สมาคมผู้วิจัยและผลิตเภสัชภัณฑ์ (PReMA) ชี้สถานการณ์โรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) เป็นความท้าทายสำคัญของประเทศไทย โดยเฉพาะโรคเบาหวานและความดันโลหิตสูง ซึ่งเป็นปัจจัยเสี่ยงสำคัญของโรคหัวใจและหลอดเลือด รวมถึงโรคไตเรื้อรัง เผยข้อมูลปี 2567 มีผู้ป่วยเริ่มเข้ารับการบำบัดทดแทนไต 33,976 ราย ขณะที่ผลสำรวจสุขภาพประชาชนไทยปี 2567–2568 พบผู้ที่มีภาวะเบาหวาน 27% และผู้ที่มีภาวะความดันโลหิตสูง 47.8% ไม่เคยได้รับการวินิจฉัยมาก่อน พร้อมระบุ NCDs สร้างต้นทุนทางเศรษฐกิจให้ประเทศสูงถึง 1.6 ล้านล้านบาทต่อปี หรือ 9.7% ของ GDP ตอกย้ำความจำเป็นในการเร่งคัดกรอง วินิจฉัย และดูแลผู้ป่วยตั้งแต่ระยะแรก
11 พ.ย. 2569 – PReMA เสนอให้ปรับแนวทางรับมือ NCDs โดยเชื่อมโยงการดูแลโรคหัวใจ โรคไต และโรคเบาหวานเข้าด้วยกัน แทนการรักษาแยกเป็นรายโรค เนื่องจากมีปัจจัยเสี่ยงร่วมกันและสามารถส่งผลกระทบต่อกันได้ โดยให้ความสำคัญตั้งแต่การประเมินความเสี่ยง การค้นหาผู้ที่มีความผิดปกติ ไปจนถึงการดูแลรักษาอย่างต่อเนื่อง ภายใต้แนวคิด “Frontier of Hope” ที่สะท้อนบทบาทของความก้าวหน้าทางวิทยาศาสตร์และนวัตกรรมทางการแพทย์ในการยกระดับคุณภาพชีวิตผู้ป่วย
ข้อมูลจากรายงานทะเบียนการบำบัดทดแทนไตของประเทศไทยปี 2567 ระบุว่า โรคเบาหวานและความดันโลหิตสูงเป็นสองสาเหตุหลักของโรคไตระยะสุดท้าย ขณะที่แนวทางการรักษาโรคเบาหวานในปัจจุบันเริ่มเปลี่ยนจากการมุ่งควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดเพียงอย่างเดียว ไปสู่การดูแลสุขภาพแบบองค์รวม โดยให้ความสำคัญกับการลดความเสี่ยงภาวะแทรกซ้อนและปกป้องอวัยวะสำคัญอย่างหัวใจและไตควบคู่กัน
นาย Cihan Serdar Kizilcik อุปนายกสมาคม PReMA และผู้จัดการทั่วไป บริษัท โนโว ประเทศไทย กล่าวว่า เป้าหมายการดูแลผู้ป่วยเบาหวานในปัจจุบันไม่ได้จำกัดอยู่เพียงการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดหรือดัชนีมวลกาย แต่ต้องมองสุขภาพในภาพรวม รวมถึงการปกป้องหัวใจและไต โดยการดูแลที่เหมาะสมตั้งแต่ระยะแรกอาจช่วยเพิ่มโอกาสให้ผู้ป่วยมีคุณภาพชีวิตที่ดีและยืนยาวขึ้น
ด้านนาย Ricarte Cervantes Rivera ประธานร่วมคณะทำงานขับเคลื่อนนโยบาย Early Intervention ภายใต้สมาคม PReMA และผู้จัดการทั่วไปและหัวหน้าธุรกิจเภสัชภัณฑ์สำหรับมนุษย์ บริษัท เบอริงเกอร์ อินเกลไฮม์ (ไทย) จำกัด กล่าวว่า ประเทศไทยมีศักยภาพในการยกระดับการดูแล NCDs โดยต่อยอดจากระบบบริการสุขภาพที่มีอยู่ พร้อมนำองค์ความรู้ทางวิทยาศาสตร์ ข้อมูลสุขภาพ และเทคโนโลยีดิจิทัลมาสนับสนุนการดูแลผู้ป่วยให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น ปัจจุบันการตรวจปัสสาวะร่วมกับการตรวจเลือดสามารถช่วยบ่งชี้ความเสียหายของไต ประเมินการทำงานของไต และประเมินความเสี่ยงต่อการเกิดโรคได้ อย่างไรก็ตาม เครื่องมือและแนวทางใหม่จำเป็นต้องผ่านการประเมินหลักฐานทางคลินิกและปรับใช้ให้เหมาะสมกับบริบทของประเทศไทย
ในด้านผลกระทบทางเศรษฐกิจ มีการประเมินว่าประเทศไทยมีต้นทุนจาก NCDs สูงถึง 1.6 ล้านล้านบาทต่อปี หรือคิดเป็น 9.7% ของ GDP โดยอ้างอิงข้อมูลฐานปี 2562 ซึ่งความสูญเสียส่วนใหญ่เกิดจากผลิตภาพที่ลดลงจากการเจ็บป่วยและการเสียชีวิตก่อนวัยอันควร ขณะที่แบบจำลองการลงทุนเพื่อรับมือ NCDs ประเมินว่า หากลงทุนประมาณ 2.11 แสนล้านบาท อาจสร้างประโยชน์ทางเศรษฐกิจได้ถึง 4.30 แสนล้านบาทภายใน 15 ปี และมีศักยภาพช่วยรักษาชีวิตประชาชนได้ประมาณ 310,000 ราย ทั้งนี้ ตัวเลขดังกล่าวเป็นการคาดการณ์จากแบบจำลองมาตรการป้องกันและดูแล NCDs ในภาพรวม ไม่ใช่ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นจริง โดยอ้างอิงรายงานขององค์การอนามัยโลก (WHO) โครงการพัฒนาแห่งสหประชาชาติ (UNDP) และกระทรวงสาธารณสุข
นาย Harald Sprenger ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร PReMA กล่าวว่า การยกระดับการรับมือ NCDs จำเป็นต้องอาศัยความร่วมมือจากทุกภาคส่วน ทั้งภาครัฐ บุคลากรทางการแพทย์ นักวิชาการ ภาคอุตสาหกรรม และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับการจัดสรรงบประมาณและสิทธิประโยชน์ด้านสุขภาพ เพื่อเชื่อมโยงหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ งานวิจัย และนวัตกรรมสุขภาพเข้ากับการพัฒนานโยบายและระบบบริการที่เหมาะสมกับบริบทของประเทศ
นอกจากนี้ ประเทศไทยยังมีบทบาทสำคัญในการขับเคลื่อน APEC Cardiovascular Health Roadmap 2026–2030 ซึ่งเป็นกรอบความร่วมมือระดับภูมิภาคด้านสุขภาพหัวใจและหลอดเลือด โดย PReMA เตรียมจัดเวที Policy Dialogue ในเดือนมีนาคม 2570 เพื่อเปิดพื้นที่ให้ผู้กำหนดนโยบาย บุคลากรทางการแพทย์ นักวิชาการ ตัวแทนผู้ป่วย และภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง ร่วมแลกเปลี่ยนมุมมองและหาแนวทางส่งเสริมการคัดกรอง การวินิจฉัย และการดูแลรักษาตั้งแต่ระยะเริ่มต้น (Early Intervention) รวมถึงนำหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ไปประกอบการพัฒนานโยบายสุขภาพ
อย่างไรก็ดี PReMA มองว่าการค้นหาผู้ป่วยให้พบตั้งแต่ระยะแรกและการดูแลอย่างเหมาะสมต่อเนื่อง จะเป็นกลไกสำคัญในการลดความเสี่ยงภาวะแทรกซ้อน ลดภาระของระบบสาธารณสุขและเศรษฐกิจ ตลอดจนยกระดับการดูแลสุขภาพหัวใจ ไต และโรคเบาหวาน เพื่อสร้างระบบสุขภาพไทยที่เข้มแข็งและยั่งยืนในระยะยาว
