สมพระเกียรติยศ รังสรรค์'พัด'พระราชพิธีถวายพระเพลิง'พระพันปี'

ช่างสิบหมู่ร่วมกับสถาบันสิริกิติ์ มูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ รังสรรค์พัดสุดวิจิตร ออกแบบโดยสมชาย ศุภลักษณ์อำไพพร ศิลปินแห่งชาติ งดงามด้วยงานปักผ้า ถวายพระเกียรติยศ น้อมรำลึกพระมหากรุณาธิคุณ

29 กันยายน 2569 สำนักช่างสิบหมู่เเผยแพร่ในเฟซบุ๊ก สำนักช่างสิบหมู่ กรมศิลปากร โดยมีข้อความพร้อมภาพว่า ” สำนักช่างสิบหมู่ กรมศิลปากร ร่วมกับสถาบันสิริกิติ์ มูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพ ในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง รังสรรค์จัดสร้างพัดและย่ามสำหรับงานพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ซึ่งพัด – ย่าม ออกแบบโดย นายสมชาย ศุภลักษณ์อำไพพร กลุ่มประณีตศิลป์ สำนักช่างสิบหมู่ กรมศิลปากร ดำเนินการปักผ้าโดยสถาบันสิริกิติ์ มูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพ ในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง

แบบพัดบรมขัตติยราชอิศริยยศ : พระนามาภิธัย ส.ก. ในกรอบลายเนื่องทองสลับเงิน อักษร ส. ปักไหมสีคราม อักษร ก. ปักไหมขาวบนพื้นมอคราม (ฟ้า) ล้อมรอบด้วยสายสร้อย ลงยามหาจักรี ภายใต้พระมหามงกุฎจักรี เบื้องหลังเป็นพระมหาเศวตฉัตร ขนาบซ้าย ขวา ด้วยฉัตรบริวารขาว 7 ชั้น บนพื้นไหมสีมอครามแก่ ปักไหมเงิน – ทอง นาก และดิ้นเลื่อมเงิน – ทอง เป็นลายเถาไม้ทิพย์ อันมีแต่ในสรวงสวรรค์ อนึ่งพระมหามงกุฎเป็นเครื่องบรมขัตติยราชอิศริยยศในที่สมเด็จพระบรมราชินีนาถ และพระมหาเศวตฉัตรที่ได้รับพระราชทานถวายเป็นเครื่องบรมขัตติยราชอิศริยยศยิ่ง ไม่เคยมีมาก่อนในพระราชพงศาวดารสยามประเทศ สมควรที่จะประกาศ พระเกียรติยศ และพระเดชพระคุณให้ปรากฏสืบไป ขบวนวิธี สายสร้อยมหาจักรีพร้อมนมซึ่งเป็นดาราจักรี สมมุติทับดวงมหาจักรี อยู่เบื้องหลัง หล่อแช่อิเล็กโตรฟอร์มมิ่ง ชุบทองลงยา ด้วยเป็นของละเอียด เกินจะปักให้ดีได้ กรอบประกับน่า – หลัง บัวคอพัด – ซ่นพัด หล่อแช่เช่นกัน แล้วชุบทอง แต่เดิมแกะไม้ใช้เวลาทำนาน ชำรุดแตกหักง่าย ด้ามระหว่างบัวคอ และซ่นพัด ไม้พุดกลึงเคลือบด้าน

แบบพัดพระไพชยนตพิมาน : พระนามาภิธัย ส.ก. อักษร ส. ปักถมไหมมอครามกลาง อักษร ก. ปักถมไหมเงินฤาขาว ประดิษฐานในพระพิมานนามไพชยนต์ พระไพชยนตพิมาน ว่าทรงสถิตเสวยทิพยสมบัติเป็นบรมสุขในเบื้องสัมปรายภพ พระวิมานปักไหมทอง ดิ้นเลื่อมเงิน ทอง สอดสี บนพื้นไหมมอครามอ่อน ทั้งสองข้างพระวิมานมีพุ่มทอง แกมเงินเป็นเครื่องประกอบพระเกียรติยศ ลายด้านนอกผูกเป็นช่อพวงดอกไม้ทิพย์ อันหามิได้ในมนุษยโลก นมพัดรูปจักรี อย่างบนพระที่นั่งจักรีมหาปราสาท และนมพัดด้านหลังหล่อแช่อิเล็กโตรฟอร์มมิ่งชุบทองลงยาสีคราม บอกชื่องาน ตามแบบงานพระบรมศพสมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนี พันปีหลวง กรอบ – บัวคอพัดและซ่น หล่อแช่ชุบทอง ด้ามระหว่างคอและซ่นกลึง ไม้พุดเคลือบด้าน

แบบพัดพระไพชยนตพิมาน สำหรับถวายบรรพชิตจีน – ญวน : พระนามาภิธัย ส.ก. อักษร ส. ปักถมไหมมอครามกลาง อักษร ก. ปักถมไหมเงินฤาขาว ประดิษฐานในพระพิมานนามไพชยนต์ พระไพชยนตพิมาน ว่าทรงสถิตเสวยทิพยสมบัติเป็นบรมสุขในเบื้องสัมปรายภพ พระวิมานปักไหมทอง ดิ้นเลื่อมเงิน ทอง สอดสี บนพื้นไหมมอครามอ่อน ทั้งสองข้างพระวิมานมีพุ่มทอง แกมเงินเป็นเครื่องประกอบพระเกียรติยศ ลายด้านนอกผูกเป็นช่อพวงดอกไม้ทิพย์ อันหามิได้ในมนุษยโลก นมพัดรูปจักรี อย่างบนพระที่นั่งจักรีมหาปราสาท และนมพัดด้านหลังหล่อแช่อิเล็กโตรฟอร์มมิ่งชุบทองลงยาสีคราม บอกชื่องาน ตามแบบงานพระบรมศพสมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนี พันปีหลวง กรอบ – บัวคอพัดและซ่น หล่อแช่ชุบทอง ด้ามระหว่างคอและซ่นกลึง ไม้พุดเคลือบด้าน

*หล่อแช่อิเล็กโตรฟอร์มมิ่ง : เป็นกระบวนการขึ้นรูปโลหะด้วยไฟฟ้า ที่สามารถเก็บรายละเอียดความชัดเจนของลวดลายชิ้นงานได้คมชัด

ข้อมูล : นายสมชาย ศุภลักษณ์อำไพพร กลุ่มประณีตศิลป์ สำนักช่างสิบหมู่ กรมศิลปากร