เปิดแล้ว! โรงพยาบาลช้าง มช. รองรับช้างป่วยวิกฤตพร้อมกัน 6 เชือก

คณะสัตวแพทยศาสตร์ มช. เปิดอาคารโรงพยาบาลช้างแห่งใหม่ที่ อ.แม่แตง จ.เชียงใหม่ หลังผลักดันมานานกว่า 20 ปี รองรับช้างป่วยอาการวิกฤตพร้อมกันอย่างน้อย 6 เชือก พร้อมเป็นศูนย์เรียนการสอนและวิจัย เผยภาคเหนือมีช้างเลี้ยงกว่า 1,500 เชือก เฉพาะเชียงใหม่ราว 900 เชือก

28 กันยายน 2569 - ผู้สื่อข่าวรายงานว่า คณะสัตวแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ จัดพิธีเปิด “อาคารโรงพยาบาลช้าง” ภายใต้ศูนย์สุขภาพช้างและสัตว์ป่า อ.แม่แตง จ.เชียงใหม่ เมื่อวันที่ 26 กันยายนที่ผ่านมา หลังใช้เวลาผลักดันโครงการมานานกว่า 20 ปี เพื่อเพิ่มศักยภาพการรักษาช้างในพื้นที่ภาคเหนือ

พิธีเปิดมี น.ส.กัญจนา ศิลปอาชา พระครูสังฆรักษ์วีรวีวัฒน์ วีรวฑฺฒโน หรือพระครูอ๊อด ศ.ดร.นพ.พงษ์รักษ์ ศรีบัณฑิตมงคล อธิการบดีมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ศ.(เชี่ยวชาญพิเศษ) ดร.น.สพ.กรกฎ งานวงศ์พาณิชย์ คณบดีคณะสัตวแพทยศาสตร์ และ รศ.ดร.น.สพ.ฉัตรโชติ ทิตาราม ผู้อำนวยการศูนย์สุขภาพช้างและสัตว์ป่า พร้อมผู้สนับสนุนและภาคีเครือข่ายเข้าร่วม

ข้อมูลของศูนย์สุขภาพช้างและสัตว์ป่าระบุว่า ภาคเหนือมีช้างเลี้ยงมากกว่า 1 ใน 3 ของช้างเลี้ยงทั้งหมดในประเทศไทย หรือกว่า 1,500 เชือก โดยเชียงใหม่มีช้างเลี้ยงมากที่สุดในประเทศประมาณ 900 เชือก ขณะที่ อ.แม่แตง เพียงพื้นที่เดียวมีช้างเลี้ยงมากกว่า 400 เชือก และมีปางช้างตั้งอยู่จำนวนมาก ทำให้พื้นที่ดังกล่าวถูกเลือกเป็นที่ตั้งของโรงพยาบาล

โครงการเริ่มจากแนวคิดจัดตั้งสถานพยาบาลสำหรับช้างเมื่อประมาณ 20 ปีก่อน โดยมีการสำรวจพื้นที่หลายแห่ง กระทั่งปี 2562 สำนักงานการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม (ส.ป.ก.) อนุญาตให้ใช้พื้นที่ 26 ไร่ 1 งาน 69 ตารางวา ใน อ.แม่แตง จัดตั้งศูนย์ศึกษาและวิจัยสุขภาพช้าง ก่อนพัฒนามาเป็น “ศูนย์สุขภาพช้างและสัตว์ป่า”

จุดสำคัญของทำเลดังกล่าวคืออยู่ใกล้พื้นที่เลี้ยงช้าง ทำให้ปางช้างโดยรอบสามารถนำช้างป่วยเข้ารับการรักษาได้ภายในประมาณครึ่งชั่วโมง ต่างจากที่ผ่านมา ซึ่งคณะสัตวแพทยศาสตร์ต้องใช้ “คลินิกช้างเคลื่อนที่” ส่งทีมสัตวแพทย์เดินทางไปดูแลช้างตามพื้นที่ต่างๆ ในภาคเหนือ บางแห่งใช้เวลาเดินทาง 2–3 ชั่วโมงหรือมากกว่านั้น

ข้อจำกัดดังกล่าวส่งผลโดยเฉพาะต่อช้างป่วยหนักที่ต้องรักษาต่อเนื่อง ทำหัตถการ หรือเฝ้าติดตามอาการอย่างใกล้ชิด เพราะการรักษานอกสถานที่มีข้อจำกัดทั้งบุคลากร เครื่องมือ และเวลา

เมื่อโรงพยาบาลเปิดให้บริการเต็มรูปแบบ จะสามารถรองรับช้างป่วยอาการวิกฤตได้อย่างน้อย 6 เชือกพร้อมกัน มีเครื่องมือ เวชภัณฑ์ และระบบรองรับภาวะฉุกเฉิน รวมถึงสามารถรับช้างป่วยหลายเชือกเข้ารักษาในเวลาเดียวกันได้

นอกจากการรักษาพยาบาล โรงพยาบาลช้างยังถูกวางให้เป็นแหล่งเรียนรู้และฝึกปฏิบัติของนักศึกษาสัตวแพทย์และสัตวแพทย์ทั้งไทยและต่างประเทศ ตลอดจนเป็นฐานศึกษาวิจัยด้านโรค สุขภาพ สวัสดิภาพ ระบบสืบพันธุ์ พฤติกรรม และการจัดการช้าง เพื่อพัฒนามาตรฐานการดูแลช้างในระยะยาว

สำหรับการก่อสร้างได้รับการสนับสนุนหลักจาก น.ส.กัญจนา ศิลปอาชา เป็นเงิน 49.25 ล้านบาท หลังมหาวิทยาลัยพยายามผลักดันงบประมาณสำหรับโครงการมาหลายปี นอกจากนี้ยังได้รับความร่วมมือจากมูลนิธิกองทุนรักษ์ช้าง ซึ่งสนับสนุนงบประมาณด้านการออกแบบ พระครูอ๊อดสนับสนุนทุนประเดิมก่อสร้าง รวมถึงภาคเอกชน ปางช้าง ชุมชนและผู้เกี่ยวข้อง ขณะที่มหาวิทยาลัยเชียงใหม่สนับสนุนพื้นที่ บุคลากรและองค์ความรู้ด้านการรักษาช้าง.