเปลี่ยนไป"

อินเดียกำลังกระชับความร่วมมือกับญี่ปุ่น ซึ่งมีบริษัทที่แข็งแกร่งในด้านกระบวนการส่วนหน้าและอุปกรณ์การผลิตชิป

รัฐบาลทั้งสองได้ลงนามในบันทึกความเข้าใจในเดือนกรกฎาคมเกี่ยวกับการส่งเสริมความร่วมมือในห่วงโซ่อุปทานของเซมิคอนดักเตอร์

เป็นที่รู้กันว่าอินเดียมีความมุ่งมั่นอย่างมากในการลุยด้านโครงการชิป

เพราะเป็นอุตสาหกรรมใหม่ที่สามารถสร้างอัตรากำไรสูงและมีศักยภาพของการเติบโตอย่างชัดเจน

นิคเคอิ เอเซียบอกว่าในประเทศไทย นฤตม์ เทอดสถีรศักดิ์ผู้รับผิดชอบด้านนโยบายการลงทุนต่างประเทศในฐานะเลขาธิการคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุนหรือ BoI บอกว่าเซมิคอนดักเตอร์เป็นหนึ่งในอุตสาหกรรมที่สำคัญที่สุดสำหรับการลงทุนต่างชาติของประเทศไทย

โดยรัฐบาลไทยได้ขยายการลดหย่อนภาษีสำหรับการลงทุนของบริษัทผลิตชิปในประเทศ

บริษัทต้นน้ำในห่วงโซ่อุปทานที่เข้าสู่ประเทศไทยได้รับการยกเว้นภาษีนิติบุคคลเป็นเวลาถึง 13 ปี

เลขาฯ BoI บอกว่าประเทศไทยมุ่งเน้นอย่างมากในการชักชวนบริษัทที่มีส่วนร่วมในกระบวนการส่วนหน้า เช่น การออกแบบเซมิคอนดักเตอร์และเวเฟอร์กัดกรด

กระบวนการเหล่านี้ถือว่ามีความก้าวหน้าทางเทคนิคมากกว่ากระบวนการส่วนหลัง ซึ่งรวมถึงการหั่นสี่เหลี่ยมลูกเต๋าและการบรรจุหีบห่อ

เป็นเวลาหลายปีในอุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์ระดับโลก ไต้หวัน เกาหลีใต้ ญี่ปุ่น และที่อื่นๆ ในเอเชียตะวันออกมักจะจัดการกับกระบวนการส่วนหน้า ในขณะที่ประเทศในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้มีโรงงานสำหรับส่วนหลัง

ขณะนี้บริษัทยักษ์ใหญ่ด้านชิปกำลังเริ่มปรับตัวท่ามกลางความตึงเครียดระหว่างสหรัฐฯ และจีน

อินเดียและไทยเป็นหนึ่งในกลุ่มของรัฐบาลที่ปรับตัวได้ดีกับท่าทีที่เปลี่ยนไปของบริษัทชิป

คุณนฤตม์เชื่อว่าประเทศไทยมีสถานภาพของประเทศที่มีนโยบายเป็นกลางในประเด็นความตึงเครียดด้านภูมิรัฐศาสตร์ที่เกิดจากความขัดแย้งระหว่างจีน-อเมริกัน

เข้าหน้าที่ไทยยืนยันว่าบริษัทจากญี่ปุ่น สหรัฐฯ และเกาหลีใต้ได้เข้าร่วมการเจรจาเพื่อลงทุนในประเทศไทย

ขณะเดียวกันก็มีข่าวว่าว่าบีโอไอกำลังหารือกับไต้หวัน เซมิคอนดักเตอร์ แมนูแฟคเจอริ่งเพื่อตั้งเป้าขยายโรงหล่อชั้นนำของโลกในไทย

ประเทศไทยกำลังพัฒนาอุตสาหกรรมในประเทศด้วยการรวบรวมโรงงานประกอบรถยนต์ไฟฟ้าและซัพพลายเออร์เข้าด้วยกัน

โดยที่คาดว่ารถยนต์ไฟฟ้าจะมีอุปกรณ์เซมิคอนดักเตอร์มากกว่ารถยนต์เครื่องยนต์เบนซิน

ดังนั้น ภาครถยนต์ไฟฟ้าในประเทศจะทำให้ประเทศไทยได้เปรียบในการแสวงหาหนทางเพิ่มกำลังการผลิต

สิงคโปร์และมาเลเซียต่างมีจุดเริ่มต้นในด้านการผลิตงานเขียนแบบ

ในสิงคโปร์ ซึ่งได้พัฒนาอุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์มาตั้งแต่ทศวรรษ 1960

GlobalFoundries ของสหรัฐฯ กำลังเตรียมที่จะเริ่มการลงทุนในเดือนกันยายนด้วยมูลค่า 4 พันล้านดอลลาร์ที่ประเทศนั้น

Applied Materials และผู้เล่นชาวฝรั่งเศส Soitec ได้ย้ายไปขยายกำลังการผลิตที่สิงคโปร์เช่นกัน

สำหรับมาเลเซีย บริษัท Infineon Technologies ยักษ์ใหญ่ของเยอรมันเปิดเผยว่าจะลงทุนประมาณ 5 พันล้านยูโร (5.45 พันล้านดอลลาร์) เพื่อขยายโรงงานที่มีอยู่

การลงทุนใหม่ครั้งนี้จะนำไปสู่การผลิตเซมิคอนดักเตอร์พลังงานซิลิคอนคาร์ไบด์รุ่นต่อไป

สำหรับกระบวนการแบ็คเอนด์ Intel เตรียมลงทุน 30 พันล้านริงกิตในปี 2564 (6.49 พันล้านดอลลาร์ ณ อัตราปัจจุบัน) ในช่วง 10 ปีจนถึงปี 2574 ในประเทศมาเลเซีย

เวียดนามมีโรงงานผลิตและวิจัยสำหรับผู้เล่นชั้นนำเช่น Samsung Electronics และ Intel

นายกรัฐมนตรีฟาม มินห์ ชินห์ ได้ออกคำสั่งให้ฝึกอบรมวิศวกร 30,000 ถึง 50,000 คนในการผลิตเซมิคอนดักเตอร์และการเปลี่ยนผ่านสู่ดิจิทัล

ตอนที่เจเน็ต เยลเลน รัฐมนตรีคลังสหรัฐฯ เดินทางเยือนเวียดนามเมื่อเดือนกรกฎาคม เธอบอกกับชินห์ว่าวอชิงตันพร้อมจับมือกับฮานอยในการผลิตเซมิคอนดักเตอร์

สหรัฐฯ วางแผนที่จะนำเวียดนามเข้าสู่วงโคจร "มิตรภาพ"

ผู้นำเวียดนามบอกว่าว่าเซมิคอนดักเตอร์มีความสำคัญต่อยุทธศาสตร์การพัฒนาของเวียดนาม

มองไปรอบ ๆ ตัวเราจะเห็นว่าทุกประเทศล้วนแล้วแต่กำลังไล่ล่าการลงทุนด้านนี้กันทั้งสิ้น

หากเราตั้งตัวไม่ทัน ไม่ปรับกฎเกณฑ์กติกา และใช้ยุทธศาสตร์เชิงรุกอย่างเต็มที่ ความสามารถในการแข่งขันของเราก็จะอยู่ในระดับที่จำกัด

เรามิอาจรอช้าได้เลยแม้แต่วันเดียว