คลิปเสียงแพทองธาร-ฮุนเซน: ตรรกะหน้าใสที่เชื่อว่าเลือกตั้งล้างได้ทุกบาป

“คลิปเสียงแพทองธาร-ฮุนเซน” ถูกใช้เป็นเวทีโชว์ของ นักวิชาการหน้าใสไฮกลอส พูดอังกฤษคล่องเหมือนขายคอร์ส แต่คิดเบาเหมือนขนนก ทุกปัญหามีคำตอบเดียวคือเลือกตั้ง ฟังคล้ายยกประชาชนไว้บนหิ้ง แต่แท้จริงคือ เกราะบังข้อหาทางการเมือง-ความเชื่อเปลือกใสว่า “เลือกตั้งล้างได้ทุกบาป”

หากกฎหมายถูกแทนที่ด้วยเสียงปรบมือ แล้วเราจะเหลือหลักประกันใดให้กับสังคม? ประโยคนี้ผุดขึ้นทันทีเมื่อได้ยินคำกล่าวของนักวิชาการหน้าใสผู้ชอบออกสื่อว่า

“คนที่จะตัดสินว่า นายกฯ ผิดหรือไม่เรื่องคลิปเสียง ควรเป็นประชาชนที่ไปเลือกตั้ง รวมถึงพี่น้องทหารและชาวบ้านที่ชายแดน”

คำพูดที่ฟังเหมือนยกย่องอำนาจประชาชน แต่หากเพ่งพินิจให้ลึก มันคือการ ลดทอนบทบาทของศาล เหลือเพียงคูหาเลือกตั้ง และทำให้ rule of law กลายเป็นเพียงฉากประดับที่ไร้น้ำหนัก

ประชาธิปไตยไม่ได้หยุดอยู่แค่การหย่อนบัตร แต่ตั้งอยู่บนการมี กลไกตรวจสอบและถ่วงดุลอำนาจ ศาลจึงเป็นเสาหลักที่ตัดสินด้วย หลักฐานและเหตุผล ไม่ใช่เสียงตะโกนหรืออารมณ์หมู่ชนที่ถูกปลุกเร้า หากปล่อยให้วาทกรรมเช่นนี้เติบโต ประชาชนจะเชื่อว่าเสียงโห่หรือเสียงเชียร์สามารถแทนที่คำวินิจฉัยได้ ทั้งที่ความจริงมันไม่เคยเป็นเช่นนั้น

ยิ่งน่าคิดเมื่อถ้อยคำเหล่านี้ออกจากปากคนที่สังคมมองว่าเป็น นักวิชาการรุ่นใหม่ ผู้มีภาพลักษณ์เรียบร้อย สะอาดสะอ้าน ฉะฉาน และเต็มไปด้วยดีกรีมหาวิทยาลัยดัง แต่สารที่ส่งกลับ ขัดกับหลักกฎหมาย ที่เจ้าตัวอ้างเรียนมาอย่างสิ้นเชิง

สิ่งที่น่าห่วงไม่ใช่แค่ถ้อยคำ แต่คือ วิธีคิด ที่ซ่อนอยู่ เพราะหากเรายอมรับว่า “ประชาชนต้องตัดสินแทนศาล” นั่นหมายถึงการสละกลไกคุ้มครองที่เราสร้างขึ้นเพื่อป้องกันการใช้อำนาจโดยพลการ กฎหมายทั้งหมดก็จะเหลือเพียง เศษกระดาษไร้ค่า ที่ฉีกทิ้งได้เมื่อเสียงส่วนใหญ่ไม่พอใจ

มันไม่ใช่แค่ ความผิดพลาดทางทฤษฎี แต่คือการเล่นกับไฟทางการเมือง เพราะมันบอกโดยนัยว่า ทุกข้อกล่าวหา สามารถถูกปัดทิ้งได้หากมีเสียงปรบมือมากพอ หรือหากจัดฉากปลุกเร้าเก่งพอ ความจริงก็จะถูกบดบังด้วย อารมณ์หมู่ชน แทนที่จะพิสูจน์ด้วยพยานหลักฐาน

อันตรายยิ่งขึ้นเมื่อคำเหล่านี้ออกจากปากผู้ที่ถูกวางภาพว่าเป็น นักวิชาการผู้ทรงคุณวุฒิ เพราะผู้ฟังจำนวนมากพร้อมจะเชื่อทันที เพียงเพราะเห็นใบหน้าเรียบร้อย น้ำเสียงมั่นใจ และดีกรีหรูหรา ผลลัพธ์คือการสร้าง มายาคติของความรู้ ที่ทำให้ข้อเท็จจริงบิดเบี้ยวกลายเป็น “ความจริง” โดยไม่ต้องตรวจสอบ

นี่คือการเอา ออร่าแห่งการศึกษา มาแทนเหตุผล และเป็นความย้อนแย้งที่สุด เมื่อคนที่อ้างว่าปกป้องประชาธิปไตย กลับเป็นผู้ทำให้ประชาธิปไตยพร่าเลือนด้วยถ้อยคำของตนเอง

วาทกรรมอีกชุดหนึ่งที่มักเดินเคียงคู่กับตรรกะแบบหน้าใสนี้คือคำว่า “นิติสงคราม” ที่ฝ่ายการเมืองและนักวิชาการบางกลุ่มหยิบมาใช้ซ้ำราวกับตราประทับ เมื่อศาลรัฐธรรมนูญตัดสินไม่เข้าข้างตน ก็กล่าวหาทันทีว่าเป็นการทำสงครามทางกฎหมาย

การกล่าวเช่นนี้คือการ ลดทอนความน่าเชื่อถือของศาล อย่างร้ายแรง เพราะทำให้ทุกคำพิพากษาถูกทำให้ดูเป็นเพียงอาวุธทางการเมือง ไม่ใช่ผลของการตีความกฎหมาย เมื่อเป็นเช่นนั้น ประชาชนจะยังเหลือหลักยึดอะไรให้เชื่อถือ? หรือเราจะต้องอยู่ในโลกที่ทุกคำพิพากษาถูกแปะป้ายว่าเป็นการสมคบคิดโดยอัตโนมัติ

สิ่งที่น่าห่วงที่สุดคือการที่ถ้อยคำทำนองนี้ถูกผลักดันโดย นักวิชาการที่สังคมมองว่าเป็นผู้เชี่ยวชาญ เมื่อคำว่า “นิติสงคราม” หลุดออกจากปากคนที่ถูกวางภาพว่าเป็นคนรุ่นใหม่หัวก้าวหน้า มันจึงยิ่งตอกลึกความเข้าใจผิด และทำให้สังคมเชื่อว่าศาลไม่เคยยืนอยู่บนกฎหมายเลย ทั้งที่ความจริง ศาลเพียงทำหน้าที่ภายใต้รัฐธรรมนูญที่ถูกกำหนดไว้

การวิจารณ์ศาลทำได้ แต่การสร้างมายาคติว่า ศาลคือเครื่องมือการเมืองเสมอ คือการทำลายความพยายามทั้งหมดที่จะสร้างระบบกฎหมายที่มั่นคง และนั่นต่างหากคือสิ่งที่สังคมควรถามกลับไปยังคนที่อ้างตนสอนประชาธิปไตย

สิ่งที่เห็นได้ชัดคือการหยิบคำว่า “ประชาชน” มาเป็นเกราะกำบังทุกครั้งที่นักการเมืองถูกตั้งคำถาม วาทกรรมทำนอง “ให้ประชาชนตัดสิน” ถูกใช้ซ้ำจนกลายเป็นโล่กำบัง ทั้งที่แท้จริงแล้วประชาชนถูกวางไว้ในฐานะ เครื่องมือบังหน้า มากกว่าการได้รับเกียรติในฐานะผู้ถือสิทธิอย่างแท้จริง

เพราะการเลือกตั้งกับศาลมีหน้าที่ต่างกัน เลือกตั้งสร้างอำนาจ แต่ศาลสร้าง ความชอบธรรม หากเหลือเพียงการเลือกตั้งที่ไร้การตรวจสอบ อำนาจก็จะกลายเป็น การผูกขาดของเสียงข้างมาก ซึ่งอันตรายไม่แพ้เผด็จการในรูปแบบใด ๆ

การเชิดชูวาทกรรมว่า “ให้ประชาชนตัดสิน” จึงไม่ได้ทำให้ประชาชนแข็งแรงขึ้น ตรงกันข้าม มันทำให้ ประชาชนสูญเสียเกราะคุ้มครอง เพราะเมื่อศาลถูกลดทอน ความจริงก็จะถูกแทนที่ด้วยการแย่งชิงเสียง และสุดท้ายประชาชนก็จะเหลือเพียงสิทธิเลือก แต่ไร้สิทธิที่จะได้รับความยุติธรรม

มายาคติที่นักวิชาการหน้าใสสร้างขึ้นคือการทำให้ตนเองกลายเป็น กระบอกเสียงแห่งความก้าวหน้า ในขณะที่คนอื่นถูกวาดภาพว่าเป็นฝ่ายอนุรักษนิยมที่กดขี่ แต่เมื่อเพ่งดูเนื้อหาจริง ๆ วาทกรรมเหล่านี้กลับ ทำลายกลไกประชาธิปไตยเสียเอง เพราะมันทำให้ศาลไร้ความหมาย กฎหมายไร้น้ำหนัก และความจริงไร้ที่ยืน

การอ้างตนว่าเป็นนักประชาธิปไตย แต่กลับเสนอให้ศาลถูกแทนที่ด้วยเสียงข้างมาก คือการยืนอยู่ตรงข้ามกับ rule of law อย่างชัดเจน หากประชาชนต้องชี้ขาดทุกเรื่อง แล้วเราจะมีศาลไปเพื่ออะไร? จะมีองค์กรอิสระไปเพื่ออะไร? และจะเขียนรัฐธรรมนูญไปเพื่ออะไร?

สิ่งนี้สะท้อนชัดว่า “ความก้าวหน้า” ที่พูดถึงนั้นไม่ใช่การปฏิรูป แต่คือการ ปลุกอารมณ์มวลชน ให้กลบความจริง มันคือการเมืองแบบเดิมที่ห่อหุ้มด้วยภาษาสวยหรูและภาพลักษณ์สะอาดสะอ้าน

คำถามที่สังคมควรโยนกลับไปยังนักวิชาการหน้าใสผู้ประกาศตนเป็นนักประชาธิปไตยคือ เขากำลังปกป้องประชาธิปไตยจริงๆ หรือเพียงปกป้องการเมืองที่ตนเลือกข้างกันแน่? หากประชาธิปไตยหมายถึงการ ลดทอนบทบาทศาล และยกเสียงมวลชนขึ้นแทนเหตุผล นั่นไม่ใช่ประชาธิปไตย แต่คือเผด็จการเสียงข้างมาก ภายใต้หน้ากากเสรีภาพ

การเลือกตั้งคือรากฐานของอำนาจ แต่ศาลคือหลักประกันไม่ให้อำนาจนั้นถูกใช้เกินขอบเขต การลดบทบาทศาลลงเหลือเพียงคูหาเลือกตั้ง ไม่ใช่การยกระดับสิทธิของประชาชน แต่คือการ พรากหลักคุ้มครองออกจากประชาชน เอง และทิ้งพวกเขาไว้กับการเมืองที่ไร้การตรวจสอบ

ถ้อยคำเหล่านี้แม้จะถูกส่งผ่านใบหน้าที่อ่อนเยาว์ ท่าทีมั่นใจ และดีกรีหรูหราจากมหาวิทยาลัยดัง แต่เมื่อวิเคราะห์แล้วกลับเต็มไปด้วย ความพร่าเลือนและย้อนแย้ง ยิ่งกว่าการเมืองที่เขาวิจารณ์เสียอีก

และนี่คือสิ่งที่ควรถูกจดจำให้ชัด ประชาธิปไตยจะยืนได้ ไม่ใช่เพราะวาทศิลป์ของนักวิชาการหน้าใส แต่เพราะเรายังมีศาลและกฎหมายที่มั่นคงเป็นหลักยึด นี่ต่างหากคือบาปที่เลือกตั้งไม่มีวันล้างได้.