อีสานสกูตเตอร์ เลาะตามสายแม่น้ำ 8 จังหวัด ปลดพันธนาการเขื่อนแม่น้ำโขง

กลุ่มแม่โขงอีสานสกูตเตอร์รณรงค์ผลกระทบจากการพัฒนาในแม่น้ำโขง  จากเขื่อนสานะคาม จ.เลย ถึง เขื่อนภูงอย จ.อุบลฯ ผ่าน 8 จังหวัดติดแม่น้ำโขงระยะทางกว่า 1,000 กิโลเมตร

24 พ.ย.2567 – ในระหว่างวันที่ 1 – 4  ธันวาคม 2567 กลุ่มแม่โขงอีสานสกูตเตอร์ จัดโครงการรณรงค์แม่น้ำโขงสภาประชาชน โดยรูปแบบกิจกรรมเป็นการขับรถจักรยานยนต์ศึกษาและสำรวจระบบนิเวศแม่น้ำโขงไปตามเส้นทางเลาะแม่น้ำโขงผ่าน 8 จังหวัดติดแม่น้ำโขงระยะทางกว่า 1,000 กิโลเมตร เริ่มตั้งแต่จังหวัดเลย ซึ่งเป็นจังหวัดแรกที่แม่น้ำโขงไหลกลับเข้ามาในประเทศไทยอีกครั้ง หลังจากที่ไหลเข้าไปในประเทศลาว ผ่านจังหวัดหนองคาย จังหวัดบึงกาฬ จังหวัดนครพนม จังหวัดมุกดาหาร จังหวัดยโสธร จังหวัดอำนาจเจริญ ไปจนถึง จังหวัดอุบลราชธานี ซึ่งเป็นจังหวัดสุดท้ายของประเทศไทย ก่อนที่แม่น้ำโขงจะไหลกลับเข้าไปที่ประเทศลาว

ระหว่างการเดินทางจะมีการรณรงค์ให้ข้อมูลผลกระทบทางนิเวศจากการสร้างเขื่อนกั้นแม่น้ำโขง เพื่อสร้างจิตสำนึกและสร้างความตระหนักรู้ให้กับคนในสังคม โดยเฉพาะชาวบ้านในพื้นที่ภาคอีสานที่อาศัยอยู่บริเวณริมแม่น้ำโขง ให้ได้เข้าใจปัญหาและผลกระทบที่เกิดขึ้นจากการสร้างเขื่อนกั้นแม่น้ำโขงและลำน้ำสาขา

สถานที่สำคัญที่จะสำรวจในครั้งนี้  จุดที่หนึ่ง สกายวอร์คเชียงคาน เป็นจุดที่จะมีการสร้างเขื่อนสานะคาม ในสปป.ลาว จุดที่สอง แก่งคุดคู้ ในจุดนี้จะมีการแสดงออกเชิงสัญลักษณ์และอ่านแถลงการณ์ จุดที่สาม บ้านคกเว้า บริเวณที่จะสร้างเขื่อนปากชม จังหวัดเลย จุดที่สี่ จุดชมวิวผาตั้ง อำเภอสังคม จ.หนองคาย  ซึ่งเป็นบริเวณที่จะสร้างเขื่อนผามองในอดีต จุดที่ห้า เขื่อนห้วยหลวง อำเภอโพนพิสัย จังหวัดหนองคาย ศึกษารูปแบบการจัดการน้ำ จุดที่หก เรียนรู้การจัดการป่าชุมชนบ้านม่วงมีชัย และวัดอาฮง  จังหวัดบึงกาฬ หรือสะดือแม่น้ำโขง ซึ่งเป็นจุดที่ลึกที่สุดของแม่น้ำโขง

จุดที่เจ็ด อำเภอบุ่งคล้า ศึกษากลุ่มวิสาหกิจชุมชนเกษตรริมโขง จุดที่แปด อำเภอท่าอุเทน เป็นบริเวณที่ลำน้ำสงครามมาบรรจบกับแม่น้ำโขง และพูดคุยกับประมงพื้นบ้านเกี่ยวกับผลกระทบที่เกิดจากโครงการพัฒนาฯ จุดที่เก้า พระธาตุพนม จุดที่สิบ ช่องแคบปากบ้อง ซึ่งเป็นจุดที่แม่น้ำโขงมีความแคบมากที่สุด

และจบการเดินทางเลาะริมโขงครั้งนี้ที่บ้านตามุย อำเภอโขงเจียม จังหวัดอุบลราชธานี และครั้งนี้จะมีการจัดเวทีเสวนาแลกเปลี่ยนความคิดเห็นต่อการพัฒนาแม่น้ำโขงโดยประชาชน ฉายหนังบทเรียนการรื้อเขื่อนในต่างประเทศ และในระหว่างการเดินทางจะมีการฉายสารคดีเกี่ยวกับ แม่น้ำโขง เชียงของ จัดทำโดย โฮงเฮียนแม่น้ำของ กลุ่มรักษ์เชียงของ ด้วย

จันทกานต์ ทวนทอง ผู้ประสานงานกลุ่มแม่โขงอีสานสกูตเตอร์ กล่าวว่า “กลุ่มแม่โขงอีสานสกูตเตอร์ เกิดจากการรวมตัวกันของกลุ่มนักศึกษา นักกิจกรรม และนักพัฒนา ที่มีความสนใจศึกษาเรียนรู้นิเวศวัฒนธรรมอีสาน ผ่านการขับรถจักรยานยนต์ตระเวนสำรวจ ไปตามลุ่มน้ำในต่าง ๆ ในภาคอีสาน ตั้งแต่ต้นน้ำ ไปจนถึงปลายน้ำ ที่ผ่านมากลุ่มเราได้เดินทางออกไปสำรวจเรียนรู้ในลุ่มน้ำที่สำคัญต่าง ๆ ในภาคอีสาน รวมถึงได้ติดตามโครงการพัฒนาในลุ่มน้ำนั้น ๆด้วย 

จันทกานต์ ระบุว่า การเดินทางทำให้เห็นถึงวิถีชีวิต ประเพณี วัฒนธรรม สังคม ความเป็นอยู่ของผู้คน นอกจากการได้เรียนรู้แล้ว กลุ่มฯ เรายังพบปัญหามากมายที่ทั้งแตกต่างและมีความคล้ายคลึงกันในแต่ละลุ่มน้ำ ไม่ว่าจะเป็นปัญหาการละเมิดสิทธิชุมชน ปัญหาโครงการพัฒนาของรัฐที่สร้างผลกระทบต่อชุมชน และปัญหาความเหลื่อมล้ำทางสังคม ซึ่งกลุ่มฯ เราก็ได้เข้าไปช่วยเหลือด้านข้อกฎหมาย จัดอบรมกฎหมาย ช่วยจัดตั้งกลุ่มองค์กรชาวบ้าน จัดทำข้อมูลผลกระทบ รวมไปถึงการยื่นหนังสือต่อหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้ติดตามแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้น และอีกหนึ่งกิจกรรมสำคัญที่พวกเราเคยทำคือ การเดินทางกว่า 3,000 กิโลเมตร เพื่อช่วยระดมทุนคัดค้านโครงการแลนด์บริดจ์ ที่จะส่งผลกระทบอย่างมากต่อพี่น้องในจังหวัดชุมพร และจังหวัดระนองระหว่างวันที่ 15 – 22 เดือน พฤษภาคม 2567 ที่ผ่านมา

“พวกเราในฐานะนักกิจกรรมกลุ่มหนึ่งที่ได้ติดตามโครงการพัฒนาในลุ่มน้ำต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นแม่น้ำโขง แม่น้ำชี และแม่น้ำมูนในภาคอีสาน โดยเฉพาะโครงการโขง-เลย-ชี-มูล ที่จะส่งผลกระทบโดยกว้างต่อภาคอีสาน ทำให้เกิดแนวความคิดการเดินทางรณรงค์แม่น้ำโขงสภาประชาชนในครั้งนี้ขึ้น ซึ่งถือเป็นการเดินทางครั้งที่ 11 ของกลุ่มเรา เนื่องจากเราเชื่อมั่นว่าการสร้างพื้นที่เรียนรู้และการปฏิบัติการทางสังคมของคนหนุ่ม-สาว เพื่อสนับสนุนให้ชุมชนได้มีรูปแบบการพัฒนาแม่น้ำโขงโดยประชาชน จะเป็นการบ่มเพาะพื้นที่แห่งการมีส่วนร่วมของประชาชน เพราะเราสนับสนุนการแก้ไขปัญหาของแม่น้ำโขง โดยประชาชนซึ่งต้องมีการจัดรูปแบบกลไก และการประสานงาน เพื่อสร้างกระบวนการเรียนรู้ร่วมกันในอนาคต เพื่อนำไปสู่การปลดปล่อย แม่น้ำโขงให้ไหลอิสระ” จันทกานต์ ระบุ

จันทกานต์ ระบุทิ้งท้ายว่า อยากเชิญชวนผู้ที่สนใจ มาร่วมเดินทางเลาะแม่น้ำโขงกับพวกเรา เพื่อหาประสบการณ์การเดินทางเรียนรู้อีกแบบหนึ่ง หรือสามารถติดตามและสนับสนุนการเดินทางของกลุ่ม ฯ เราได้ที่  Facebook Page : แม่โขงอีสานสกูตเตอร์  https://www.facebook.com/profile.php?id=61550231730756