โวยทัศนะอุจาด! ติดไฟส่องโบราณสถาน 'เขาคลังนอก' มรดกโลกศรีเทพ ชี้ไม่เหมาะสม

อิโคโมสไทย เผยประชาชนร้องเรียนกรมศิลปากรติดตั้งไฟส่องสว่าง "เขาคลังนอก" โบราณสถานมรดกโลกศรีเทพ-ปราสาทเมืองต่ำ ติดไฟส่องสว่างไม่เหมาะสม สร้างภูมิทัศน์อุจาด “บวรเวท” ร่อนหนังสือถึงนายกฯ - รมว.วัฒนธรรม ห่วงกระทบทำเสนอขึ้นทะเบียน “ปราสาทเมืองต่ำ” เป็นมรดกโลก

31 กรกฎาคม 2569 - นายบวรเวท รุ่งรุจี นายกสมาคมอิโคโมสไทย กล่าวว่า สมาคมอิโคโมสไทยได้รับเรื่องร้องเรียนจากประชาชนที่เข้าไปเที่ยวชมเมืองโบราณศรีเทพ จ. เพชรบูรณ์ ถึงความไม่เหมาะสมของการติดไฟส่องสว่างบริเวณโบราณสถาน ดำเนินการโดยกรมศิลปากร จึงขอให้ช่วยตรวจสอบถึงความไม่เหมาะสมดังกล่าว เนื่องจากเมืองโบราณศรีเทพได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลก เมื่อปึ 2566

นายบวรเวท กล่าวต่อว่า ทั้งนี้ สมาคมอิโคโมสไทย ทำหน้าที่เป็นที่ปรึกษาด้านการอนุรักษ์โบราณสถาน ขององค์การศึกษาวิทยาศาสตร์และวัฒนธรรม แห่งสหประชาชาติ หรือยูเนสโก อีกทั้งเป็นหน่วยงานจัดทำเอกสารนำเสนอขึ้นทะเบียนแหล่งมรดกวัฒนธรรม เมืองโบราณศรีเทพ จ.เพชรบูรณ์ จนได้รับการประกาศขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลก จึงได้ลงพื้นที่ตรวจสอบ พร้อมเก็บข้อมูล ภาพถ่าย พบว่า มีการติดตั้งระบบไฟฟ้าส่องสว่าง ที่โบราณสถานเขาคลังนอก ซึ่งเป็น 1 ใน 3 แหล่งมรดกทางวัฒนธรรม ที่ได้รับการประกาศขึ้นทะเบียนเป็นแหล่งมรดกโลก ส่งผลทำให้โบราณสถานเขาคลังนอกได้รับความเสียหายโดยตรงจากการติดตั้งท่อร้อยสายไฟฟ้า ที่ยึดติดกับวัสดุก่อสร้างโบราณสถานโดยตรง เกิดภูมิทัศน์อุจาด ไม่เหมาะสม

นายกสมาคมอิโคโมสไทย กล่าวด้วยว่า นอกจากนี้ พบอีกแหล่ง คือ โบราณสถานปราสาทเมืองต่ำ อ.ประโคนชัย จ.บุรีรัมย์ ยังปรากฏงานเดินระบบไฟฟ้าส่องสว่าง บริเวณรอบโบราณสถาน ซึ่งมีผลกระทบต่อตัวโบราณสถานโดยตรง สร้างทัศนอุจาดให้เกิดขึ้นกับโบราณสถาน ถึงแม้ว่าจะมีการสร้างครอบมาเพื่อคลุมปิดบังการเดินสายไฟฟ้า ถือว่าเป็นสิ่งแปลกปลอมที่เกิดกับโบราณสถานปราสาทเมืองต่ำ ซึ่งมีชื่ออยู่ในบัญชีเบื้องต้นมรดกโลกของประเทศไทยที่นำเสนอร่วมกับกลุ่มเทวสถานปราสาทพนมรุ้ง ปราสาทเมืองต่ำ และปราสาทปลายบัด ตั้งแต่ปี 2562 และขณะนี้อยู่ในระหว่างดำเนินการของกรมศิลปากร

ทั้งนี้ ทางสมาคมอิโคโมสไทย จึงมีหนังสือถึง นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีและรมว.มหาดไทย น.ส.ซาบีดา ไทยเศรษฐ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม รวมถึง นายพนมบุตร จันทรโชติ อธิบดีกรมศิลปากร เพื่อให้รับทราบถึงความไม่เหมาะสมในการการดำเนินการที่เกิดขึ้นกับโบราณสถานทั้ง 2 กรณีดังกล่าว นอกจากจะทำให้เกิดความเสียหายกับโบราณสถานโดยตรงแล้ว ยังเป็นภารกิจที่ประเทศไทยต้องจัดทำรายงานชี้แจงผลกระทบที่เกิดขึ้นกับโบราณสถานที่ขึ้นบัญชีเป็นมรดกโลกแล้วต่อคณะกรรมการมรดกโลก กังวลจะเป็นจุดอ่อนในการจัดทำเอกสารเพื่อขอขึ้นทะเบียนเป็นแหล่งมรดกโลกต่อไป

“ในกรณีของปราสาทเมืองต่ำ การติดตั้งระบบไฟฟ้าส่องสว่างให้กับโบราณสถาน ควรตระหนักว่าการก่อสร้างใดๆ ที่เกิดขึ้นจะมีผลกระทบต่อโบราณสถานหรือไม่ การส่องสว่างจะเห็นผลในเวลากลางคืน แต่ในช่วงกลางวันจะกลายเป็นสิ่งแปลกปลอมที่เกิดขึ้นในพื้นที่โบราณสถานอย่างไม่เหมาะสม นับเป็นสิ่งที่ต้องระมัดระวังในการออกแบบการก่อสร้าง รวมไปถึงความคุ้มค่าที่เกิดขึ้นด้วย ทั้งในเรื่องการดูแลบำรุงรักษา และค่าใช้จ่ายค่าไฟฟ้าที่การไฟฟ้าส่วนภูมิภาคจะต้องเรียกเก็บจากกรมศิลปากรอีกด้วย” นายบวรเวท กล่าว