ท่ามกลางกระแสราคาน้ำมันดิบในตลาดโลกที่เริ่มส่งสัญญาณปรับตัวลดลง สิ่งที่ตามมาอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้คือคำถามจากสังคมว่า “เมื่อไหร่ราคาขายปลีกน้ำมันหน้าปั๊มในเมืองไทยจะลดลงตาม?”
คำชี้แจงล่าสุดจากสำนักงานกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง (สกนช.) ไม่เพียงให้คำตอบในทางตัวเลขและการบริหารสภาพคล่องเท่านั้น แต่ยังฉายภาพให้เห็นถึงกลไกสำคัญเบื้องหลังที่แฝงไปด้วยเรื่องราวของ “ความเสียสละ” และ “ความร่วมมือร่วมใจ” ของพี่น้องประชาชนไทย ซึ่งถือเป็นพระเอกตัวจริงในทุกวิกฤตพลังงานที่ผ่านมา
บทเรียนจากวิกฤตพลังงาน: เมื่อกองทุนน้ำมันฯ รับไม้แรก ประชาชนช่วยประคองให้ก้าวผ่านวิกฤต
หากย้อนมองกลับไปในช่วงที่เกิดวิกฤตการณ์ราคาพลังงานโลกพุ่งสูงขึ้นอย่างรุนแรง กองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงได้ทำหน้าที่เป็น “เกราะกำบัง” ด่านแรก อุดหนุนราคาน้ำมันและก๊าซหุงต้ม (LPG) ให้ต่ำกว่าราคาจริง เพื่อไม่ให้แรงกระแทกนั้นส่งผลกระทบต่อค่าครองชีพของประชาชนและระบบเศรษฐกิจของประเทศโดยตรง จนกองทุนน้ำมันฯ ต้องประสบภาวะติดลบและแบกรับภาระหนี้สินสะสมมหาศาล
แต่เครื่องมือทางการเงินเพียงอย่างเดียวคงไม่สามารถนำพาประเทศรอดพ้นวิกฤตมาได้ “ความสำเร็จในทุกครั้ง ไม่ใช่มาจากการบริหารจัดการอย่างเดียว ความร่วมมือร่วมใจของประชาชน ที่ให้ความร่วมมือและร่วมกัน เฉลี่ยทุกข์เฉลี่ยสุข ต่างหากที่ทำให้ประเทศก้าวผ่านมาได้
ทั้งนี้ เงินกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงที่แท้จริงแล้วคือ “เงินของประชาชน” ที่มอบความไว้วางใจให้ สกนช.บริหารจัดการ ซึ่งทำหน้าที่หลักในการ “รักษาเสถียรภาพด้านราคาน้ำมัน” ให้อยู่ในจุดที่เหมาะสมตามความ จำเป็นพื้นฐาน โดยมีเครื่องมือสำคัญคือ “การกำหนดเงินสมทบและเงินชดเชย” ไม่ให้เกิดความผันผวนจนกระทั่งกระทบต่อค่าครองชีพของประชาชนและระบบเศรษฐกิจของประเทศ
การกำหนดเงินสมทบและเงินชดเชยน้ำมันแต่ละประเภทในแต่ละช่วงเวลา ย่อมส่งผลกระทบต่อผู้ใช้รถใช้ถนนแตกต่างกันไป บางกลุ่มอาจต้องจ่ายสมทบมากหน่อยในบางช่วง บางกลุ่มได้รับการชดเชยเพื่อประทังความเดือดร้อน แต่ด้วยความเข้าใจและร่วมมือร่วมใจของประชาชนทุกคน จึงทำให้ระบบพลังงานของประเทศยังคงเดินหน้าต่อไปได้
วันนี้…ทำไมยังลดราคาทันทีไม่ได้?
คำถามที่ว่าทำไมวันนี้ราคาน้ำมันขายปลีกยังไม่ลดลงทันทีตามตลาดโลก?
แม้ว่าในเวลานี้ราคาน้ำมันดิบโลกจะเริ่มปรับลดลง และความตึงเครียดทางภูมิรัฐศาสตร์จะเริ่มคลายตัวลงบ้าง แต่ในความเป็นจริงแล้ว สถานการณ์พลังงานโลกยังคงมีความผันผวนสูงมากและพร้อมจะเปลี่ยนแปลงได้ทุกเมื่อ โดยราคาน้ำมันสำเร็จรูปยังคงอยู่ในระดับราคาสูง
การบริหารสภาพคล่องทางการเงินของกองทุนน้ำมันฯ ในช่วงความผันผวนด้านราคาน้ำมันเชื้อเพลิงจึงต้องมีจังหวะที่เก็บเงิน และบางจังหวะที่ต้องจ่ายเงินออก เพื่อให้กองทุนน้ำมันฯ มีสภาพคล่องที่เหมาะสม สร้างความเชื่อมั่นในการบริหารจัดการในอนาคต พร้อมทั้งลดราคาขายปลีกในประเทศควบคู่ไปตามราคาน้ำมันในตลาดโลก เป็นลำดับ
ก้าวต่อไป: แข็งแกร่งอย่างยั่งยืน และพร้อมลดราคาเมื่อถึงเวลา
สกนช.ขอให้ประชาชนเชื่อมั่นในการบริหารจัดการระดับราคาขายปลีกในประเทศให้อยู่ในระดับที่เหมาะสม ไม่ให้กระทบค่าครองชีพกับประชาชนมากจนเกินไป สามารถขับเคลื่อนทางเศรษฐกิจได้อย่างต่อเนื่องด้วยหลักการที่เปิดเผย โปร่งใส ตรวจสอบได้
วิกฤตการณ์ครั้งนี้พิสูจน์แล้วว่า พลังความร่วมมือของประชาชนคือรากฐานที่แข็งแกร่งที่สุด และในวันนี้ การร่วมกันสร้างความเข้มแข็งให้กองทุนน้ำมันฯ ก็คือการเตรียมพร้อมรับมือกับทุกความผันผวนในอนาคต เพื่อความมั่นคงที่ยั่งยืนของพวกเราทุกคน.
