ประธานาธิบดีปูตินของรัสเซียร่ายยาวเล่าประวัติศาสตร์ให้พิธีกรทักเกอร์ คาร์สันฟังในการสัมภาษณ์ที่กำลังถูกวิพากษ์วิจารณ์อย่างกว้างขวางไปทั่วโลก
มีหลายประเด็นที่ปูตินกล่าวอ้าง...แต่นักประวัติศาสตร์หลายสำนักออกมาโต้ว่าหลายประเด็นเป็นการ “กล่าวอ้าง” ของปูตินมากกว่าที่จะเป็น “ความจริงตามประวัติศาสตร์”
สำนักข่าวบีบีซีไปสอบถามจากผู้เชี่ยวชาญเรื่องรัสเซียเพื่อตรวจสอบความถูกต้องแม่นยำของข้อมูลของปูติน เพราะพิธีกรคนนี้คงไม่ได้ทำการบ้านมามากพอที่จะซักไซ้ไล่เรียงปูตินให้เกิดความกระจ่างชัดเท่าที่ควร
ปูตินเริ่มการสัมภาษณ์โดยอ้างว่าปี ค.ศ. 862 เป็นปีแห่ง "การสถาปนารัฐรัสเซีย"
เป็นปีที่รูริค เจ้าชายแห่งสแกนดิเนเวียได้รับเชิญให้ปกครองเมืองโนฟโกรอด เมืองหลวงของมาตุภูมิ ซึ่งเป็นผู้คนที่จะพัฒนามาเป็นชาวรัสเซียในปัจจุบันในที่สุด
ปูตินเปรียบเทียบสิ่งที่เขาอ้างว่าเป็นประเพณีที่สืบทอดกันมานานของความเป็นรัฐของรัสเซียซึ่งมีมาตั้งแต่ศตวรรษที่ 9 กับ "สิ่งประดิษฐ์" สมัยใหม่ที่เรียกว่ายูเครน
ปูตินยืนยันว่ายูเครนเป็นประเทศที่ถูก "สร้าง" มาในช่วงปลายศตวรรษที่ 20 เท่านั้น
บีบีซีถาม เซอร์เกย์ รัดเชนโก นักประวัติศาสตร์จากสถาบันการศึกษานานาชาติขั้นสูงจอห์น ฮอปกินส์
ได้รับคำตอบว่าคำกล่าวอ้างของปูตินเป็น "ความเท็จโดยสิ้นเชิง"
อาจารย์ท่านนี้บอกว่า
"ปูตินกำลังพยายามสร้างเรื่องราวย้อนหลัง โดยกล่าวว่ารัสเซียในฐานะรัฐเริ่มมีการพัฒนาในศตวรรษที่ 9
“ถ้าเช่นนั้น คุณก็สามารถพูดได้อย่างเท่าเทียมเช่นกันว่ายูเครนในฐานะรัฐเริ่มมีการพัฒนาในศตวรรษที่ 9 โดยใช้หลักฐานและเอกสารชุดเดียวกันทุกประการ
ผู้เชี่ยวชาญท่านนี้บอกว่า
“ปูตินพยายามใช้ข้อเท็จจริงทางประวัติศาสตร์บางอย่างเพื่อสร้างเรื่องราวที่มีรัฐเป็นศูนย์กลาง ซึ่งจะเป็นประโยชน์ต่อรัสเซีย เมื่อเทียบกับการรวมตัวกันทางเลือกอื่นๆ”
ผู้รู้อีกคนหนึ่งคือโรนัลด์ ซูนี ศาสตราจารย์แห่งมหาวิทยาลัยมิชิแกน ซึ่งบอกว่ามาตุภูมิประกอบด้วย "กลุ่มโจรที่เผาเมืองหลวงของตนเองซ้ำแล้วซ้ำเล่า"
เขาเสริมว่านายปูตินกำลังทำซ้ำ "ตำนานที่ก่อตั้งขึ้น ณ จุดหนึ่งในอดีตโดยซาร์แห่งมอสโก ซึ่งสืบเชื้อสายมาจาก Rurik"
"ตำนานนี้ตกผลึกในมอสโกเพื่อพิสูจน์การยึดอำนาจของจักรวรรดิเหนือยูเครน"
อีกเรื่องหนึ่งคือประเด็น'กลุ่มชาติพันธุ์พิเศษ'
ปูตินบอกกับทัคเกอร์ คาร์ลสันว่าเมื่อถึงศตวรรษที่ 17 เมื่อโปแลนด์เข้ามาปกครองบางส่วนของยูเครนในปัจจุบัน พวกเขาเสนอแนวคิดที่ว่าประชากรในพื้นที่เหล่านั้น "ไม่ใช่ชาวรัสเซียเสียทีเดียว เพราะพวกเขาอาศัยอยู่บริเวณชายขอบ พวกเขาจึงเป็นชาวยูเครน ”
“แต่เดิมคำว่าภาษายูเครนหมายความว่าบุคคลนั้นอาศัยอยู่ในเขตชานเมืองของรัฐตามแนวชายขอบ”
แต่อานิตา พราซโมฟสกา ศาสตราจารย์กิตติคุณของ LSE กล่าวว่า ถึงแม้ว่ากระแสจิตสำนึกระดับชาติจะเกิดขึ้นในหมู่ชาวยูเครนภายหลังมากกว่าประเทศอื่นๆ ในยุโรปกลาง แต่ก็ยังมีชาวยูเครนในช่วงเวลานั้น
"(วลาดิมีร์ ปูติน) กำลังใช้แนวคิดของรัฐในศตวรรษที่ 20 ที่มีพื้นฐานอยู่บนการคุ้มครองของประเทศชาติที่กำหนด เป็นสิ่งที่ย้อนกลับไป แต่ความจริงกลับไม่ได้เป็นเช่นนั้น"
นายซูนีกล่าวว่า แม้ว่าชาวรัสเซีย ยูเครน และเบลารุสอาจเป็นเรื่องจริง “มาจากกลุ่มเดียวกัน … เมื่อเวลาผ่านไป พวกเขาพัฒนาไปสู่กลุ่มชนที่แตกต่างกัน”
แล้ว 'รัสเซียใหม่' ล่ะ?
ปูตินอ้างว่าพื้นที่ทางตอนใต้และตะวันออกของยูเครน "ไม่มีความเกี่ยวข้องทางประวัติศาสตร์กับยูเครนแต่อย่างใด"
รัสเซียในอดีตผู้นี้ถูกยึดครองจากจักรวรรดิออตโตมันโดยจักรพรรดินีแคทเธอรีนมหาราชในศตวรรษที่ 17 ซึ่งหมายความว่าดินแดนเหล่านี้เป็นดินแดนรัสเซียโดยชอบธรรม
ในเวลาต่อมา ปูตินกล่าวถึงพวกเขาโดยใช้คำว่า "โนโวรอสซิยา" ในศตวรรษที่ 18 ซึ่งแปลว่ารัสเซียใหม่
อาจารย์ซูนีชี้ให้เห็นว่าผู้อยู่อาศัยในดินแดนเหล่านี้เมื่อพวกเขาถูกรัสเซียยึดครองนั้นไม่ใช่ทั้งรัสเซียและยูเครน แต่เป็นชาวออตโตมัน ตาตาร์ หรือคอสแซค ซึ่งเป็นชาวนาสลาฟที่หลบหนีไปยังชายแดน
แต่การอ้างว่าดินแดนเหล่านี้เช่นนี้เป็นประโยชน์ต่อปูตินเพราะเป็นพื้นที่ที่รัสเซียกำลังพยายามยึดครองจากยูเครนในช่วงความขัดแย้งกับเพื่อนบ้านที่มีมานานร่วมทศวรรษในขณะนี้
สิ่งที่เรียกว่าโนโวรอสซิยารวมถึงไครเมียที่ถูกผนวกจากยูเครนในปี 2014
รัสเซียใหม่ยังครอบคลุมพื้นที่รอบๆ Kherson, Mariupol และ Bakhmut ซึ่งนายปูตินประกาศเป็นส่วนหนึ่งของรัสเซียในปี 2022
แล้ว 'รัฐเทียม' มันเป็นเช่นไร?
ปูตินบอกในการให้สัมภาษณ์ว่า "ยูเครนเป็นรัฐเทียมที่ถูกสร้างขึ้นตามเจตจำนงของ [โจเซฟ] สตาลิน"
โดยให้เหตุผลว่ายูเครนถูกสร้างขึ้นโดยผู้นำโซเวียตในช่วงทศวรรษ 1920 และได้รับดินแดนซึ่งไม่มีการอ้างสิทธิ์ทางประวัติศาสตร์
ในแง่หนึ่ง ปูตินพูดถูก ศาสตราจารย์ Radchenko กล่าว
ผู้นำโซเวียตกำหนดเขตแดนของสาธารณรัฐโซเวียต "เกือบจะเหมือนกับมหาอำนาจอาณานิคมตะวันตกที่ลากเขตแดนในแอฟริกา - เป็นการสุ่มเอา"
“แต่นั่นไม่ได้หมายความว่าไม่มีชาวยูเครน”
ผู้เชี่ยวชาญท่านนี้ปฏิเสธคำกล่าวอ้างของปูตินที่ว่ายูเครนไม่ใช่ประเทศที่แท้จริง เพราะมันก่อตั้งขึ้นในรูปแบบที่ทันสมัยในศตวรรษที่ 20”
"รัสเซียถูกสร้างขึ้นโดยเป็นผลมาจากการตัดสินใจของซาร์รัสเซีย เช่น การล่าอาณานิคมในไซบีเรีย ซึ่งส่งผลให้ประชากรในท้องถิ่นต้องเสียค่าใช้จ่ายจำนวนมาก
“หากยูเครนเป็นประเทศปลอม รัสเซียก็เป็นประเทศปลอมเช่นกัน”จริงหรือที่ยูเครนร่วมมือกับฮิตเลอร์?
ในบทสัมภาษณ์ตอนหนึ่ง ปูตินอ้างว่าโปแลนด์ซึ่งถูกนาซีเยอรมนีรุกรานและสหภาพโซเวียตในปี 2482 “ร่วมมือกับฮิตเลอร์”
ปูตินอ้างว่าการปฏิเสธที่จะยกพื้นที่ของโปแลนด์ที่เรียกว่าระเบียงดานซิกให้แก่ฮิตเลอร์ ทำให้โปแลนด์ "ไปไกลเกินไป
เท่ากับเป็นการผลักดันให้ฮิตเลอร์เริ่มสงครามโลกครั้งที่สองด้วยการโจมตีโปแลนด์
ศาสตราจารย์พราซโมฟสกาแย้งว่าการตีความประวัติศาสตร์ของปูตินเป็นการอ่านบันทึกทางประวัติศาสตร์ที่มีข้อบกพร่อง
เธอกล่าวว่าแม้ว่าโปแลนด์และนาซีจะมีการติดต่อทางการทูตกันเป็นเรื่องจริง แต่สนธิสัญญาฉบับแรกที่ฮิตเลอร์ลงนามหลังจากขึ้นสู่อำนาจคือสนธิสัญญาไม่รุกรานกับโปแลนด์ในปี 1934
“ข้อกล่าวหาที่ว่าชาวโปแลนด์ร่วมมือกันนั้นไร้สาระ” ผู้รู้ปราซโมฟสกากล่าว
“คุณไม่สามารถตีความสิ่งเหล่านี้ราวกับว่าเป็นการร่วมมือกับนาซีเยอรมนี เพราะมันเกิดขึ้นจนสหภาพโซเวียตลงนามในสนธิสัญญากับเยอรมนีด้วย (ในเวลาเดียวกัน)”
ในเดือนกันยายน 1939 นาซีเยอรมนีและสหภาพโซเวียตบุกโปแลนด์ตามเงื่อนไขของสนธิสัญญาโมโลตอฟ-ริบเบนทรอพที่ลงนามระหว่างทั้งสองสองประเทศนั้น
นี่คือบางช่วงบางตอนของการ “จับผิด” ปูตินโดยสื่อตะวันตก...ที่อดสัมภาษณ์ผู้นำรัสเซีย
อาจถูกกล่าวหาว่ามาจากอคติเพราะ “ริษยา” พิธีกรทักเกอร์หรือเปล่าเป็นเรื่องที่ถกเถียงกันได้อีกยาวนาน!
ข่าวที่เกี่ยวข้อง
ยุค‘ประโยชน์นิยม’ ชัยวุฒิซัดข้ามขั้วแบ่งเค้ก ยศชนันโอดกาสิโนหลอน
“อนุทิน" โต้เดือด "หยุ่น-วีระ" ลั่นชัดเจน "สีหศักดิ์-ศุภจี-เอกนิติ" คนของ "ภูมิใจไทย"
สื่ออาวุโสลืมหน้าที่ ‘หยุ่น-วีระ’ มาตรฐานที่หายไปในดงส้ม
การวิจารณ์นักการเมืองไม่ใช่เรื่องผิด และการตั้งคำถามกับพรรคการเมืองก็เป็นหน้าที่ปกติของสื่อมวลชน
แชร์สนั่นโซเชียล ลุกโชนเป็นไฟลามทุ่ง! ‘อนุทิน’ บุกเพจ ‘สุทธิชัย’ แจงกรณีคุยกับ ‘ทรัมป์’
ภายหลัง เพจ Suthichai Yoon โพสต์ข้อความว่า‘ทรัมป์‘ ให้สัมภาษณ์ Wall Street Journal ว่าเขาได้ใช้ tariff กดดันให้ไทยกับกัมพูชายุติการสู้รบ!
มีแม้วไม่มีเรา! วัดใจจุดยืน 'พรรคส้ม' หลังทักษิณขีดเส้นแบ่งข้างทุกเวทีแล้ว
นายสุทธิชัย หยุ่น สื่อมวลชนอาวุโส โพสต์เฟซบุ๊กว่า "พรรคส้มกล้าไหม? มีแม้วไม่มีเรา!
ประเทศเดียวในโลก ‘นายกฯทับซ้อน’ มหันตภัยปี 2568
นายสุทธิชัย หยุ่น สื่อมวลชนอาวุโส โพสต์เฟซบุ๊กว่าสำนักวิจัยต่าง ๆ กำลังวิเคราะห์เพื่อพยากรณ์ว่าประเทศไทยจะต้องเผชิญกับความท้าทายสาหัสอะไรบ้างใน


