อัญมณีแห่งผืนป่าเหนือตอนล่าง 'นกเขียวก้านตองท้องสีส้ม'

ชวนรู้จัก “นกเขียวก้านตองท้องสีส้ม” อัญมณีหลากสีสันแห่งผืนป่าภาคเหนือตอนล่าง สะท้อนความอุดมสมบูรณ์ของระบบนิเวศดิบเขา

12 ก.ค.2569 – เฟซบุ๊ก กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่าและพันธุ์พืช ระบุข้อความ “นกเขียวก้านตองท้องสีส้ม” อัญมณีหลากสีสันแห่งผืนป่าภาคเหนือตอนล่าง สะท้อนความอุดมสมบูรณ์ของระบบนิเวศดิบเขา

“นกเขียวก้านตองท้องสีส้ม” (Orange-bellied Leafbird) หรือมีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Chloropsis hardwickii (Jardine & Selby, 1830) นกป่าที่มีสีสันสะดุดตาและมีความสำคัญต่อระบบนิเวศอย่างยิ่ง

จากการวิเคราะห์ทางอนุกรมวิธานและข้อมูลทางวิชาการจากคัมภีร์ปักษีวิทยาชั้นครู ทั้ง คู่มือดูนกหมอบุญส่ง เลขะกุล นกเมืองไทย และ หนังสือนกในเมืองไทย เล่ม 4 โดย รศ.โอภาส ขอบเขตต์ ระบุว่า นกเขียวก้านตองท้องสีส้มเป็นนกที่มีความต่างระหว่างเพศ (Sexual Dimorphism) อย่างเด่นชัด โดยนกเพศผู้จะมีลักษณะสง่างามด้วยหัวและลำตัวด้านบนสีเขียวสด บริเวณใบหน้า คอ และอกตอนบนถูกแต้มด้วยสีดำสนิท ตัดกับแถบหนวดสีฟ้าสดใส ปีกและหางเป็นสีน้ำเงินเข้มเหลือบมัน ขณะที่ส่วนอกและลำตัวด้านล่างปรากฏเป็นสีส้มเจิดจ้า สำหรับนกเพศเมียจะกลมกลืนไปกับธรรมชาติมากกว่า โดยมีหัว ลำตัวด้านบน คอ อก ปีก และหางเป็นสีเขียว แต่ยังคงเอกลักษณ์ด้วยสีส้มแกมเหลืองบริเวณอกตอนล่าง ท้อง และก้น ส่วนนกวัยอ่อนจะยังไม่พัฒนาสีสันฉูดฉาด โดยมีขนลำตัวเป็นสีเขียวตองตลอดตัวเพื่อประโยชน์ในการพรางตัวจากผู้ล่า

ในด้านนิเวศวิทยาและการกระจายพันธุ์ ข้อมูลเชิงวิชาการชี้ชัดว่า นกเขียวก้านตองท้องสีส้มในพื้นที่ภาคเหนือตอนล่าง มักเลือกสถาปนาถิ่นที่อยู่อาศัยตามผืนป่าดิบและชายป่า โดยทั่วไปจะพบกระจายตัวอยู่ในระดับความสูงตั้งแต่ 600 ถึง 2,000 เมตรจากระดับน้ำทะเลปานกลาง อย่างไรก็ตาม มีรายงานการกระจายพันธุ์ที่น่าสนใจในบางพื้นที่ ซึ่งพบนกลงมาหากินในระดับความสูงที่ต่ำกว่าปกติถึง 390 เมตรจากระดับน้ำทะเล ซึ่งสะท้อนถึงความหลากหลายทางชีวภาพและการปรับตัวในพื้นที่รอยต่อของผืนป่า

การพบเห็นและบันทึกภาพนกเขียวก้านตองท้องสีส้มในครั้งนี้ ไม่เพียงแต่เป็นหลักฐานยืนยันถึงความหลากหลายของชนิดพันธุ์นกในประเทศไทยเท่านั้น แต่ยังเป็นดัชนีชี้วัดสำคัญถึงความอุดมสมบูรณ์ของสภาพป่าดิบเขาในภาคเหนือตอนล่างที่ยังคงได้รับการปกป้องดูแลเป็นอย่างดี การทำความเข้าใจเกี่ยวกับถิ่นอาศัยและลักษณะทางชีววิทยาของพวกมัน จึงเป็นกุญแจสำคัญในการวางแผนอนุรักษ์ทรัพยากรสัตว์ป่าและผืนป่าไทยให้ยั่งยืนสืบไป

ภาพ : อุทยานแห่งชาติคลองลาน

ห้องสมุดกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช