กลุ่มนักรบตอลิบันบุกยึดเมืองเอกของจังหวัดจอซจาน ฐานที่มั่นของขุนศึกนามกระฉ่อนในภาคเหนือของอัฟกานิสถานได้เมื่อวันเสาร์ เป็นเมืองเอกประจำจังหวัดแห่งที่ 2 ที่ตกอยู่ภายใต้การควบคุมของตอลิบันภายในเวลาเพียง 24 ชั่วโมง

แฟ้มภาพ กองกำลังความมั่นคงอัฟกันในปฏิบัติการต่อต้านการรุกโจมตีของตอลิบันที่จังหวัดนันการ์ฮาร์ เมื่อปลายเดือนกรกฎาคม 2564 (Anadolu Agency via Getty Images)

    กลุ่มตอลิบันเปิดฉากรุกโจมตีอย่างต่อเนื่องจนสามารถควบคุมดินแดนกว้างใหญ่ในเขตชนบทของอัฟกานิสถานนับตั้งแต่เดือนพฤษภาคม สอดคล้องกับช่วงเวลาที่กองกำลังทหารต่างชาตินำโดยสหรัฐเริ่มการถอนทหารระยะสุดท้าย

    รายงานเอเอฟพีกล่าวว่า เมื่อวันศุกร์ นักรบตอลิบันเพิ่งยึดเมืองซารานจ์ เมืองเอกของจังหวัดนิมรอซ ไว้ได้โดยไม่มีการต่อสู้ ทำให้เมืองนี้เป็นเมืองเอกประจำจังหวัดแห่งแรกที่ตกอยู่ภายใต้การควบคุมของตอลิบัน

    ต่อมาในวันเสาร์ กาเดอร์ มาเลีย รองผู้ว่าราชการจังหวัดจอซจาน เผยกับเอเอฟพีว่า เมืองเชเบอร์กาน เมืองหลวงของจังหวัด โดนตอลิบันยึดได้แล้ว ตัวเขาอยู่กับกองกำลังของรัฐบาลที่สละเมืองและล่าถอยไปยังสนามบินที่อยู่ชานเมือง เพื่อเตรียมพร้อมป้องกันตนเอง

    เมืองเชเบอร์กานแห่งนี้เป็นฐานของอับดุล ราชิด ดอสตุม ขุนศึกชื่อกระฉ่อนที่เพิ่งเดินทางไปรักษาตัวที่ตุรกีและกลับถึงอัฟกานิสถานในสัปดาห์นี้ แต่ขณะนี้เขายังอยู่ที่กรุงคาบูล ผู้ช่วยของเขากล่าวกันว่า ดอสตุมเข้าหารือกับประธานาธิบดีอัชราฟ กานี เมื่อวันเสาร์ เพื่อพยายามโน้มน้าวให้กานีส่งหน่วยคอมมานโดอย่างน้อย 500 นายมาเสริมกำลังเพื่อยึดเมืองคืน

    ด้านโฆษกกระทรวงมหาดไทยอัฟกานิสถานกลับยืนกรานว่า นักรบตอลิบันยึดพื้นที่ได้บางส่วนเท่านั้น กองกำลังความมั่นคงที่มีกำลังเสริมและกองกำลังต่อต้านช่วยสนับสนุน จะเข้ากวาดล้างผู้ก่อการร้ายพวกนี้ออกจากเมืองอีกครั้ง

    รัฐบาลอัฟกันมีปฏิกิริยาแบบเดียวกันนี้กับการรุกคืบของตอลิบันในช่วงไม่กี่สัปดาห์ที่ผ่านมา แม้ถึงขณะนี้กองกำลังของรัฐบาลจะไม่สามารถยึดอำเภอหลายสิบแห่งและด่านชายแดนคืนได้ตามที่ให้คำมั่นไว้

    การสู้รบระหว่างฝ่ายรัฐบาลกับตอลิบันยังดำเนินอย่างดุเดือดที่จังหวัดเฮรัต ใกล้ชายแดนตะวันตกติดกับอิหร่าน และในจังหวัดลัชการ์กาห์ และกันดะฮาร์ ในภาคใต้ ขณะเดียวกัน ตอนนี้ตอลิบันก็กำลังเปิดปฏิบัติการในกรุงคาบูลถี่ขึ้น เพื่อตอบโต้ปฏิบัติการโจมตีทางอากาศของรัฐบาล เมื่อวันศุกร์เจ้าหน้าที่ระดับสูงด้านข้อมูลข่าวสารของรัฐบาลโดนยิงตายกลางถนนในเมืองหลวง และสามวันก่อนหน้านั้น กลุ่มมือปืนตอลิบันระเบิดรถยนต์และยิงถล่มบ้านของรัฐมนตรีกลาโหม แต่เขารอดตาย

    รองผู้ว่าของจังหวัดนิมรอซเผยว่า ตอลิบันสามารถยึดเมืองซารานจ์ได้โดยปราศจากการต่อสู้ แต่ที่เมืองเชเบอร์กานนั้น แหล่งข่าวกล่าวว่ามีการต่อต้านมากกว่า แม้สุดท้ายจะไม่สามารถต้านทานได้ ผู้ช่วยของขุนศึกดอสตุมยอมรับว่าเมืองนี้โดนยึดไปแล้ว

    ดอสตุมคุมหนึ่งในกองกำลังขุนศึกขนาดใหญ่ที่สุดในภาคเหนือของอัฟกานิสถาน และมีชื่อเสียงน่าเกรงขามจากการต่อสู้กับตอลิบันในทศวรรษ 1990 ควบคู่กับคำกล่าวหาว่ากองกำลังของเขาฆ่าหมู่เชลยศึกหลายพันคน

    เมื่อเข้าเมืองซารานจ์ได้ กลุ่มตอลิบันยังเปิดประตูเรือนจำของเมืองปล่อยนักโทษตอลิบันและอาชญากรออกจากคุก มีภาพจากโซเชียลมีเดียที่ยังไม่สามารถพิสูจน์ได้เผยภาพที่พวกนักรบตอลิบันขับรถฮัมวี, เอสยูวี และรถกระบะที่ยึดได้ ตะบึงผ่านถนน โบกธงสีขาวของตอลิบัน โดยมีชาวบ้านที่ส่วนใหญ่เป็นวัยรุ่นและคนหนุ่มโห่ร้องต้อนรับ

    มีวิดีโอเผยแพร่ทางทวิตเตอร์ เผยให้เห็นกลุ่มม็อบปล้นสะดมที่ทำการของรัฐบาล, ขโมยโต๊ะ เก้าอี้สำนักงาน, ตู้ลิ้นชัก และโทรทัศน์ ในวันเสาร์ก็มีวิดีโอเพิ่มเติมเผยภาพคล้ายกัน แต่ระบุว่าเป็นสภาพในเมืองเชเบอร์กาน

    ที่กรุงวอชิงตันเมื่อวันศุกร์ เจน ซากี โฆษกทำเนียบขาว กล่าวถึงสถานการณ์ที่เลวร้ายลงในอัฟกานิสถาน โดยระบุว่า ประธานาธิบดีโจ ไบเดน ยังคงเชื่อว่าเป็นเรื่องถูกต้องแล้วที่ถอนทหารสหรัฐออกจากประเทศนี้หลังจากทำสงครามมานาน 20 ปี

    กำหนดการถอนทหารจะทำให้แล้วเสร็จภายในสิ้นเดือนนี้ ก่อนถึงวันครบรอบ 20 ปี ที่อัลกออิดะห์ก่อวินาศกรรมในสหรัฐเมื่อ 11 กันยายน 2544 ที่ทำให้รัฐบาลประธานาธิบดีจอร์จ ดับเบิลยู. บุช ตัดสินใจรุกรานอัฟกานิสถาน เพื่อโค่นล้มระบอบตอลิบันซึ่งให้ที่พักพิงแก่อัลกออิดะห์.