'แก้วสรร' เขียนบทความ 'สิทธิตรวจสอบการเลือกตั้งของพรรคส้ม'

11 ก.พ.2569 - นายแก้วสรร อติโพธิ นักวิชาการอิสระ เผยแพร่บทความในรูปถาม-ตอบ เรื่อง “สิทธิตรวจสอบการเลือกตั้งของพรรคส้ม” มีเนื้อหาว่า

ถาม พรรคส้มเอาสิทธิอะไร มาร้อง กกต.ให้นับคะแนนใหม่ เป็นสิบเขตเลือกตั้ง
ตอบ การเลือกตั้งเป็นกระบวนการที่ต้องมีขั้นตอนตามกฎหมายกำหนด พรรคการเมืองมีสิทธิตรวจสอบโต้แย้งได้ก็จริง แต่ต้องเข้ามาตามช่องทางหรือขั้นตอนที่กฎหมายกำหนดไว้ ถ้าข้องใจว่าการนับคะแนนผิดพลาด เช่น ขานผิด รวมผิด อย่างนี้ต้องคัดค้านในระหว่างที่นับให้นับใหม่เลย ถ้าการนับคะแนนหน้าหน่วยยุติลง รับเป็นคะแนนจริงลงชื่อรับรองกันทุกฝ่ายแล้ว แล้วมาข้องใจภายหลังจึงขอให้นับใหม่ดื้อๆ อย่างนี้ไม่ใช่การใช้สิทธิ แต่เป็นการตีรวน ที่รับปฏิบัติตามไม่ได้

ถาม ถ้าระหว่างนับคะแนนมีไฟดับ แล้วมีปากคำหรือหลักฐานทำให้ข้องใจว่า มีการยัดบัตร เปลี่ยนบัตรลงไปในหีบ อีกทั้งยอดรวมคะแนนยังมากกว่ายอดผู้ใช้สิทธิอีกด้วย อย่างนี้ร้องให้นับใหม่ไม่ได้หรือครับ
ตอบ ตรงนี้ในทางกฎหมายไม่ใช่ “การขอให้นับคะแนนใหม่” แต่เป็นคำร้องคัดค้านการเลือกตั้งว่า “การเลือกตั้งไม่สุจริตเที่ยงธรรม” ต้องเปิดหีบหน่วยนั้นมานับยืนยันว่าบัตรเกินคนหรือไม่ มีบัตรพิรุธหรือเปล่า ปากคำกรรมการว่าอย่างไร ถ้าพบว่าน่าสงสัยจริงดั่งอ้าง และมีผลต่อคะแนนรวม ก็สั่งให้เลือกตั้งใหม่ได้

ถ้าเข้าใจอย่างนี้ พรรคส้ม จะมาขอให้นับคะแนนใหม่ดื้อๆไม่ได้ ต้องร้องโดยมีเหตุผลหลักฐานมาประกอบทำให้เชื่อว่า “การเลือกตั้งไม่สุจริตเที่ยงธรรม” มีไฟดับแล้วเปลี่ยนบัตร หรือเพิ่มบัตรในหีบ เป็นต้น

ถาม มีเหตุให้ร้องอะไรได้อีกครับ
ตอบ ร้องได้กว้างขวางมาก แต่ต้องมีเหตุผลหลักฐานมาประกอบด้วย ถ้าเป็นเรื่อง “คนลงคะแนน”ก็ร้องได้ว่า เป็นบัตรผี ผู้มีสิทธิจริงยังอยู่ที่ซาอุ หรือร้องว่าผู้ใช้สิทธิไม่มีสิทธิ ภูมิลำเนาจริงอยู่หน่วยอื่น โยกชื่อเข้ามาอยู่ในหน่วยโดยมิชอบ บ้านหลังเดียวมีชื่อคนกว่า 50 คน เป็นต้น ทั้งหมดนี้ พรรคการเมืองเอารายงานผู้มาใช้สิทธิที่ กกต.มีหน้าที่เปิดเผยไว้ มาตรวจสอบได้ทั้งนั้น ตรวจแล้วพบว่าโกงกัน ก็ร้องได้เลยใน 30 วัน นอกจากเรื่องคนหรือบัตรไม่ถูกต้อง ก็เหลือแต่เรื่องซื้อสิทธิขายเสียง ที่เอามาร้องได้เหมือนกันว่า การเลือกตั้งไม่สุจริตทำให้ “ผลการเลือกตั้ง”ที่ปรากฏยอมรับไม่ได้

ถาม สรุปแล้ว“การขอให้นับคะแนนใหม่” กับ “คัดค้านการเลือกตั้ง” จึงเป็นคนละเรื่องกัน
ตอบ ถูกต้องครับ คัดค้านการนับคะแนนต้องค้านกลางวงตรงนั้นเลย ถ้าผ่านไปแล้วต้องค้านตัวการเลือกตั้ง ว่ามีเหตุไม่สุจริตเที่ยงธรรมอย่างไร ไม่ใช่ข้องใจขอนับใหม่ดื้อๆ อย่างที่พรรคส้มเข้าใจ ถ้าขืนรับให้นับใหม่ได้ตามอำเภอใจ ก็ร้องกันได้ทุกหน่วยทุกเขตทั่วประเทศเลย ฉิบหายกันพอดี

ถาม กรณีเขต 1 ชลบุรี ที่การเก็บรวมหีบไม่ถูกต้อง ไม่ผนึกหีบให้ครบ พบเอกสารสำคัญตกหล่นเรี่ยราด ตรงนี้จะร้องได้อย่างไร
ตอบ ต้องมีเหตุผลมาประกอบให้เห็นได้ครับว่า มันไม่ใช่ความผิดพลาด ตกหล่น ไม่ทำตามระเบียบ แต่น่าจะมาจากการโกงเลือกตั้งอย่างเป็นกระบวนการอย่างไร ไม่ใช่ความเฮงซวยธรรมดาเก็บรวมหีบผิดระเบียบเท่านั้น ตรงนี้ฝ่ายพรรคส้มยังไม่มีเหตุผลมาประกอบเลยนะครับ มีแต่ความสงสัยเท่านั้น คุณภาพคำร้องนี้ จึงยังไม่มีตัวตนเป็นการกล่าวหาว่า ตัวการเลือกตั้งไม่สุจริตที่ตรงไหน

ถาม กกต.ควรทำอย่างไร
ตอบ เมื่อเขาข้องใจ ก็สอบสวนได้ว่าการเก็บหีบผิดระเบียบอย่างนี้เกิดขึ้นได้อย่างไร ตรวจสอบแล้วไม่เห็นเค้ามูลไม่สุจริตอะไร ก็แจ้งให้เขาทราบ ถือเป็นงานนอกระบบ คือตรวจสอบให้สบายใจเท่านั้น ไม่ใช่การรับคำร้องแล้วยกคำร้องใดทั้งสิ้น ทางที่ดีก็สั่งเป็นการภายใน ให้ กกต.ทุกจังหวัดจัดการตรวจสอบแก้ไขการเก็บรวมหีบให้ถูกต้องรัดกุม ทั้ง 400 เขตเลย ก็ยิ่งดี

ถาม ทำอย่างนี้ พรรคส้มคงไม่พอใจอยู่ดี
ตอบ กกต.น่าจะเรียก ตัวแทนพรรคส้มมาชี้แจงให้ทราบข้อกฎหมายก่อนครับ ว่างานนี้การนับคะแนนยุติแล้ว มีสิทธิแค่คัดค้านตัวการเลือกตั้ง ไม่ใช่ขอนับคะแนนใหม่กันอีก จากนั้นก็ถามต่อเลยว่า สิบกว่าเขตที่ร้องมานั้น มีเหตุอะไรที่ทำให้เชื่อว่าไม่สุจริต เขตอื่นทำไมไม่ร้อง

งานชี้แจงคราวนี้ ให้เชิญสื่อมวลชนเข้าฟังด้วยเลย เพราะเมื่อพรรคส้มเขาเล่นวิธีปลุกระดมโดยกว้างขวางอย่างนี้ กกต.ก็มีสิทธิไต่สวนซักถามอย่างเป็นสาธารณะได้ ถ้าพรรคส้มไม่ยอมให้ไต่สวนอย่างเป็นสาธารณะ ก็แสดงว่าเป็นแค่การก่อม็อบ ตีรวนกร่อนเซาะการเลือกตั้งเท่านั้น

ถาม ตั้งข้อหายุบพรรคได้เลยไหมครับ
ตอบ ถ้าปรากฏพฤติกรรมอื่นเจือสมให้เชื่อได้ว่าเหี้ยอย่างนั้นจริง ก็สมควรครับ