ย้อนเจ็บ โฆษกกระทรวงการต่างประเทศของจีนตอกกลับรัฐมนตรีต่างประเทศของสหรัฐที่ประกาศจะเชิดชูเกียรติผู้ที่โดนฆ่าตายที่จัตุรัสเทียนอันเหมินเมื่อ 32 ปีก่อน โดยบอกว่าสหรัฐควร "ส่องกระจก" ดูการละเมิดสิทธิมนุษยชนในประเทศ ก่อนที่จะมาอบรมสั่งสอนชาติอื่น

นักศึกษาฮ่องกงเช็ดถูประติมากรรมเสาหลักแห่งความอัปยศ ที่สร้างเพื่อรำลึกเหยื่อการปราบปรามที่เทียนอันเหมิน จัดตั้งไว้ที่มหาวิทยาลัยฮ่องกง เนื่องในวันครบรอบการปราบปราม 4 มิ.ย. 2564 (Photo by Anthony Kwan/Getty Images)

    รายงานเอเอฟพีเมื่อวันศุกร์กล่าวว่า คำแถลงตอบโต้อย่างเผ็ดร้อนของจีนมีออกมาในวันรำลึกเหตุการณ์ปราบปรามนองเลือดที่จัตุรัสเทียนอันเหมินในกรุงปักกิ่งเมื่อวันที่ 4 มิถุนายน 2532 ที่ผู้ชุมนุมเรียกร้องประชาธิปไตยในจีนแผ่นดินใหญ่โดนปราบปรามและเชื่อว่ามีคนเสียชีวิตหลายร้อยคน แต่บางฝ่ายประเมินว่ามีคนตายมากกว่า 1,000 คน

    คนจีนรุ่นใหม่แทบไม่มีความทรงจำโดยตรงกับขบวนการเทียนอันเหมิน รัฐบาลจีนมุ่งมั่นกับการป้องกันการกล่าวถึงเหตุการณ์ครั้งนั้น มีนักเคลื่อนไหวหลายคนโดนกักขัง และห้ามการถ่ายทอดภาพสดกิจกรรมดังกล่าว ผู้ใช้สื่อสังคมออนไลน์ในจีนถูกสกัดกั้นการโพสต์รำลึกเหตุการณ์นี้ รวมถึงอิโมจิเทียนไข การค้นหาคำ "64" ที่เป็นวันเกิดเหตุ ถูกปิดกั้นไว้

    ที่ฮ่องกง ตำรวจห้ามการชุมนุมจัดกิจกรรมรำลึกอีก 1 ปี โดยอ้างข้อห้ามเรื่องโรคระบาด ตำรวจราว 7,000 นายเตรียมพร้อมปฏิบัติหน้าที่ขัดขวางการชุมนุม ช่วงเช้าวันศุกร์ ตำรวจนอกเครื่องแบบจับกุมโจว ฮั่งถง ทนายความวัย 37 ปี รองประธานหญิงของกลุ่มพันธมิตรฮ่องกง ที่เป็นแกนนำจัดงานรำลึกเทียนอันเหมินในทุกปี ตำรวจยืนยันว่า โจวโดนจับกุมพร้อมกับชายวัย 20 ปี ฐานต้องสงสัยว่าโพสต์ประกาศชักชวนการชุมนุมผิดกฎหมายผ่านโซเชียลมีเดีย

    ก่อนหน้านั้นเมื่อวันพฤหัสบดี รัฐบาลสหรัฐประกาศล่วงหน้าวันรำลึกเทียนอันเหมินว่า สหรัฐยืนเคียงข้างประชาชนชาวจีนในการต่อสู้เพื่อสิทธิมนุษยชน โดยแอนโทนี บลิงเคน รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ กล่าวว่า สหรัฐจะ "เชิดชูการเสียสละของผู้ที่โดนฆ่าตายเมื่อ 32 ปีก่อน" และนักเคลื่อนไหวผู้กล้าหาญที่ยังพยายามถึงวันนี้ในการเผชิญกับการกดขี่ปราบปรามอย่างต่อเนื่องของรัฐบาล

    "สหรัฐจะยืนหยัดเคียงข้างประชาชนจีน ยามที่พวกเขาเรียกร้องให้รัฐบาลเคารพสิทธิมนุษยชนสากล" บลิงเคนกล่าว พร้อมเรียกร้อง "ความโปร่งใส" ที่รวมถึงการชี้แจงอย่างครบถ้วนเกี่ยวกับผู้เสียชีวิต, ถูกกักขัง หรือสูญหาย

    หวัง เหวินปิน โฆษกกระทรวงการต่างประเทศของจีน แถลงที่กรุงปักกิ่งเมื่อวันศุกร์ ตอบโต้คำกล่าวของบลิงเคนว่า สหรัฐควร "เผชิญหน้ากับปัญหาสิทธิมนุษยชนร้ายแรงของตนเอง" ตั้งแต่การละเมิดชนกลุ่มน้อยไปจนถึงการปฏิบัติต่อคนเข้าเมือง

    "เมื่อพิจารณาถึงการกระทำผิดด้านสิทธิมนุษยชนที่ไม่อาจเถียงได้ สหรัฐมีคุณสมบัติอะไรจึงมาอบรมสั่งสอนคนอื่น" เขากล่าว.