SWIFT คือ อะไร? ทำไมพันธมิตรชาติตะวันตกถึงเลือกใช้เป็นเครื่องมือคว่ำบาตรรัสเซีย

หลังจาก ‘รัสเซีย’ ตัดสินใจบุกดินแดน ‘ยูเครน’ ส่งผลให้ หลายประเทศทยอยประกาศคว่ำบาตรรัสเซียพร้อมระดมส่งความช่วยเหลือไปให้ยูเครน

และหนึ่งในมาตรการคว่ำบาตรที่สำคัญ คือ การตัดรัสเซียออกจากระบบการเงินโลก ซึ่งถือเป็นหนึ่งในมาตรการกดดันทางเศรษฐกิจจากนานาชาติ และเครื่องมือที่ทางสหรัฐอเมริกา รวมถึงชาติพันธมิตรตะวันตก ได้แก่ คณะกรรมาธิการยุโรป (EU), ฝรั่งเศส, เยอรมนี, อิตาลี, สหราชอาณาจักร, แคนาดา ได้เตรียมดำเนินการตัดธนาคารรัสเซียบางแห่งออกจากระบบ SWIFT เพื่อเป็นการสร้างหลักประกันว่าธนาคารรัสเซียจะถูกตัดออกจากระบบการเงินสากล และจะส่งผลให้ไม่สามารถทำธุรกรรมในระดับโลกได้

ระบบ SWIFT คือ อะไร

ซึ่งสามารถอธิบายได้ว่า SWIFT นั้นย่อมาจาก (Society for Worldwide Interbank Financial Telecommunication) ซึ่งเป็นเครือข่ายการเงินระดับโลกที่ช่วยอำนวยความสะดวกสำหรับการโอนเงินข้ามพรมแดน

โดย SWIFT ก่อตั้งขึ้นในปี 1973 ทำหน้าที่เชื่อมโยงธนาคารและสถาบันกว่า 11,000 แห่งในกว่า 200 ประเทศ ซึ่งSWIFT เป็นระบบส่งข้อความโต้ตอบแบบเรียลไทม์ เพื่อแจ้งให้ผู้ใช้ทราบเมื่อมีการนำส่งและชำระเงิน

เรื่องนี้คนที่ทำงานรับเงินจากต่างประเทศจะอยู่ดีว่า ทุกครั้งที่จะแจ้งให้มีการโอนเงิน ผู้รับจะต้องแจ้ง SWIFT CODE ของบัญชีธนาคารที่จะรับโอนเงิน โดยรหัสที่ถูกกำหนดขึ้น สำหรับใช้ในการระบุธนาคาร และสาขาของธนาคาร ซึ่งทุกธนาคารพาณิชย์ของไทย ก็จะมี SWIFT CODE ของตัวเอง

ดังนั้นการตัด ธนาคารของรัสเซียออกจากระบบ SWIFT CODE ก็จะส่งผลให้ธุรกรรมทางการเงินต่างๆของ ธนาคารภายในประเทศรัสเซีย หยุดชะงัก โดยมีเคยมีเคสตัวอย่างก่อนหน้านี้ อิหร่านเคยถูกตัดออกจากระบบ SWIFT ในปี 2012 ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของการคว่ำบาตรเกี่ยวกับโครงการนิวเคลียร์ของอิหร่าน การถูกแบนครั้งนั้นทำให้อิหร่านสูญเสียรายได้จากการส่งออกน้ำมันเกือบครึ่งหนึ่ง และมูลค่าการค้าระหว่างประเทศลดลง 30%

นี่ถือเป็นมาตรการรุนแรงมาก เพราะมีข้อมูลมาว่า ระบบ SWIFT สามารถส่งข้อความมากกว่า 40 ล้านข้อความต่อวัน รองรับการแลกเปลี่ยนถ่ายโอนเงินจำนวนหลายล้านล้านดอลลาร์ ทั้งระหว่างภาคธุรกิจตลอดจนระหว่างรัฐบาลของแต่ละประเทศ ทั้งนี้ มากกว่า 1% ของข้อความผ่าน SWIFT นั้น ถูกคาดการณ์ว่าเกี่ยวข้องกับการชำระเงินของรัสเซีย

แบนรัสเซียจาก SWIFT จะส่งผลอย่างไร?

บริษัทต่างๆ ของรัสเซียจะไม่สามารถทำธุรกรรมได้แบบเรียลไทม์และราบรื่นตามปกติจากบริการของ SWIFT ซึ่งจะส่งผลให้การทำการค้า ซึ่งแนวทางแก้ไข คือ ธนาคารของรัสเซียจะต้องติดต่อกับธนาคารอีกแห่งที่เป็นคู่ค้าโดยตรง ทำให้ต้องเสียค่าใช้จ่ายเพิ่มขึ้น

โดย อเล็กเซ คูดริน อดีตรัฐมนตรีกระทรวงการคลังของรัสเซีย เคยกล่าวว่า การถูกตัดออกจาก SWIFT อาจจะทำให้เศรษฐกิจของรัสเซียหดตัวลงได้ 5%