หนึ่งปีมีครั้ง รับจ้างล้างฮวงซุ้ย เทศกาลเช็งเม้ง ไหว้สุสานบรรพบุรุษ

22 มีนาคม 2567 - ผู้สื่อข่าวรายงานว่า คณะกรรมการสมาคมพ่อค้าจังหวัดนครพนม ได้จัดเตรียมทำความสะอาดฮวงซุ้ย ด้วยการตัดหญัา และปรับภูมิทัศน์สถานที่ เพื่อเตรียมพร้อมในการจัดงานเช็งเม้ง ระหว่างวันที่ 20 มี.ค.-5 เม.ย.67 โดยได้เริ่มมีการทำความสะอาดหลุมฝังศพ คนไทยเชื้อสายจีนกันแล้ว ทำให้บรรยากาศทั่วไปภายในพื้นที่สุสานคึกคักขึ้นมาทันที พร้อมได้เห็นคนงานมารับจ้างขัดล้างรอบฮวงซุ้ย ที่มีคราบของตะไคร่น้ำเกาะติดบนพื้นผนังเต็มไปหมด ซึ่งเกิดจากการที่ไม่ได้ทำความสะอาดถึง 1 ปีเต็ม รวมถึงหญ้าที่ขึ้นรกด้วย

จากการสอบถาม นางธนภรณ์ จันทโคตร หรือปลา อายุ 50 ปี คนล้างฮวงซุ้ย ทราบว่าปกติจะทำงานเป็นเจ้าหน้าที่ในสมาคมพ่อค้าฯอยู่แล้ว ช่วงเทศกาลเช็งเม้งของคนไทยเชื้อสายจีน ก่อนจะนำเครื่องเซ่นมาไหว้หลุมฝังศพของบรรพบุรุษหรือญาติพี่น้อง ต้องทำความสะอาดฮวงซุ้ยให้สะอาดก่อนเป็นอันดับแรก บางหลุมญาติๆก็มาทำกันเอง แต่ถ้าไม่สะดวกหรือไม่มีเวลา ก็จะว่าจ้างคนมาล้างโดยผ่านการประสานงานกับสมาคมพ่อค้าฯ ตนจึงหารายได้พิเศษด้วยการรับจ้างล้างฮวงซุ้ย คิดราคาหลุมละ 1,000 บาท ถ้ามีขนาดใหญ่กว่าปกติ ผู้ว่าจ้างจะจ่ายเงินเพิ่มให้เอง ยอมรับว่าช่วงเทศกาลเช็งเม้ง หนึ่งปีมีเพียงครั้งเดียว ที่ทำให้มีเงินเพิ่มขึ้น และพอมีเก็บไว้ซื้อเสื้อผ้า รองเท้า รวมถึงอุปกรณ์การเรียนของลูกหลาน ในเทอมใหม่ที่จะมาถึงนี้

ทางด้าน นายธนสิน พลจันทร์ หรือโจ อายุ 30 ปี ผู้จัดการสมาคมพ่อค้าจังหวัดนครพนม และมีหน้าที่ดูแลสุสาน เปิดเผยว่าในสุสานแห่งนี้ มีฮวงซุ้ยทั้งหมด 56 หลุม โดยทางสมาคมฯได้มีข้อเสนอแก่ญาติๆของผู้เสียชีวิต ว่า หากจ่ายเงินบำรุงแก่สมาคมฯปีละ 3,000 บาท จะมีคนไปตัดหญ้ารอบฮวงซุ้ยเดือนละ 1 ครั้ง และถึงวันเช็งเม้งก็จะทำความสะอาดขัดล้างให้ฟรี แต่มีคนรับข้อเสนอในกรณีดังกล่าวเพียง 9 ราย นอกจากขอทำความสะอาดดูแลฮวงซุ้ยเอง หรือไม่ก็จ้างคนอื่นมาล้าง โดยจ่ายให้ 1,000 บาท ทั้งนี้ในวันที่ 4 เม.ย.ที่จะถึงนี้ ทางสมาคมพ่อค้าจังหวัดนครพนม จะประกอบพิธีทำบุญเพื่ออุทิศส่วนกุศลแก่บรรพบุรุษและศพไร้ญาติ เนื่องในวันเช็งเม้ง ณ ศาลาสุสานฯ โดยนิมนต์พระสงฆ์เจริญพระพุทธมนต์ และถวายอาหารเป็นปิ่นโต เพื่อนำกลับไปฉันที่วัด ถือเป็นการปฏิบัติสืบเนื่องมาทุกปี

ขณะเดียวกันเริ่มมีลูกหลาน ได้นำเครื่องไหว้มายังฮวงซุ้ยของบรรพบุรุษหรือญาติพี่น้องที่ล่วงลับ พร้อมวางแถบกระดาษสีวางบนหลุมฝังศพ เพื่อเป็นสัญลักษณ์ว่าคนในตระกูลได้มาเยี่ยมแล้ว

ทั้งนี้ เทศกาลเช็งเม้งเป็นประเพณีตามความเชื่อของลัทธิขงจื๊อ ซึ่งให้ถือความกตัญญูต่อบรรพบุรุษเป็นหลักสำคัญ เกิดขึ้นราวปี พ.ศ.1161-1170 สมัยราชวงศ์ถัง ส่วนการทำความสะอาดสุสาน ก่อนเริ่มการไหว้บรรพบุรุษนั้น เกิดขึ้นสมัยพระเจ้าฮั่นเกาจู ผู้สถาปนาราชวงศ์ฮั่น กล่าวคือพระองค์ระลึกถึงพ่อแม่ที่ล่วงลับไปแล้ว จึงเดินทางกลับไปยังบ้านเกิด แต่จำสุสานไม่ได้ จึงใช้วิธีโปรยกระดาษสีขึ้นฟ้า หากกระดาษปลิวไปตกยังป้ายสุสานใด จะถือว่าสุสานนั้นเป็นของพ่อแม่ตน ถือเป็นสิ่งอัศจรรย์เพราะกระดาษปลิวไปตกที่หลุมศพพ่อแม่ของตนจริงๆ เนื่องจากมีชื่อสลักไว้ จึงมีประเพณีทำความสะอาดฮวงซุ้ย และทาป้ายชื่อหลุมศพใหม่ และเป็นที่นิยมปฏิบัติกันต่อมาถึงปัจจุบัน